«Μην αμελήσετε, πάρτε μαζί σας νερό, το μέλλον μας θα έχει πολύ ξηρασία». Η προτροπή του ποιητή Μιχάλη Κατσαρού ακούγεται σήμερα περισσότερο κυριολεκτική παρά μεταφορική. Αυτοί μάλιστα που φαίνεται πως την έχουν πάρει περισσότερο τοις μετρητοίς είναι οι διορατικοί επιχειρηματίες, ανάμεσά τους επενδυτικά fund, που αναγνωρίζουν στο νερό το σκληρό νόμισμα του μέλλοντος. Η βιομηχανία του εμφιαλωμένου νερού ήταν από τους κλάδους με τη μεγαλύτερη κινητικότητα τον χρόνο που πέρασε, ενώ το 2024 ξεκίνησε με ηχηρές εισόδους, εξαγορές, νέα ξεκινήματα και αθόρυβες αποχωρήσεις.

Tο ενδιαφέρον ελληνικών και ξένων ομίλων και funds για το εμφιαλωμένο νερό αποτυπώνεται σε τρεις πρόσφατες επενδυτικές κινήσεις. Η πρώτη έγινε στα τέλη του 2023, ήταν η εξαγορά του πλειοψηφικού πακέτου της εταιρείας εμφιάλωσης νερού Μεντεκίδη (Σελί και Διός) από τη νεοσύστατη Water Invest, των κ. Θεοδωρόπουλου-Ταμβακάκη-Καραμούζη. Καθώς οι συγκεκριμένοι επιχειρηματίες-διαχειριστές funds έχουν ήδη επενδύσει στην αγορά των αναψυκτικών και χυμών (Ελληνικοί Χυμοί, ΕΨΑ) και στα τρόφιμα, είναι λογικό να φουντώνουν τα σενάρια για έναν ενιαίο όμιλο, στον οποίο θα συγκεντρωθούν όλες οι δραστηριότητες. Η δεύτερη επενδυτική κίνηση έγινε από το επενδυτικό fund σουηδικών συμφερόντων Sterner Stenhus Greece των αδελφών Γεωργιάδη, που εξαγόρασε το brand Ιόλη από την Αθηναϊκή Ζυθοποιία. Η τρίτη κίνηση έχει ειδική βαρύτητα, αφού προέρχεται από τον εφοπλιστικό όμιλο Τσάκου και αφορά το πρόσφατο λανσάρισμα του φυσικού μεταλλικού νερού Αrrena, της εταιρείας Νερά Πηγών Γράμμου.

Παράλληλα, οι καθιερωμένοι μεγάλοι «παίκτες» της αγοράς Ηπειρωτική Εταιρεία Εμφιαλώσεων-Βίκος και Ζαγόρι-Χήτος ΑΒΕΕ συνεχίζουν τις επενδυτικές τους πρωτοβουλίες. Η επιχείρηση της οικογένειας Σεπετά έχει ανακοινώσει ένα επενδυτικό πλάνο πενταετίας ύψους 100 εκατ. ευρώ –το μεγαλύτερο έργο εκσυγχρονισμού των παραγωγικών της μονάδων (ύψους 68 εκατ. ευρώ) συγχρηματοδοτείται από το ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η Χήτος, έχοντας ολοκληρώσει τη συγχώνευσή της με την Green Cola σε ενιαίο όμιλο, στοχεύει ακόμα πιο δυναμικά στη διεθνή αγορά, στην οποία ήδη δραστηριοποιείται. Εξάλλου, το ενιαίο σχήμα βρίσκεται υπό την ομπρέλα του Green Beverages Group, με έδρα το Λονδίνο.

Οι προαναφερόμενες επιχειρηματικές κινήσεις είναι ενδεικτικές, αλλά δεν είναι οι μόνες στην εν λόγω αγορά, που διέρχεται μια περίοδο έντονων ανακατατάξεων. Στο παιχνίδι μπαίνει, για παράδειγμα, και ο όμιλος Γρίβα της αλυσίδας «Κουλουράδες», στην οποία έχει επενδύσει ο σαουδαραβικός όμιλος Switz Group του Ινδού μεγαλοεπενδυτή Taizoon Khorakiwala. Στον αντίποδα, πρακτικά αποχώρησε από την αγορά το brand Κορπή της Nestle, αφού σταμάτησε η εμφιάλωσή του στο εργοστάσιο στη Βόνιτσα, ενώ δεν υπάρχουν σαφείς πληροφορίες για το πότε και πώς θα επανακάμψει.

Ετήσιος τζίρος 1,32 δισ. ευρώ
Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, η αγορά του εμφιαλωμένου νερού στην Ελλάδα ξεπερνά τα 1,32 δισ. ευρώ ετησίως. Ο τουρισμός δίνει σημαντική ώθηση στην κατανάλωσή του τους θερινούς μήνες. Σύμφωνα με κλαδική μελέτη της ICAP Crif, αν και στην εγχώρια αγορά του προϊόντος δραστηριοποιούνται δεκάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το 80% της παραγωγής καλύπτεται μόλις από επτά επιχειρήσεις, ενώ οι τέσσερις μεγαλύτερες εμπορικές επωνυμίες ελέγχουν το 55%-60% της εγχώριας κατανάλωσης. Βέβαια, τα στοιχεία της έρευνας, που δημοσιεύθηκε πέρυσι, αφορούν έως και το 2022, αλλά έκτοτε στην πρώτη τετράδα πλασαρίστηκε δυναμικά το βραβευμένο νερό Θεόνη. Το μεγαλύτερο μερίδιο, πάντως, στη λιανική το κατέχουν πλέον τα εμφιαλωμένα νερά ιδιωτικής ετικέτας (φυσικό μεταλλικό και ανθρακούχο), τα οποία βάσει των τελευταίων στοιχείων της Circana καλύπτουν το 27% του όγκου και το 20% της αξίας πωλήσεων.

Το εμφιαλωμένο νερό παρά τη διατίμηση στο μπουκαλάκι των 500ml έχει ανατιμηθεί σχεδόν 6% από τον περασμένο Απρίλιο (πηγή ΕΛΣΤΑΤ), ενώ οι σωρευτικές αυξήσεις τιμών από το 2022 αγγίζουν το 15%. Σύμφωνα με την Circana, οι πωλήσεις εμφιαλωμένων νερών στο οργανωμένο λιανεμπόριο αυξήθηκαν σε αξία κατά 10,1% συγκριτικά με πέρυσι και οι πωλήσεις σε όγκο κατά 6,8%. Αν και οι συσκευασίες των 500ml και 1.500ml παραμένουν οι πιο δημοφιλείς, τη μεγαλύτερη δυναμική σε ποσοστιαία αύξηση καταγράφουν οι σχετικά δυσεύρετες συσκευασίες του ενός λίτρου, με άνοδο τζίρου 39,3% και όγκου κατανάλωσης 21,6%.

Νερό Θεόνη: Από τα Άγραφα στο «top 3» των ραφιών
Το βραβευμένο νερό Θεόνη, που αναβλύζει από τη φυσική πηγή Γκούρα στην οροσειρά των Αγράφων στον νομό Καρδίτσας, έκανε την έκπληξη την τελευταία διετία, καθώς πλασαρίστηκε δυναμικά στην πρώτη τριάδα, εκτοπίζοντας καθιερωμένους «παίκτες». «Η εικόνα του κλάδου εμφανίζει θετική πορεία ανάπτυξης και το προϊόν μας παρουσιάζει αλματώδη αύξηση πωλήσεων, πολύ μεγαλύτερη του μέσου όρου ανάπτυξης της κατηγορίας», δηλώνουν στο «σελφ σέρβις» οι εκπρόσωποι της εταιρείας. Τα στελέχη της Θεόνη παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στην αγορά, παρατηρώντας ότι «όσο η κατηγορία του εμφιαλωμένου νερού αναπτύσσεται, προσελκύοντας το ενδιαφέρον των καταναλωτών, η ανάπτυξη του κλάδου ωθεί σε νέες επενδυτικές πρωτοβουλίες υφιστάμενους και νέους «παίκτες»…». Η απάντηση της εταιρείας στον έντονο ανταγωνισμό είναι η επιμονή στην υλοποίηση ενός «πολύ ισχυρού επενδυτικού πλάνου τόσο στον τομέα της παραγωγής και της αποθήκευσης όσο και της ανάπτυξης νέων καινοτόμων συσκευασιών».

Οι πωλήσεις του νερού Θεόνη το 2023 επηρεάστηκαν αρνητικά από την κακοκαιρία Ντάνιελ, μας λένε οι εκπρόσωποι της θεσσαλικής επιχείρησης (ΑΗΒ Group), με έδρα το Μουζάκι Καρδίτσας που επλήγη πολύ σοβαρά από τις πλημμύρες. Πάντως, επιμένουν ότι «το 2024 έχει ξεκινήσει με πολύ υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, ενώ τους καλοκαιρινούς μήνες η ανάπτυξη της εταιρείας μας θα ενταθεί ακόμα περισσότερο, αφού μετά την υλοποίηση των επενδυτικών μας πλάνων θα είμαστε σε θέση να ανταποκριθούμε στην ολοένα και αυξανόμενη ζήτηση των προϊόντων Θεόνη».

Η εταιρεία αποδίδει τις διψήφιου ποσοστού ανατιμήσεις της τελευταίας διετίας στην κατηγορία του εμφιαλωμένου νερού στην αύξηση του κόστους παραγωγής και πρώτων υλών, τονίζοντας ότι «ως Θεόνη προσπαθούμε πάντα να διατηρούμε σε προσιτά επίπεδα τις τιμές των προϊόντων μας για το ευρύ καταναλωτικό κοινό».

Σε ό,τι αφορά τις καταναλωτικές τάσεις, ξεχωρίζει η στροφή στο ανθρακούχο φυσικό μεταλλικό νερό, καθώς οι πωλήσεις του αυξάνονται ταχύτερα από τις άλλες κατηγορίες.

Arrena: Η νέα άφιξη από τις πηγές του Γράμμου
Ο κ. Γιώργος Κομποδιέτας, διευθυντής πωλήσεων της εταιρείας Νερά Πηγών Γράμμου, που λανσάρει το νερό Αrrena, αποδίδει την αύξηση της κατανάλωσης του εμφιαλωμένου νερού σε ένα συνδυασμό παραγόντων. «Η κατηγορία είναι διαρκώς αναπτυσσόμενη, αρχικά λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας και της συνεχόμενης αύξησης του τουρισμού στην χώρα μας. Παράλληλα, η αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες και η στροφή σ’ έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής ωθεί τους καταναλωτές στην αναζήτηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών του εμφιαλωμένου νερού. Προσθέτοντας την ανεπάρκεια της υδροδότησης πολλών περιοχές και την έλλειψη εμπιστοσύνης εκ μέρους των καταναλωτών στην ποιότητα του νερού του δικτύου, η κατανάλωση του εμφιαλωμένου νερού θα συνεχίσει να είναι αυξητική», τονίζει.

Η ανακάλυψη μιας παρθένας πηγής στα βουνά του Γράμμου ήταν το κίνητρο να επενδύσει η εταιρεία στην κατηγορία του φυσικού μεταλλικού νερού «Πρόκειται για ένα νερό που διαφοροποιείται, καθώς τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του οφείλονται στην προέλευσή του. Αναβλύζει από την πηγή Κεφαλόβρυσο στα 1.100 μέτρα υψόμετρο στον Γράμμο, σε πυκνά δάση οξιάς, ελάτης και μαύρης πεύκης εντός της περιοχής προστασίας Natura 2000. Είναι ανέγγιχτο από τον άνθρωπο, ενώ προέρχεται κατευθείαν από την πηγή κι όχι από γεώτρηση», υπογραμμίζει ο διευθυντής πωλήσεων της Νερά Πηγών Γράμμου. Όπως εξηγεί, «ο συνδυασμός του βάθους των πηγών με το φυσικό φιλτράρισμα του νερού, που προκαλείται από τη ροή του μέσα από τα διάφορα επίπεδα πετρωμάτων», συμβάλλουν στα ποιοτικά γνωρίσματα του νερού Arrena. Προσθέτει ότι το όραμα της εταιρείας είναι «να αναδείξουμε, σε συνεργασία με την τοπική κοινότητα, τα μοναδικά χαρακτηριστικά του φυσικού υδάτινου πλούτου της περιοχής, να δημιουργήσουμε κίνητρα παραμονής των κατοίκων στα συνοριακά χωριά του Γράμμου και να αποτελέσουμε παράδειγμα αειφόρου ανάπτυξης στην ελληνική ύπαιθρο, πάντα σε απόλυτη αρμονία με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος».

Η επιχειρηματική κίνηση του ομίλου εταιρειών Τσάκος είχε άμεση ανταπόκριση από την αγορά. «Τα προϊόντα μας έφτασαν στο σύνολο σχεδόν της οργανωμένης λιανικής, που μας εμπιστεύτηκε πολύ σύντομα», καταλήγει ο κ. Κομποδιέτας, επισημαίνοντας ότι η εταιρεία ήδη διαθέτει ένα δίκτυο άνω των εκατό χονδρεμπόρων-συνεργατών πανελλαδικά. Στα επόμενα βήματα της εταιρείας περιλαμβάνονται ο εμπλουτισμός του κωδικολογίου της με ειδικές συσκευασίες για την «κρύα» αγορά ho.re.ca. και η είσοδός της σε νέες κατηγορίες προϊόντων.

ΕΤΑΝΑΠ Samaria: Ο «βασιλιάς των ορέων» της Κρήτης
Η ΕΤΑΝΑΠ Samaria είναι μία από τις παλαιότερες βιομηχανίες εμφιάλωσης νερού στην Ελλάδα –εδρεύει στον Στύλο Αποκόρωνα Χανίων. Παράγει και διανέμει στην ελληνική και τη διεθνή αγορά το brand Samaria, το οποίο καλύπτει τόσο την κατηγορία των μη ανθρακούχων όσο και την κατηγορία των ανθρακούχων νερών. Όπως εξηγεί ο κ. Δημήτρης Τιμοθεάτος, εμπορικός διευθυντής της ΕΤΑΝΑΠ, η κρητική εταιρεία «διατηρώντας και αναπτύσσοντας ένα ισχυρό δίκτυο πωλήσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με την ζήτηση να βαίνει συνεχώς ανοδική, ολοκλήρωσε μια επένδυση αξίας 9 εκατ. ευρώ στις παραγωγικές της εγκαταστάσεις. Οι νέες προσθήκες σε γραμμές παραγωγής και κτιριακές εγκαταστάσεις είναι εστιασμένες στην εμφιάλωση του νέου μας brand Lefka Ori Φυσικό Μεταλλικό Νερό». Όπως λέει, πρόκειται για ένα νερό που «διαθέτει εξαιρετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά και εμφιαλώνεται σε συσκευασίες PET και σε γυαλί, καλύπτοντας τις ανάγκες τόσο των καταναλωτών όσο και των επαγγελματιών των κλάδων της εστίασης και της φιλοξενίας».

Η εταιρεία πρόσφατα ολοκλήρωσε μια επένδυση ενεργειακής αναβάθμισης, αξίας 500.000 ευρώ, εγκαθιστώντας στη βιομηχανική μονάδα που λειτουργεί στον Στύλο Αποκόρωνα, 2.064 φωτοβολταϊκά πάνελ ισχύος 928,80 KW. «Αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες συνδεδεμένες εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών συστημάτων net metering στην Κρήτη», τονίζει ο κ. Τιμοθεάτος.

Οι ανατιμήσεις φέρνουν πονοκέφαλο και στον κλάδο του εμφιαλωμένου νερού, καθώς «όπως όλοι οι κλάδοι της ελληνικής βιομηχανίας, βρέθηκε αντιμέτωπος το 2022 και το πρώτο εξάμηνο του 2023 μ’ ένα πρωτοφανές κύμα αύξησης των δαπανών ενέργειας, πρώτων υλών και μεταφορών», σχολιάζει ο συνομιλητής μας, προσθέτοντας: «Αυτό το κύμα αυξήσεων των τιμών ώθησε με τη σειρά του τις εταιρείες σε αναπροσαρμογές των τιμοκαταλόγων τους, προκειμένου να αντισταθμίσουν την πίεση. Στην ΕΤΑΝΑΠ Samaria, αντιλαμβανόμενοι την κατάσταση των νοικοκυριών και παρά τις έντονες πιέσεις που δεχτήκαμε από την αύξηση του κόστους παραγωγής και διανομής, αποφασίσαμε να προχωρήσουμε στις αρχές του 2023 σε μία και μόνο μικρής κλίμακας ανατίμηση των προϊόντων μας. Έτσι, απορροφήσαμε το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης του κόστους, προφέροντας στον καταναλωτή τα προϊόντας μας στην καλύτερη δυνατή τιμή», υπογραμμίζει.

Η ανοδική τάση της κατανάλωσης ανθρακούχων νερών ανακλάται στο χαρτοφυλάκιο προϊόντων της ΕΤΑΝΑΠ Samaria. Τα επόμενα λανσαρίσματά της θα αφορούν ανθρακούχα με γεύσεις (flavored carbonated drinks). Ήδη κυκλοφορούν ανθρακούχα νερά με λεμόνι και με μαστίχα υπό την εμπορική ονομασία Samaria Fizzy, ενώ αναμένεται να κυκλοφορήσουν νέα διαφοροποιημένα προϊόντα με εκχύλισμα φρούτων και βοτάνων.

Η εταιρεία, έχοντας αναπτύξει τις πωλήσεις της και εκτός Κρήτης, στην αγορά της οποίας έχει πλειοψηφικό μερίδιο, στρέφει εντονότερα το ενδιαφέρον της στις εξαγωγές. «Με ένα δίκτυο πωλήσεων που εκτείνεται σε περισσότερες από δέκα χώρες, μεταξύ των οποίων είναι η Κύπρος, η Αυστραλία και η Σαουδική Αραβία, η ΕΤΑΝΑΠ Samaria απέκτησε παρουσία και στην αγορά των ΗΠΑ. Η ιδιαίτερα υψηλή αποδοχή των προϊόντων μας στις αγορές του εξωτερικού, σε συνδυασμό με τη στρατηγική εξωστρέφειας που ακολουθούμε, έχει αποτέλεσμα ο δείκτης των εξαγωγών μας να καταγράφει διψήφιο ποσοστό επί του συνόλου των πωλήσεών μας», καταλήγει ο κ. Τιμοθεάτος.