Με ένα μπαράζ εξαγορών ή συνεργασιών, όπου τον πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν τα ξένα επενδυτικά funds και οι μεμονωμένοι επενδυτές (πχ εφοπλιστές), έχει ανοίξει ένας νέος κύκλος αναδιανομής της "πίτας" της εγχώριας λιανεμπορικής αγοράς. Η εισβολή των ξένων κεφαλαίων θα ενταθεί τα επόμενα χρόνια, προκαλώντας ανατροπές στην αγορά. "Κράχτης" των επίδοξων επενδυτών δεν είναι μόνον το γεγονός ότι η μέση εγχώρια κατανάλωση στην Ελλάδα είναι από τις υψηλότερες της Ευρώπης, αλλά και το ότι στη χώρα μας το ξένο επενδυτικό κεφάλαιο μπορεί, δημιουργώντας υπεραξίες σε εταιρείες με επιχειρηματικό ενδιαφέρον, να αποκομίζει πολλά κέρδη, πουλώντας τις σε διεθνείς λιανέμπορους, που προτίθενται να επενδύσουν στην Ελλάδα.

Οι πρωταγωνιστές στην αναδιάταξη του επιχειρηματικού χάρτη της χώρας θα είναι, σε πρώτο πλάνο, κυρίως ξένα και ελληνικά επενδυτικά funds. ‘Ηδη μεγάλα funds, όπως το Dubai Investment, η BC Partner, τα αμερικανικά Apax και Texas Pacific και σειρά άλλων έχουν εγκατασταθεί για τα καλά στην Ελλάδα, διερευνώντας τις εκάστοτε “επόμενες” εταιρείες, στις οποίες διοχετεύουν τη μεγάλη ρευστότητά τους. Στο στόχαστρό τους βρίσκονται εταιρείες τηλεπικοινωνιών, ενέργειας, τράπεζες αλλά και λιανεμπορικές επιχειρήσεις, αρκετές από τις οποίες παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όπως αυτές που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των προϊόντων νέας τεχνολογίας, αλλά και πιο παραδοσιακούς κλάδους, όπως των πολυκαταστημάτων ένδυσης.

Ο πλούτος της λιανικής

Τις ευκαιρίες που κρύβει το ελληνικό λιανεμπόριο είχαν εδώ και χρόνια πρώτοι ανακαλύψει επιχειρηματίες, όπως οι Μαρινόπουλοι, που, δραστηριοποιούμενοι πρώτα στο λιανεμπόριο τροφίμων, επεκτάθηκαν συν τω χρόνω στους κλάδους των καλλυντικών (Sephora), της ένδυσης (Marks & Spencer), των οπτικών (Grand Optical), των πολυμέσων (Fnac), ενώ σύντομα θα προχωρήσουν στην ανάπτυξη της αλυσίδας ρούχων Gap.

Στον κλάδο των ηλεκτρικών, ο όμιλος Φουρλή από εισαγωγέας εξελίχθηκε σε επενδυτή στο λιανεμπόριο ειδών σπιτιού, με τα ΙΚΕΑ, και αθλητικών ειδών, με την Intersport. Η Υalco, επίσης, ξεκινώντας από τη βιομηχανική παραγωγή, επεκτάθηκε στην λιανική με τα Omnishop και πρόσφατα με τα Habitat, ενώ η κλωστοϋφαντουργία Μινέρβα δημιούργησε και καταστήματα λιανικής κλπ.

Η επενδυτική δραστηριοποίηση σε κλάδους του οργανωμένου λιανεμπορίου επιχειρηματιών, που ήταν και είναι προμηθευτές του, φαίνεται λογική. ‘Ομως, τι είναι αυτό που προσελκύει τα εφοπλιστικά ή τα επενδυτικά κεφαλαία στη λιανική; Ο τζίρος της, ο οποίος εκτιμάται ότι μέχρι το 2010 θα αυξηθεί συνολικά κατά 26%, είναι ασφαλώς ένας ισχυρός λόγος, που την τελευταία διετία έκανε μερικά από τα ισχυρότερα επιχειρηματικά ονόματα της Ευρώπης, όπως και της χώρας μας άλλωστε, να εμφανιστούν στην Ελλάδα, άμεσα ή έμμεσα.

Μάλιστα, οι επιθετικές βλέψεις των πολυεθνικών κεφαλαίων, που απειλούν να ανατρέψουν τις σημερινές ισορροπίες στην εγχώρια αγορά, θέτουν σε συναγερμό τα επιτελεία των μεγάλων εισηγμένων ελληνικών επιχειρήσεων, κυρίως δε όσων είναι εκτεθειμένες, λόγω της μεγάλης διασποράς των μετοχών τους, στον κίνδυνο των επιθετικών εξαγορών.

Στο παζάρι και οι εφοπλιστές

Στο παζάρι που γίνεται αυτή την περίοδο για τα “φιλέτα” του ελληνικού λιανεμπορίου συμμετέχουν για πρώτη φορά και ελληνικά εφοπλιστικά κεφάλαια, τα οποία, έχοντας σωρεύσει τα τελευταία χρόνια τεράστια ρευστότητα, αναζητούν επενδυτικές ευκαιρίες παντού. Γνωστοί εφοπλιστές έχουν ήδη εκδηλώσει την ιδιαίτερη προτίμησή τους για εταιρείες, οι οποίες διαθέτουν -εκτός της εμπορικής τους αναγνωρισιμότητας- και σημαντικά ακίνητα.

Μια τέτοια περίπτωση είναι η εταιρεία Εlmec Sport, που ελέγχει το κτιριακό συγκρότημα όπου στεγαζόταν το Μινιόν. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο βασικό μέτοχο του πολυκαταστήματος Αttica και του μεγάλου καταστήματος Factory Οutlet κοντά στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», που έχει στην κατοχή της μια σειρά σημαντικών ακινήτων. Η καλή “προίκα” της εταιρείας ήταν ο λόγος που ο εφοπλιστής, κ. Πάνος Λασκαρίδης, απεκτησε πέρυσι από την οικογένεια Φάις το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών, το οποίο στη συνέχεια μεταπούλησε στην οικογένεια Κουτσολιούτσου της Folli-Follie.

Τα πολυκαταστήματα της Νotos Com στην Πλατεία Κοτζιά, στη Σταδίου και σε άλλα μέρη της Αθήνας προκάλεσαν κι αυτά το ενδιαφέρον επενδυτικών κεφαλαίων. Το 2007 μπήκαν στο στόχαστρο του επενδυτικού κεφαλαίου Eikon Fund. Μετά από αρκετές περιπέτειες, οι βασικοί της μέτοχοι κατάφεραν να αποκτήσουν και πάλι την πλειοψηφία των μετοχών της εταιρείας και να την βγάλουν από το ΧΑΑ.

Αλλά και το εμπορικό κέντρο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, όπου στεγάζεται, μεταξύ άλλων, και το πολυκατάστημα Αttica (στο οποίο η Τράπεζα Πειραιώς έχει συμμετοχή μέσω της Picar), έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον ξένων επενδυτικών κεφαλαίων. Ωστόσο, ο όμιλος της Τράπεζας Πειραιώς, ο οποίος έχει αναλάβει την εκμετάλλευση του εν λόγω εμπορικού κέντρου για περίπου 50 χρόνια, δεν ενδιαφέρεται, τουλάχιστον ακόμη, να συζητήσει το ενδεχόμενο πώλησης του δικαιώματος εκμετάλλευσής του, περιμένοντας η επένδυση να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη αξία.

Η ΗSΒC, ένας από τους μεγαλύτερους χρηματοπιστωτικούς ομίλους του κόσμου, απέκτησε το 50% και κάτι εταιρείας (θυγατρικής της Lamda Development) στην οποία ανήκει το Τhe Μall, ενώ είναι ανοιχτός και σε άλλες ανάλογες επενδυτικές ευκαιρίες.

Οι πιο πρόσφατες κινήσεις στο οργανωμένο ελληνικό λιανεμπόριο είναι η απόκτηση πακέτου μετοχών της Multirama από τον εφοπλιστή, κ. Βίκτορα Ρέστη, αλλά και η εξαγορά του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών της Κορασίδης από την Marfin Investement Group.

Ο “κράχτης”

‘Οπως εκτιμούν παράγοντες της αγοράς, “κράχτης” για τους επίδοξους επενδυτές δεν είναι μόνον το γεγονός ότι η μέση εγχώρια κατανάλωση στην Ελλάδα είναι (αναλογικά με τον πληθυσμό της) από τις υψηλότερες της Ευρώπης. Είναι και το ότι στη χώρα μας το ξένο επενδυτικό κεφάλαιο μπορεί, δημιουργώντας υπεραξίες σε εταιρείες που έχουν επιχειρηματικό ενδιαφέρον, να αποκομίζει πολλά κέρδη, πουλώντας τις σε διεθνείς λιανέμπορους, οι οποίοι προτίθενται να επενδύσουν στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια.