Ένα μικρό κι ένα μεγάλο «ψαλίδι» στους χρόνους πληρωμών μπήκε από την ύφεση στις συναλλαγές. Τα στοιχεία της Εθνικής Τράπεζας για τη μικρή λιανική, βάσει σχετικής μελέτης, και οι εμπειρίες από την οργανωμένη λιανική την κρίσιμη πενταετία 2010- 2015 δείχνουν ότι οι χρόνοι πληρωμής στους πιο μικρούς της αγοράς συντομεύτηκαν περίπου κατά το ήμισυ, ενώ στους μεγάλους της διανομής δεν μειώθηκαν περισσότερο από 10%-15%.

Η διαπραγματευτική δύναμη των προμηθευτών την περίοδο της κρίσης ενδυναμώθηκε έναντι της μικρής λιανικής, δηλαδή των μικρομεσαίων, μικρών και μεσαίων εταιρειών (ΜμΕ), σύμφωνα με σχετική μελέτη της Εθνικής Τράπεζας . Όπως εξηγείται, καταγράφηκε σημαντική συρρίκνωση των περιθωρίων πίστωσής τους, πράγμα που περιόρισε τους χρόνους εξόφλησης των τιμολογίων, όταν στο εξεταζόμενο διάστημα οι έμποροι κατάφεραν μόνο μερικώς να μειώσουν τα περιθώρια πίστωσης προς τους πελάτες τους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το χρηματοδοτικό περιθώριο των δύο μηνών (59 ημέρες σε μέσα επίπεδα) που απολάμβαναν οι ΜμΕ του λιανικού εμπορίου το 2010, συρρικνώθηκε στις 37 ημέρες (μείωση 37% ή κατά 22 ημέρες) το 2015. Σημειώνεται, μάλιστα, ότι πριν την έλευση της κρίσης οι έμποροι εισέπρατταν τις απαιτήσεις τους σε 12 ημέρες, ενώ το 2015 ο χρόνος αυτός είχε περιοριστεί μόλις κατά 2 ημέρες (εισπράξεις σε 10 ημέρες).

Στη μικρή λιανική οι πολύ μικρές επιχειρήσεις ήταν αυτές που δέχθηκαν τη μεγαλύτερη πίεση στις συναλλαγές, με τον χρόνο πληρωμών να συρρικνώνεται το 2015 στις 23 ημέρες έναντι 45 ημερών το 2010. Συνέπεια της μείωσης του χρηματοδοτικού αυτού περιθωρίου ήταν να περιοριστεί κι ο χρόνος μεταξύ των παραγγελιών των μικρών λιανέμπορων, στις 12 ημέρες πέρυσι από τις 16 το 2010.

Διαφορετικά μέτρα και σταθμά
Διαφορετικά διαμορφώθηκαν οι χρόνοι πληρωμών στην οργανωμένη λιανική, καθώς οι πιστώσεις προς τα ισχυρά δίκτυα κινούνται σε μέσα επίπεδα κοντά στις 100 ημέρες. Βέβαια, από αλυσίδα σε αλυσίδα οι αποκλείσεις είναι σημαντικές, καθώς καθεμιά εφαρμόζει τη δική της πολιτική πληρωμών. Ωστόσο, οι περιπτώσεις των εταιρειών Ατλάντικ, Αφοί Βερόπουλοι και Μαρινόπουλος, που υποχρέωναν με την ισχύ των μεριδίων τους τούς προμηθευτές να επιμηκύνουν υπερβολικά τις χορηγούμενες πιστώσεις, επηρέασαν δραματικά τη διαμόρφωση του «μέσου χρόνου» πληρωμών.

Γενικά στο διάστημα της πενταετίας εκτιμάται ότι οι μέσοι χρόνοι πληρωμών των ισχυρών δικτύων μειώθηκαν περίπου κατά 10%-15% παρά τις πιέσεις των προμηθευτών να βελτιώσουν περαιτέρω τη ροή των κεφαλαίων οι μεγάλοι πελάτες τους.

Σημειώνουμε,τέλος, ότι οι χρόνοι εξόφλησης των τιμολογίων το 2015 μειώθηκαν αισθητά εξαιτίας της εφαρμογής των capital controls, που ώθησαν για ένα διάστημα τις αλυσίδες να πληρώνουν τοις μετρητοίς τις παραγγελίες τους, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του κινδύνου ενός πιθανού «κουρέματος» των καταθέσεων. Αυτό στην πράξη εξυπηρέτησε τους προμηθευτές, καθώς κι από την πλευρά τους βρέθηκαν με αυξημένες κεφαλαιακές ανάγκες, λόγω των απαιτήσεων των διεθνών συνεργατών τους να προπληρώνονται τα τιμολόγιά τους…