Στην κατηγορία του εμφιαλωμένου νερού κυριαρχούν οι εταιρείες Χήτος (Ζαγόρι), Τρία Εψιλον (Αύρα), Nestle (Κορπή), Pepsico-Ηβη (Ηβη Λουτρακίου), Ηπειρωτική Βιομηχανία Εμφιαλώσεων (Βίκος) και Αθηναϊκή Ζυθοποιία (Ιόλη), οι οποίες μοιράζονται άνω του 65% των πωλήσεων της συνολικής αγοράς. Επιπρόσθετα, δραστηριοποιούνται πολλές μικρότερες εταιρείες, κυρίως στις τοπικές αγορές, και δη μόνο κατά την περίοδο αιχμής της ζήτησης του προϊόντος. Σημειώνεται ότι περίπου το 98% των εμφιαλωμένων νερών που κυκλοφορούν στην εγχώρια αγορά παράγονται στην Ελλάδα, δηλαδή μόλις κατά το 2% είναι εισαγόμενα.

Το φυσικό μεταλλικό, το ανθρακούχο και το επιτραπέζιο νερό είναι οι βασικές υποκατηγορίες του εμφιαλωμένου νερού. Το πρώτο κατέχει το μεγαλύτερο μερίδιο των πωλήσεων και ξεπερνά το 70%. Ακολουθεί το επιτραπέζιο, με μερίδιο που προσδιορίζεται λίγο πάνω από το 24%, ενώ το μερίδιο του ανθρακούχου νερού διαμορφώνεται περίπου στο 4%-5%, εμφανίζοντας πτωτικές τάσεις. Οι υποκατηγορίες του φυσικού μεταλλικού και του επιτραπέζιου νερού ορίζουν από κοινού την κατηγορία του “ήρεμου νερού” (still water).

Ταυτόχρονα, έχουν δημιουργηθεί νέες μικρότερες υποκατηγορίες: ορισμένα brands έχουν λανσάρει εμφιαλωμένο νερό με γεύση, ενώ ενδεικτική είναι και η προσπάθεια της Τρία Εψιλον, με το νερό “Αύρα Μπλουμ” σε μικρές συσκευασίες των 330 ml, που απευθύνεται σε παιδικό target group -σύμφωνα, μάλιστα, με στελέχη της εταιρείας, οι πωλήσεις του είναι “πολύ ενθαρρυντικές”.

Οι Ελληνες καταναλωτές δεν δείχνουν προτίμηση στο ανθρακούχο νερό, οπότε οι εταιρείες που προωθούν την κατανάλωσή του, μέσω της διαφημιστικής υποστήριξης, λανσάρουν ένα διαφορετικό προφίλ για το προϊόν, “χτίζοντας” μια εικόνα δροσιστικού και αναζωογονητικού νερού, που προσιδιάζει περισσότερο στην επικοινωνία των αναψυκτικών παρά του εμφιαλωμένου νερού.

Οι συνηθέστερες συσκευασίες εμφιαλωμένου νερού είναι των 0,5 lt, 0,75 lt, 1,5 lt και 1,5 lt ανθρακούχου σε συσκευασία PET και σε γυάλινη φιάλη του 1 lt. Ανάπτυξη γνωρίζει και η συσκευασία των 18,9 lt για τους ψύκτες.

Στα “πάνω” της η “ζεστή” αγορά

Οι πωλήσεις της κατηγορίας κατανέμονται μεταξύ της “ζεστής” αγοράς (σούπερ μάρκετ και λοιπά σημεία πώλησης) και της “κρύας” (μπαρ, εστιατόρια κλπ). Η “ζεστή” αγορά υπερισχύει της “κρύας”, πραγματοποιώντας περίπου το 70% των πωλήσεων ή κατ’ άλλες εκτιμήσεις το 60% των πωλήσεων. Η διαφορά των σημείων πώλησης της “ζεστής” αγοράς έναντι της “κρύας” συνίσταται στο ότι εκεί ο καταναλωτής έχει τη δυνατότητα επιλογής μάρκας προτίμησης.

Στα σούπερ μάρκετ διατίθενται κατά κύριο λόγο συσκευασίες του 1,5 lt PET, ενώ σε άλλα σημεία πώλησης, όπως τα περίπτερα, κυριαρχούν οι συσκευασίες 0,5 lt PΕΤ. Στα εστιατόρια και στα υπόλοιπα σημεία πώλησης της “κρύας” αγοράς σε πολλές περιπτώσεις διατίθενται οι γυάλινες συσκευασίες του 1 lt. Στα σούπερ μάρκετ ορισμένες από τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο προχωρούν σε έντονες προσφορές, προτείνοντας στον καταναλωτή συνήθως τη μια φιάλη δώρο στη συσκευασία των έξι, χωρίς να λείπει η πρακτική της προσφοράς οn pack δώρων, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της αιχμής των πωλήσεων.

Το μάρκετινγκ ξεδιψά τον καταναλωτή

Η κατά κεφαλή κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού στη χώρα μας, όπως εκτιμάται, φτάνει τα 90 λίτρα ετησίως. Κύριος ανταγωνιστής του εμφιαλωμένου νερού είναι το νερό του δικτύου, ιδιαίτερα σε πόλεις και περιοχές, όπου το νερό δικτύου είναι υψηλής ποιότητας. Κύριοι καταναλωτές εμφιαλωμένου νερού θεωρούνται οι καταναλωτές μέσης και ανώτερης εισοδηματικής τάξης, που ακολουθούν περισσότερο το μοντέλο της υγιεινής διατροφής.

Οι εταιρείες του κλάδου επιχειρούν να προωθούν τα προϊόντα τους, προσδίδοντάς τους επιπλέον χαρακτηριστικά -επί παραδείγματι, το εμφιαλωμένο νερό στη συσκευασία των 0,75 lt με το βιδωτό καπάκι, έχει ένα πιο σπορτίφ προφίλ και στο πλαίσιο αυτό διαφημίζεται σε αθλητικές εκδηλώσεις, ενώ στην περίπτωση άλλων προϊόντων τονίζεται η υγιεινή διάσταση του εμφιαλωμένου νερού, όχι όμως πάντα με τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Οι τάσεις στην κατηγορία διαμορφώνονται από πολλές παραμέτρους. Η εγχώρια αγορά εκτιμάται ότι ακολουθεί τα χνάρια της ευρωπαϊκής, καθώς διαπιστώνονται πολλές ομοιότητες. Στο πλαίσιο αυτό, ορισμένες εταιρείες ετοιμάζονται να λανσάρουν προϊόντα που έχουν γνωρίσει επιτυχία στην Ευρώπη, όπως το εμπλουτισμένο εμφιαλωμένο νερό με βιταμίνες.

Οι παράμετροι που επηρεάζουν τη διαμόρφωση των τάσεων στην κατηγορία του εμφιαλωμένου νερού, σύμφωνα με στελέχη εταιρειών του κλάδου, είναι η τάση υπέρ ενός πιο υγιεινού τρόπου διατροφής και ζωής, που απομακρύνει τους καταναλωτές από τα αλκοολούχα και τα αναψυκτικά, το ζεστό κλίμα και οι υψηλότερες θερμοκρασίες στην Ελλάδα, συγκριτικά με το βορειοευρωπαϊκό κλίμα, η ανεπαρκής υδροδότηση της περιφέρειας, που δημιουργεί κρίση εμπιστοσύνης στα τοπικά δίκτυα ύδρευσης, η προώθηση των μηχανημάτων water coolers (ψύκτες) σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους, η αύξηση των γευμάτων εκτός σπιτιού σε χώρους μαζικής εστίασης, ο έντονος ανταγωνισμός των μεγάλων εταιρειών του κλάδου στα δίκτυα διανομής και οι υψηλές επενδύσεις τους στη διαφήμιση των προϊόντων τους, η τακτική δημιουργία καινοτόμων συσκευασιών ή η ανανέωση των υπαρχουσών και η παροχή προσφορών προς τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, τους χονδρέμπορους και τους καταναλωτές, με τη μορφή εκπτώσεων, προσφορών, δώρων μέσω διαγωνισμών κλπ.

Ανεβαίνουν οι πωλήσεις των PL

To μερίδιο των εμφιαλωμένων νερών ιδιωτικής ετικέτας εκτιμάται ότι ανέρχεται περίπου στο 10% επί του συνόλου της αγοράς της κατηγορίας. Κατά κανόνα τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας αναφέρονται στην κατηγορία του επιτραπέζιου εμφιαλωμένου νερού. Πάντως, οι πωλήσεις τους ενισχύονται με ποσοστό μεγαλύτερο του 10% ετησίως, σύμφωνα με εκτιμήσεις.

Το εμφιαλωμένο νερό πέρασε το γάλα στις ΗΠΑ!

Μια εικοσαετία πριν στις ΗΠΑ οι οικονομικοί αναλυτές εκτιμούσαν ότι οι πωλήσεις του εμφιαλωμένου νερού, που αρχικώς γίνονταν κυρίως από εταιρείες όπως του Perrier ή η Crystal Springs, δεν θα γίνονταν ποτέ μαζικές, επισημαίνοντας μάλιστα ότι “κανένας δεν αγοράζει κάτι που το έχει τζάμπα στην κουζίνα του”! Ε, λοιπόν, έκαναν λάθος. Το 2006 οι πωλήσεις εμφιαλωμένων νερών στις ΗΠΑ για πρώτη φορά ξεπέρασαν εκείνες του γάλακτος και πλησίασαν εκείνες της μπίρας! Αν συνεχιστεί αυτή η τάση, τα επόμενα χρόνια οι Βορειο-αμερικανοί θα πίνουν περισσότερο εμφιαλωμένο νερό παρά νερό δικτύου.

Η ευκολία μεταφοράς του εμφιαλωμένου νερού και το πρότυπο της υγιεινής διατροφής εκτιμάται ότι είναι οι βασικές παράμετροι που καθιστούν τόσο δημοφιλές το εμφιαλωμένο νερό. Η κατά κεφαλήν ετήσια κατανάλωσή του στις ΗΠΑ εκτοξεύθηκε από 49,5 λίτρα το 1996 σε 94,5 λίτρα το 2006, δηλαδή σχεδόν διπλασιάστηκε. Αντίθετα, η κατανάλωση γάλακτος μειώθηκε, ενώ της μπίρας παρέμεινε σταθερή στα 98,1 λίτρα ετησίως. Η κατά κεφαλήν κατανάλωση αναψυκτικών στις ΗΠΑ, αν και παραμένει η υψηλότερη μεταξύ των ποτών στη χώρα, μειώθηκε περίπου κατά πέντε λίτρα και διαμορφώθηκε σε 229 λίτρα το 2006.

Ευχαριστούμε για τη συμβολή τους στη συγκέντρωση των στοιχείων του ρεπορτάζ τα τμήματα μάρκετινγκ των εταιρειών Χήτος ΑΒΕΕ, Τρία Εψιλον και Ηπειρωτική Βιομηχανία Εμφιαλώσεων.