H αγωνία της επιβίωσης πλέκει το νήμα που ενώνει τις σκέψεις μας και καθορίζει, ακόμη κι όταν δεν το συνειδητοποιούμε, το περιεχόμενο και τη σκοπιμότητα όλων μας των αποφάσεων.

Σε αυτό το αγωνιώδες, αλλά συνάμα συναρπαστικό ταξίδι που είναι η ζωή, θεμέλιοι λίθοι για τη διαχείριση του παρόντος και τη διαμόρφωση του μέλλοντός μας είναι η γνώση που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, ακόμη και γονιδιακά, όπως έχει αποκαλύψει η επιστήμη.

Όμως, κομβικό ρόλο για το πώς θα αντιδράσουμε στις εκάστοτε προκλήσεις επιβίωσης, έχει το κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον της κάθε εποχής. Σε αυτό το επίπεδο, ως λύση για την ατομική σωτηρία από τις επιθέσεις στο πεδίο της υγείας και της οικονομίας, προωθείται σήμερα, από όσους έχουν τον έλεγχο και της επικοινωνίας, η διαίρεση και η δημιουργία αντιπάλων.

Η διαίρεση είναι μια πράξη απαραίτητη για την αναπαραγωγή της ζωής, για τη γέννηση και την εξέλιξη του σύμπαντος, Μπορεί όμως να εμπεριέχει την καταστροφή.

Στο σύμπαν αυτό σημαίνει τη δημιουργία μιας νέας πραγματικότητας. Οι συνέπειες αυτής της εξέλιξης είναι δύσκολο να προβλεφθούν όταν εξετάζουμε τη μεγάλη εικόνα της φύσης. Στην καθημερινή ζωή, όμως, είναι πιο εύκολο να προβλέψουμε το μέγεθος της καταστροφής που μπορεί να φέρει μια διαίρεση στηριγμένη σε παραποιημένα δεδομένα.
Εμπειρία αιώνων και σύγχρονη γνώση μάς προσφέρουν πολύτιμα εφόδια για την υιοθέτηση μιας κριτικής στάσης απέναντι σε φαινομενικά χρήσιμες για την επιβίωσή μας διαιρέσεις. Όμως, δεν κάνει καθόλου εύκολη αυτή τη διαδικασία η διαχείριση της πληθώρας μηνυμάτων που δέχεται ο εγκέφαλός μας, ειδικά όταν τον μεγαλύτερο όγκο τους ελέγχει η ισχυρή κοινωνική ομάδα κάθε εποχής, η οποία, ειδικά σήμερα, με τη βοήθεια της τεχνολογίας, μπορεί να χειριστεί με επιστημονικό τρόπο προς όφελός της τα μηνύματα που απευθύνει στο ευρύ κοινό και να τα μετατρέψει σε εύπεπτο υλικό. Χαϊδεύοντας συνειδήσεις, όπως το νερό χαϊδεύει την πέτρα, τις διαβρώνει και εξασθενεί σταδιακά τις όποιες αντιστάσεις υψώνονται ενστικτωδώς μπροστά στον κίνδυνο της μόνιμης διάρρηξης του κοινωνικού ιστού.

Στη σημερινή συγκυρία, οι επικεφαλής της διάχυσης της πληροφορίας γνωρίζουν πολύ καλά δύο πράγματα: Τη δύναμη της δημιουργίας εχθρών, που θολώνει την πρόσληψη της πραγματικότητας, και τη δύναμη της σταδιακής διάβρωσης των αξιών που ευνοούν τη σύνθεση.

Εκπαιδευόμαστε στον φόβο της ύπαρξης όλο και περισσότερων εχθρών. Έτσι αντιλαμβανόμαστε όσους έχουν διαφορετική γνώμη κι άλλο τρόπο να μάχονται για τη ζωή τους, αντί να αναγνωρίζουμε ως επικίνδυνους όσους δημιουργούν τις απειλές για τη ζωή ή τις αφήνουν να γιγαντωθούν, γεννώντας την ανάγκη για το ακριβό προϊόν της σωτηρίας.Υποχωρούν οι αντιστάσεις μας σε διαιρέσεις που αφήνουν τόσο μεγάλα κενά μεταξύ μας, ώστε κάποια στιγμή θα είναι πολύ δύσκολο, αν όχι ακατόρθωτο, να βρούμε τη δύναμη για ένωση σε μια κοινή διαδρομή υπεράσπισης της ζωής.

Η κατευθυνόμενη διαίρεση, μας κάνει διαχειρίσιμους κι αναλώσιμους. Η διαίρεση σε οπαδούς και όχι σε ομάδες με διαφορετική σκέψη και θέση, σε μονάδες που δεν συνομιλούν αλλά κραυγάζουν, οι οποίες δεν μπορούν να δουν και με τα μάτια του άλλου, που δεν έχει τίποτα να κερδίσει από τη σύγκρουση, είναι βέβαιο πως θα αφήσει πίσω της συντρίμμια, στον μέσα και τον έξω κόσμο μας.

Τα σημάδια που αφήνουν οι επιχειρούμενες και δύσκολα αναγνωρίσιμες ως καταστροφικές διαιρέσεις -κι αυτό γιατί το μήνυμα της αναγκαιότητάς τους μεταδίδεται με φωνή που χαϊδεύει τα πιο αρχέγονα ένστικτα- είναι ήδη εδώ.

Ακόμη κι αν καταφέρουμε να κερδίσουμε τις σημερινές κρίσιμες μάχες, όπως η μάχη ενάντια σε μια θανατηφόρα πανδημία και μια νέα οικονομική κρίση, αν δεν αντιληφθούμε άμεσα τον κίνδυνο της επικράτησης του φόβου και συνεπακόλουθα του θυμού, η διαίρεση και μόνο αυτή θα είναι η κληρονομιά μας για το μέλλον.

Ξένια Μαντζιώρη
Διευθύντρια Σύνταξης