Παγωμένη παρακολουθούσε η επιχειρηματική κοινότητα τις εξελίξεις στην κεντρική πολιτική σκηνή της χώρας την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου. Τα στελέχη της ζούσαν έναν εφιάλτη παραλόγου, όπως άλλωστε όλη η χώρα, ελπίζοντας ότι επιτέλους θα βρεθεί ένα χέρι να μας σκουντήσει, να ξυπνήσουμε, να επανέλθουμε στη σκληρή μεν πραγματικότητα, που η λογική, ωστόσο, μπορεί να διανοείται και να διαχειρίζεται.

Αρχικά ήταν η κρίση δημόσιου χρέους. Εν συνεχεία έγινε κρίση ρευστότητας στις επιχειρήσεις. Ακολούθησε η αποσάθρωση του κοινωνικού ιστού. Και φθάσαμε, όπως ήταν αναμενόμενο, στην πολιτική κρίση, την οποία ο πρωθυπουργός χειρίσθηκε με τον πλέον ακατανόητο τρόπο. «Με προσωπικούς πολιτικούς χειρισμούς, οδηγεί την Ελλάδα στο απόλυτο αδιέξοδο, με προφανή κίνδυνο ανατροπής όλων όσα ο ίδιος συμφώνησε στη σύνοδο κορυφής της 26ης Οκτωβρίου.

Η απόφασή του για δημοψήφισμα, το μόνο που προκάλεσε ήταν ένα χάος, στρέφοντας τα βέλη της παγκόσμιας κοινότητας εναντίον της χώρας», εκτιμούσαν εμβρόντητα τα στελέχη της αγοράς, σχολιάζοντας -παραμονές έκδοσης του τεύχους- τις δραματικές πολιτικές εξελίξεις. «Βρισκόμαστε πλέον στο έλεος ενός τραπεζικού συστήματος που αδυνατεί να διαδραματίσει τον ρόλο του, που αδυνατεί να χρηματοδοτήσει ακόμη και τις υγιείς επιχειρήσεις. Η όποια ρευστότητα υπήρχε στην αγορά, χάθηκε», προσέθεσαν αμήχανα, ανήσυχα και πλήρη δυσφορίας.

Ο κ. Νίκος Βερόπουλος, πρόεδρος του ομώνυμου ομίλου, αναφερόμενος στις πολιτικές εξελίξεις χαρακτήρισε εφιαλτική την προοπτική της εξόδου της χώρας από το ευρώ. «Ούτε καν να σκεφτώ θέλω ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, το δηνάριο των Σκοπίων θα γίνει το πιο ισχυρό νόμισμα των Βαλκανίων!». Σχολιάζοντας δε τα περί δημοψηφίσματος, δήλωσε με νόημα: «Όταν μια επιχείρηση χρωστά και με πολύ κόπο βρίσκει να δανειστεί με σκληρούς όρους από κάποια τράπεζα, είναι δυνατόν να στραφεί στους εργαζόμενους για να ζητήσει τη γνώμη τους με δημοψήφισμα;».

Από την πλευρά του ο κ. Αριστοτέλης Παντελιάδης διευθύνων σύμβουλος της Μετρό, ένας άνθρωπος που από πεποίθηση αποφεύγει τις απαισιόδοξες προβλέψεις, για πρώτη φορά εμφανώς ανήσυχος για τις εξελίξεις, δήλωσε ότι η χώρα εμφανίζεται να «κλωτσάει την καρδάρα με το γάλα». «Όσο επώδυνη κι αν είναι μια λύση, όταν αποτελεί μοναδική επιλογή, χωρίς εναλλακτική λύση, δεν τη θέτεις υπό αμφισβήτηση!», τόνισε.

Ο κ. Λεωνίδας Βρεττάκος, διευθυντής στρατηγικής marketing και ανάπτυξης της ΑΒ Βασιλόπουλος, σχολίασε ότι η χώρα χρειάζεται ένα σημείο ηρεμίας, ώστε ο καθένας να σκεφθεί τι πρέπει να πράξει, προκειμένου να βγούμε από το αδιέξοδο. «Καλώς ή κακώς -προφανώς κακώς- φθάσαμε εδώ που φθάσαμε, αλλά τώρα πρέπει να κοιτάξουμε μπροστά κι ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του. Πλέον, όμως, δεν τίθεται θέμα απλώς αστάθειας. Η κάθε ημέρα είναι διαφορετική από την προηγούμενη και υπό αυτές τις συνθήκες δεν υπάρχει μέλλον», τόνισε χαρακτηριστικά, συμπεραίνοντας: «Είχαμε ένα επίπλαστο επίπεδο ζωής και επιχειρώντας να προσγειωθούμε στην πραγματικότητα, προσγειωθήκαμε ανώμαλα».

«Ο κλάδος μας παρακολουθεί τις εξελίξεις με επιφυλακτικότητα και μεγάλο προβληματισμό», μας είπε ο κ. Κωνσταντίνος Γιαγνίσης, οικονομικός διευθυντής της Πέντε, δηλώνοντας την κοινή αγωνία για λογαριασμό όλης της αγοράς «να κρατηθεί στα πόδια του το τραπεζικό μας σύστημα και να διατηρηθούν οι πωλήσεις των αλυσίδων σε φυσιολογικά επίπεδα».

Ο κ. Χρήστος Πούρης, διευθυντής ανάπτυξης του ομίλου αγορών ΕΛΕΤΑ, επεσήμανε ότι η αγορά παραμένει επί εβδομάδες μουδιασμένη και ότι οι τράπεζες δεν χρηματοδοτούν τις επιχειρήσεις ούτε με ένα ευρώ, για να κρατήσουν κεφαλαιακές δυνάμεις. Όσο για τις πολιτικές εξελίξεις, το σχόλιό του ήταν παραστατικό: «Δυστυχώς μας διοικεί ένας θίασος μαριονέτες, που μας βάζουν σε περιπέτειες μονίμως».

Το θέμα δεν είναι αν συμφωνεί ή όχι ο καθένας με τις θέσεις ή τις επί μέρους κρίσεις ενός εκάστου μάνατζερ, αλλά ότι τίποτε δεν προμηνύεται καλό όταν το κοινό αίσθημα είναι ότι τραβιέται το χαλί κάτω από τα πόδια όλων, σε συνθήκες που η ελληνική κοινωνία κοντεύει να βγει πάνδημος στα κεραμίδια αγανακτισμένη για την απουσία προοπτικής…