Σοφίκα Παπανικολάου, Γενική Διευθύντρια, ΕΝΕΑΠ

Το παρόν φορολογικό πλαίσιο για τα αλκοολούχα ποτά στην Ελλάδα συζητήθηκε εκτενώς ανάμεσα σε μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών (ΕΝΕΑΠ) και δημοσιογράφους, την Τετάρτη, 13 Μαρτίου 2024, στην Αθήνα. Ειδικότερα, από την Ένωση έδωσαν το παρών η Σοφίκα Παπανικολάου, η Έφη Μπούρα και η Αναστασία Αγγελή. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την ΕΝΕΑΠ, από την περίοδο της ύφεσης, οι συντελεστές ειδικού φόρου κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα αλκοολούχα ποτά αυξήθηκαν σε ακραίο βαθμό, οδηγώντας τόσο σε συρρίκνωση της νόμιμης αγοράς, όσο και σε αυξημένα κίνητρα για παράνομο εμπόριο, τάσεις που ενισχύθηκαν και από τη μείωση του διαθέσιμου καταναλωτικού εισοδήματος. Ως αποτέλεσμα, από το 2009 και ύστερα, έχει μειωθεί αισθητά η συνεισφορά του κλάδου ως προς το ΑΕΠ, ενώ ταυτόχρονα έχει ενισχυθεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός.

Ο υψηλός ΕΦΚ ως «κίνητρο» για την παράνομη διακίνηση αλκοολούχων
Αξιοσημείωτο δε, ότι η Ελλάδα έχει με διαφορά τον υψηλότερο συντελεστή ΕΦΚ αλκοολούχων ποτών ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ-27 με βάση την αγοραστική δύναμη των Ελλήνων καταναλωτών, τον 5ο υψηλότερο σε ονομαστική αξία, καθώς και υπερδιπλάσιο ΕΦΚ από τον μέσο όρο γειτονικών και τουριστικά ανταγωνιστικών χωρών. Από το 1998 μέχρι σήμερα, η φορολογία αλκοολούχων ποτών στην Ελλάδα αυξήθηκε συνολικά οκτώ φορές, με τις τέσσερις αυξήσεις να πραγματοποιούνται εντός του διαστήματος 2009-2010, οδηγώντας σε αύξηση του ΕΦΚ αλκοολούχων ποτών κατά 125%. Η υπέρμετρη αύξηση του ΕΦΚ, πέραν της μείωσης της κατανάλωσης, των στρεβλώσεων που εμπεριέχει η ισχύουσα πολιτική καθώς και σημαντικά κενά στο ρυθμιστικό πλαίσιο παραγωγής και διακίνησης στα αποστάγματα διήμερων παραγωγών, οδηγεί σε υποκατάσταση της κατανάλωσης νόμιμων ποτών με προϊόντα παράνομης διακίνησης, όπως τα προϊόντα λαθρεμπορίου και νοθείας. Βάσει εκτιμήσεων του Π.Ο.Υ., το παράνομο εμπόριο αλκοολούχων ποτών στην Ελλάδα ανέρχεται σε 11% της συνολικής κατανάλωσης, κάτι το οποίο αποτελεί μία συντηρητική εκτίμηση σε σχέση με τις εκτιμήσεις του κλάδου που κάνουν λόγο για διπλάσιο τουλάχιστον ποσοστό, σύμφωνα με την Έφη Μπούρα, Αντιπρόεδρο της ΕΝΕΑΠ. Σε πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ, εκτιμήθηκε ότι οι συνολικές απώλειες φορολογικών εσόδων από το παράνομο εμπόριο αλκοολούχων ποτών, ανέρχονται περίπου σε 70 εκατ. ευρώ (μη καταβολή ΕΦΚ και ΦΠΑ), χωρίς να περιλαμβάνονται οι απώλειες από το προϊόν των διήμερων αποσταγματοποιών. Μάλιστα, οι απώλειες φορολογικών εσόδων ενδέχεται να είναι σημαντικά υψηλότερες, καθώς ο κύριος όγκος των παρανόμως διακινούμενων ποτών διοχετεύεται στην επιτόπια αγορά. «Δυστυχώς, όταν υπάρχει αυτό ως κίνητρο, αυξάνεται σίγουρα η παράνομη κατανάλωση» σημείωσε η Σοφίκα Παπανικολάου, Γενική Διευθύντρια της ΕΝΕΑΠ. «Ο στόχος μας δεν είναι ο καταναλωτής να πίνει περισσότερο, αλλά να πίνει καλύτερα και πιο ποιοτικά προϊόντα» προσέθεσε με τη σειρά της, η κυρία Μπούρα.

Η σταδιακή μείωση ΕΦΚ ισούται με μείωση λιανικής τιμής πώλησης μιας τυπικής φιάλης κατά 10,7% μεταξύ 2023-2026
Η πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ (2024) εκτίμησε την επίδραση της σταδιακής μείωσης ΕΦΚ αλκοολούχων από το υφιστάμενο επίπεδο των 2.550 ευρώ ανά 100 lt αιθυλικής αλκοόλης στα 1.800 ευρώ ανά 100 lt αιθυλικής αλκοόλης (μέσος όρος ΕΕ). Η ΕΝΕΑΠ προτείνει σταδιακή σύγκλιση του ΕΦΚ προς το μέσο όρο της ΕΕ με 10% μείωση των συντελεστών ΕΦΚ σε 3 διαδοχικές φάσεις μέχρι το 2026. Η προσαρμογή του ΕΦΚ δεν αναμένεται να οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση της πραγματικής κατανάλωσης, αλλά αντίθετα θα βοηθήσει στη μετακίνηση ποσοτήτων από τα παράνομα προς τα νόμιμα αλκοολούχα ποτά. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η σύγκλιση του ΕΦΚ με τον μέσο όρο της ΕΕ θα έχει θετική επίδραση στην ελληνική οικονομία, οδηγώντας σε αύξηση των πωλήσεων νόμιμων προϊόντων κατά περίπου 10% μέχρι το 2026, σε σύγκριση με το σενάριο διατήρησης του ΕΦΚ. Επιπλέον, θα οδηγήσει σε ενίσχυση του ΑΕΠ κατά περίπου 325 εκατ. ευρώ την περίοδο 2024-2026. Μεταξύ άλλων, θα συμβάλλει στην επέκταση της εγχώριας παραγωγής κατά 10% σε βάθος τριετίας, προστατεύοντας τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και των θέσεων εργασίας στην περιφέρεια και στη μείωση της λιανικής τιμής πώλησης μιας τυπικής φιάλης αλκοολούχου ποτού κατά 10,7% μεταξύ 2023-2026.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter