Ανακατατάξεις και συγχωνεύσεις δυνάμεων και στις μικρότερες δυνάμεις του οργανωμένου λιανεμπορίου φέρνει το 2015. Οι επιθετικές κινήσεις των ισχυρών του κλάδου, των Μαρινόπουλος, Σκλαβενίτης, ΑΒ Βασιλόπουλοι, μέσω των οποίων αύξησαν περαιτέρω τις δυνάμεις τους, φέρνουν πολλά μποφόρ στη βάση της αγοράς, που δρα υπό τη σκέπη ομίλων αγορών. Ήδη στους κόλπους του ΕΛΟΜΑΣ «ελλιμενίζονται» Αστέρας και Ασπίδα...

Κατά πληροφορίες, στον κλάδο εξελίσσονται διεργασίες μεταξύ των ομίλων αγορών με σκοπό τη συνένωση των μικρότερων δυνάμεων της αγοράς σε ισχυρότερα σχήματα, ικανά να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες πιέσεις από τους κορυφαίους του κλάδου, πιέσεις οι οποίες πλέον απειλούν με σύνθλιψη όσες από τις μικρομεσαίες και μικρότερες τοπικές αλυσίδες άντεξαν τη δοκιμασία της μακρόχρονης συρρίκνωσης του τζίρου τους, ενόσω η σχετική τάση συνολικά για τον κλάδο δεν έχει ανακοπεί. Το γεγονός αυτό, μάλιστα, εντείνει την ανησυχία των μικρομεσαίων επιχειρηματιών σχετικά με τα όρια αντοχής τους στην υπερένταση του ανταγωνισμού μεταξύ των δικτύων που γιγαντώνονται γρήγορα, «καταπίνοντας» αλυσίδες κάθε μεγέθους και όλων των άλλων…

Ένα ΑΦΜ για τρεις
Τον χορό των εξελίξεων στην πλευρά των ομίλων αγορών άνοιξαν ο ΕΛΟΜΑΣ, ο Αστέρας και ο Ασπίδα, οι οποίοι φέρονται να συνοικούν υπό κοινό ΑΦΜ για τις αγορές τους από τους μεγάλους προμηθευτές, με σκοπό, φυσικά, την εξασφάλιση υψηλότερων παροχών και εκπτώσεων. Στην πράξη, η σχετική συμφωνία προέβλεψε την εγγραφή των Ασπίδα και Αστέρα, ως ομίλων στο μητρώο μελών του ΕΛΟΜΑΣ κατά τρόπο, δηλαδή, ώστε οι εκατοντάδες μικρές επιχειρήσεις λιανικής που καλύπτουν τα δύο νέα «ομιλικά» μέλη του ΕΛΟΜΑΣ να έχουν συμβατότητα με το υπόλοιπο δυναμικό του.

Παρά το γεγονός, πάντως, ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εκτιμάται πως εκδηλώνεται στη σωστή κατεύθυνση, δεν φαίνεται να κερδίζει το 100% των προσδοκώμενων οφελών, καθώς οι τρεις όμιλοι αγορών δεν έχουν τις αναγκαίες υποδομές logistics, ώστε οι παραδόσεις των παραγγελιών από τους προμηθευτές τους να γίνονται συντονισμένα σε κοινές εγκαταστάσεις, προκειμένου να εξασφαλίζονται οικονομίες κλίμακος χρόνου και χρήματος. Οι τρεις δυνάμεις σημειώνεται ότι ελέγχουν αθροιστικά τζίρο που υπερβαίνει το 1,5 δισ. ευρώ, οπότε υπερκαλύπτονται οι απώλειες του ΕΛΟΜΑΣ, μετά τις αποχωρήσεις από το δυναμικό του μελών με μεγάλη συμμετοχή στον ομιλικό τζίρο (πχ Αρβανιτίδης, Κρόνος), που αποδυνάμωσαν τη διαπραγματευτική του ισχύ.

Ποιο είναι το deal
Επίσημες ανακοινώσεις για το deal των τριών ομίλων δεν είχαν γίνει μέχρι την έκδοση του τεύχους μας, δεδομένου ότι η σχετική συμφωνία, όπως μάθαμε, υπεγράφη στις 18 Φεβρουαρίου και εν συνεχεία οι εκπρόσωποί τους αποδύθηκαν σε αγώνα δρόμου, προκειμένου να προσδιοριστούν το ταχύτερο οι παράμετροι της μεταξύ τους συνεργασίας και να καθοριστεί το πλαίσιο της κοινής εμπορικής τους πολιτικής. Ειδικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες, οι εκπρόσωποι των ομίλων διερευνούν τις δυνατότητες διενέργειας κοινών προωθητικών ή άλλων ενεργειών, έκδοσης κοινών φυλλαδίων, ενδεχομένως και κοινής διαφημιστικής καμπάνιας. Συζητούν, επίσης, το τι θα σημάνει η συνένωση των δυνάμεών τους για τον τομέα των private label προϊόντων που εμπορεύονται, δεδομένου ότι και οι τρεις όμιλοι έχουν παρουσία με δικές τους σειρές κωδικών. Τους εκπροσώπους των τριών ομίλων απασχολεί και το αν θα καθοριστούν «ταχύτητες» παροχών των προμηθευτών προς τα μέλη του υπερ-ομίλου βάσει του τζίρου τους και ποιες μπορεί να είναι αυτές. Τις προσέχεις εβδομάδες, πάντως, αναμένεται η ολοκλήρωση των μεταξύ τους διαβουλεύσεων, οπότε θα υπάρξουν σχετικά επίσημες ανακοινώσεις.

Θα υπάρξει συνέχεια(;)
Σύμφωνα με πληροφορίες του σελφ σέρβις, θεωρείται πιθανόν η προαναφερόμενη συνεργασία να λειτουργήσει ως προοίμιο ενός ντόμινο πρωτοβουλιών για συμμαχίες μεταξύ δυνάμεων του κλάδου, με σκοπό τη μεγιστοποίηση της διαπραγματευτικής δύναμης των συμμάχων. Έτσι, κατά πληροφορίες, ο ΕΛΟΜΑΣ θα αναζητήσει συμμάχους και πέραν του δυναμικού των ομίλων, ενδεχομένως, δηλαδή, μεταξύ των μεγάλων αλυσίδων οι οποίες αισθάνονται να αυξάνει επικίνδυνα γι’ αυτές η απόσταση μεγεθών και δυνατοτήτων που τις χωρίζει από την τριάδα της κορυφής –Μαρινόπουλο, Σκλαβενίτη και ΑΒ Βασιλόπουλο.

Οι πηγές μας, μάλιστα, επιμένουν ότι σχετικές διερευνητικές επαφές ήδη έχουν γίνει πλην, όμως, χωρίς άμεσο αποτέλεσμα, καθώς οι ιδιαιτερότητες της συνεργασίας μεταξύ εταίρων διαφορετικής «ταχύτητας» τείνουν να τονίζουν την απόσταση δυνατοτήτων και συμφερόντων παρά τη συνάφειά τους. Για παράδειγμα, η απόσταση μεγεθών τζίρου ανάμεσα στα μέλη των συνενωμένων ομίλων και στους πιθανούς συμμάχους τους μεταξύ μεγαλύτερων επιχειρηματικών σχημάτων του κλάδου, εφόσον το λογικό είναι να ανακλάται στο περιεχόμενο των ετήσιων συμφωνιών με τους προμηθευτές, δημιουργεί τον εξής προβληματισμό: Είναι εφικτό, τάχα, οι μακροπρόθεσμες συνέπειες αυτής της ανισότητας να «προεικονιστούν» σε ένα σύμφωνο συνεργασίας των μεν με τους δε;

Πάντως, οι ισχυροί του κλάδου, διαθέτοντας κεντρικοποιημένες δομές logistics, διαφοροποιούν έτσι κι αλλιώς τη θέση και το ρόλο τους, στο πλαίσιο της οποιαδήποτε συμφωνίας. Μάλιστα, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο οι δομές αυτές να αξιοποιηθούν για λογαριασμό του συνόλου των «συμμάχων» ή έστω κάποιων εκ των μελών των συνενωμένων ομίλων αγορών, διευκολύνοντας με το αζημίωτο την τροφοδοσία τους, όπως και τους προμηθευτές στις παραδόσεις των παραγγελιών.

Συγκέντρωση άνω των 3 δισ. ευρώ
Πηγές της αγοράς υποστηρίζουν ότι ένα διευρυμένο συμμαχικό σχήμα, με όχημα τον ΕΛΟΜΑΣ, είναι δυνατό να «τραβήξει» τζίρο πιθανώς και μεγαλύτερο των 3 δισ. ευρώ. Το σχήμα αυτό, λένε, θα μπορούσε να χωρέσει στις τάξεις του τουλάχιστον τρεις από τις γερές αλυσίδες του κλάδου, που παρότι βλέπουν την απόστασή τους από την τριάδα της κορυφής να μεγαλώνει, ο τζίρος τους είναι από κάθε άποψη υπολογίσιμος. Το τι εντέλει ενδέχεται να προκύψει είναι δύσκολο να προεξοφληθεί. Όμως, ένα πιθανό εγχείρημα συνάθροισης πολλών επιμέρους δυνάμεων του κλάδου υπό κοινή διαπραγματευτική στέγη είναι βέβαιο ότι θα φέρει νέους κραδασμούς στην αγορά. Σχεδόν βέβαιο θεωρείται, άλλωστε, ότι θα απαιτηθεί η έγκριση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, εφόσον τίθεται ζήτημα υπερσυγκέντρωσης της αγοράς.

Δεν αποκλείεται, πάντως, η σχετική κινητικότητα να γεννήσει άλλες αντιδράσεις από τις σκοπούμενες. Για παράδειγμα, να αφυπνιστεί το ενδιαφέρον για συμμαχίες στον τομέα των κοινών προμηθειών δυνάμεων που πιθανώς θα επιδιώξουν τον συνασπισμό εκτός πεδίου δράσης του ΕΛΟΜΑΣ, δημιουργώντας έναν νέο –περισσότερο συμπαγή από άποψη τζίρου και κυρίως αποτελεσματικότητας δομών– πόλο, ικανό να διαπραγματεύεται κοινές αγορές για πωλήσεις 2 δισ. ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός ότι, ενόσω οι Μαρινόπουλος, Σκλαβενίτης και ΑΒ Βασιλόπουλος εκτίναξαν το «μπόι» τους ο καθένας γύρω στα 2 δισ. ευρώ, ο ΕΛΟΜΑΣ απαντά στην επίθεση που δέχονται τα μέλη του από την «τριάδα» δημιουργώντας συνασπισμό με τους Αστέρα και Ασπίδα, προμηνύει βαθιές αλλαγές. Παράγοντες της αγοράς σχολιάζουν ότι μέχρι το τέλος του έτους ο χάρτης του κλάδου θα έχει αλλάξει ριζικά, θέτοντας στη συζήτηση και το ενδεχόμενο της διενέργειας και νέων εξαγορών από τους τρεις πρώτους τη τάξει…