Η χρηματιστηριακή τιμή του καφέ κλείνει ένα τριήμερο πτώσεων στο χρηματιστήριο των commodities. Από τον Ιανουάριο του 2022, η χρηματιστηριακή τιμή του παραγόμενου, μη επεξεργασμένου καφέ έχει μειωθεί κατά 3,41%, αλλά σε επίπεδο δωδεκαμήνου, υπολογίζοντας δηλαδή από τον Σεπτέμβριο του 2021, έχει συνολικά υποστεί άνοδο κατά 18,16%.

Αλέξανδρος Ζαπανιώτης, Managing Director, Coffee Island

Όπως αναφέραμε στο FOODReporter, θεσμικοί εκπρόσωποι της αγοράς υποστηρίζουν ότι ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ εισαγωγέων, προμηθευτών και εταιρειών επεξεργασίας καφέ έχει απορροφήσει μεγάλο μέρος των αυξήσεων στην τιμή του καφέ, χωρίς όμως να μπορεί κανείς να εγγυηθεί ότι αυτό θα συνεχίσει να ισχύει και στο μέλλον.

Οι τωρινές διορθώσεις της χονδρικής τιμής του καφέ, όπως άλλωστε εξηγούν διεθνείς αναλυτές, έχουν κυρίως να κάνουν με το θετικό κλίμα που εισφέρει στην συγκεκριμένη αγορά commodity η αναμονή για την επόμενη σοδειά σε χώρες-κλειδιά στην καλλιέργεια και παραγωγή καφέ, ιδίως στην Βραζιλία, η οποία, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμά της, γειτνιάζει χρονικά.

Ως ενθαρρυντική ένδειξη παρουσιάζονται τα μελλοντικά παράγωγα της χρηματιστηριακής τιμής του καφέ (coffee futures), τα οποία προεξοφλούν μείωση τιμής από 4,7% έως 5% σε σχέση με τη σημερινή τιμή στα μέσα Μαρτίου του 2023 και εξισορρόπηση της αγοράς σε αργότερο χρονικό διάστημα, προς τον Μάιο του 2024, με τιμές δηλαδή κοντά σ’ εκείνες των αρχών του 2021.

Είναι γεγονός ότι στην ψηλάφηση του καφέ, τόσο σε επίπεδο εισαγωγών χονδρικής, όσο και ως προϊόν λιανικής ή ως επεξεργασμένο στα σημεία πώλησης καφέ, έχουν υπεισέλθει αρκετοί παράγοντες, πέραν της τιμής της πρώτης ύλης. Το FOODReporter, σε μια προσπάθεια να ξεδιαλύνει ακόμη περισσότερο τα πράγματα στο χώρο του καφέ εισφέρει τη γνώση και την εμπειρία ενός στελέχους της αγοράς που δραστηριοποιείται σε περισσότερα από ένα στάδια του καφέ, του Managing Director των Coffee Island, Αλέξανδρου Ζαπανιώτη. Όπως λέει και ο ίδιος, «όλες οι δυνάμεις δρουν ταυτόχρονα αυτή τη στιγμή επάνω στην αγορά του καφέ», γεγονός πραγματικά πρωτόγνωρο για την τελευταία 25ετία.

Με αφορμή την σταθερά υψηλή τιμή του καφέ στη χονδρική αγορά, θεωρείτε ότι οι εισαγωγείς καφέ στην Ελλάδα έχουν εξαντλήσει όλα τα περιθώρια συγκράτησης της τιμής;

Δεν μπορώ να εκφράσω άποψη εκ μέρους των εισαγωγέων καφέ στην Ελλάδα, επειδή θεσμικά δεν εκπροσωπώ κάποιο Σύνδεσμο για να μπορώ να έχω πλήρη και έγκυρη εικόνα ώστε να σας μεταφέρω. Ως Coffee Island, ως εισαγωγέας άφρυκτου καφέ (πράσινου καφέ) στην Ελλάδα, δεν έχουμε απλά εξαντλήσει τα περιθώρια, αλλά τα έχουμε ξεπεράσει κατά πολύ. Πρόκειται για ένα κύμα αύξησης της τιμής του άφρυκτου καφέ που έχει ξεκινήσει από τον Μάιο του 2021. Από τη μεριά μας, αναμέναμε υπομονετικά, ψύχραιμα και με υπευθυνότητα απέναντι στους συνεργάτες μας και τον τελικό καταναλωτή μέχρι να κάνουμε κάποια κίνηση και αυτό που καταφέραμε ήταν να μετακυλήσουμε το ελάχιστο δυνατό το Νοέμβριο του 2021. Από τότε, έχουν υπεισέλθει και αρκετοί ακόμη παράγοντες, πέραν της τιμής της πρώτης ύλης άφρυκτου καφέ, που επηρεάζουν την τιμή των προϊόντων καφέ (ροφημάτων και καφέ σε κόκκους ή αλεσμένο για το σπίτι), τους οποίους με συνέπεια και υπευθυνότητα διαχειριζόμαστε ακόμη και σήμερα.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι μιλώντας για αύξηση της τιμής της πρώτης ύλης άφρυκτου καφέ, αυτή τη στιγμή αναφερόμαστε σε υπερδιπλασιασμό τιμής, σε σχέση με τον Μάιο του 2021.

Τι θα σημαίνει για την προμήθεια ελληνικής αγοράς καφέ, μια δεύτερη συνεχόμενη περιορισμένη σοδειά στη Βραζιλία, λόγω έκτακτων καιρικών συνθηκών;

Η ελληνική αγορά καφέ χρειάζεται να εμβαθύνει ακόμη περισσότερο στο θέμα των παραγόντων που επηρεάζουν διεθνώς την τιμή του άφρυκτου καφέ, είτε αναφερόμαστε σε χρηματιστηριακές τιμές είτε σε απευθείας αγορές από φάρμες, μέθοδο που από τη μεριά μας στην Coffee Island ακολουθούμε κατά πλειοψηφία εδώ και αρκετά χρόνια μέσω του προγράμματος Direct Trade. Οι δυνάμεις της αγοράς είναι αρκετές και η συγκεκριμένη που αναφέρετε είναι μόνο μία από αυτές.

Αυτή τη στιγμή, όλες οι δυνάμεις δρουν ταυτόχρονα πάνω στην αγορά, γεγονός πρωτοφανές για τα τελευταία 25 χρόνια: τα παγκόσμια επίπεδα αποθέματος άφρυκτου καφέ, οι προβλέψεις για τις επόμενες εσοδείες στις χώρες-κλειδιά, δηλαδή τη Βραζιλία και την Κολομβία, οι ισοτιμίες των νομισμάτων, τα καιρικά φαινόμενα, τα κόστη των μεταφορών, η διαθεσιμότητα μεταφορικών μέσων, το κόστος της ενέργειας, γεγονότα παγκόσμιας κλίμακας, όπως η πανδημία του κορωνοϊού, ο πόλεμος στην Ουκρανία ως παράγοντας που έχει επηρεάσει την παραγωγή λιπασμάτων, η θέση ασφάλειας που θέλουν να κρατήσουν οι roasters παγκοσμίως και δεν προβαίνουν σε αγορές.

Αυτές μπορούμε να πούμε πως είναι οι βασικότερες και δεν επηρεάζουν μόνο τη χώρα μας, αλλά πρωτίστως οι επιπτώσεις τους φτάνουν στις χώρες παραγωγής καφέ.

Υποθετικά λοιπόν, αν παραμείνουν σταθερές όλες οι υπόλοιπες δυνάμεις που αναφέρθηκαν, οι άσχημες καιρικές συνθήκες στη Βραζιλία θα διατηρήσουν την αγορά του καφέ χρηματιστηριακά στα υφιστάμενα επίπεδα με ισχυρές αυξητικές τάσεις.

Μεγάλο θέμα όμως θα τεθεί και για τη δυνατότητα να ανταπεξέλθουν οι φάρμες στην παράδοση της συμφωνηθείσας ποιότητας, ιδιαίτερα όταν αναφερόμαστε σε specialty coffee.

Για το λόγο αυτό, από μεριάς μας, βρισκόμαστε σε μία φάση έντονης επικοινωνίας και επαφής μας μέσω ταξιδιών με τις παραγωγικές χώρες, ώστε να σταθούμε κοντά στους αγρότες που ασχολούνται με τις καλλιέργειες καφέ και να αναζητήσουμε βιώσιμες πρακτικές, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Αυτό που χρειάζεται είναι να τους ακούσουμε, να τους στηρίξουμε και να μην τους αντιμετωπίζουμε ως «τιμές» στην οθόνη του υπολογιστή.

Ομολογουμένως η χονδρική τιμή του καφέ αποτελεί μόνο ένα μέρος για την τελική παρασκευή των ροφημάτων των Coffee Island που σερβίρονται στον πελάτη. Ωστόσο, η παράλληλη αύξηση του ενεργειακού κόστους ενός καταστήματος είναι πιθανό να μειώσει περαιτέρω το περιθώριο κέρδους για τον πωλητή. Υπάρχουν κινήσεις ή αποφάσεις που έχουν μελετηθεί κεντρικά για συγκράτηση των τιμών, ώστε να μην δει κι άλλη αύξηση στον καθημερινό καφέ του ο καταναλωτής;

Θα μου επιτρέψετε να διατηρήσω μία εντελώς διαφορετική άποψη ως προς το συγκεκριμένο συμπέρασμα. Τα προϊόντα καφέ, τόσο για τα καφεκοπτεία Coffee Island, όσο και για ένα μεγάλο μερίδιο της αγοράς καφέ και τις καταγεγραμμένες καταναλωτικές συνήθειες στην Ελλάδα, δεν περιορίζονται στα ροφήματα. Είναι τεράστια η επίπτωση της αύξησης του κόστους του καφέ ανά κιλό τόσο στα καφεκοπτεία μας, όσο και στον τελικό καταναλωτή, ο οποίος έχει υπολογιστεί ότι επιλέγει περίπου το 50% των καφέδων του το μήνα να το απολαύσει στο σπίτι ή το γραφείο του, φτιάχνοντάς τον καφέ του μόνος του και όχι παραγγέλνοντας έτοιμο ρόφημα.

Συμπερασματικά, για να είμαστε υπεύθυνοι απέναντι στο προϊόν που λέγεται καφές ή ρόφημα καφέ, χρειάζεται να βλέπουμε όλες τις πτυχές του και τις επιπτώσεις της αύξησης της τιμής του ανά κιλό και όχι μόνο να εξετάζουμε το ρόφημα.

Πράγματα, υπάρχουν και άλλες δυνάμεις που επηρεάζουν την κερδοφορία των καφεκοπτείων μας και μία από αυτές είναι το ενεργειακό κόστος.

Η στάση μας ως δίκτυο Coffee Island είναι σταθερή και οφείλουμε να εξάρουμε την υπευθυνότητα με την οποία οι συνεργάτες μας την ενδυναμώνουν.

Η απάντηση είναι σεβασμός και ισορροπία σε τρεις άξονες: βιωσιμότητα των επιχειρήσεών μας, διασφάλιση των θέσεων εργασίας των χιλιάδων ανθρώπων και κυρίως νέων που στελεχώνουν τον οργανισμό μας, σεβασμός τις δυσκολίες που ο τελικός καταναλωτής έχει στην καθημερινότητά του.

Για να μπορέσουμε να συνεχίζουμε ως Coffee Island να εκδημοκρατίζουμε την ποιοτική εμπειρία καφέ και να την καθιστούμε προσβάσιμη και προσιτή σε όλους. Το έχω δηλώσει ξανά στο παρελθόν: Ο ποιοτικός καφές δεν είναι πολυτέλεια για να αντιμετωπίζεται τεχνοκρατικά ως τέτοια. Αποτελεί μία απόλαυση της καθημερινότητας που όλοι μας αξίζουμε. Από τη μεριά μας, υποσχόμαστε ότι θα συνεχίσουμε να δίνουμε συνεχώς κίνητρα στους συνεργάτες μας και τους τελικούς καταναλωτές και φίλους της Coffee Island, ώστε να απολαμβάνουν τον ποιοτικό καφέ Coffee Island, αλλά και τα υπόλοιπα προϊόντα μας, καθημερινά.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter FOODReporter