Σοβαρές απώλειες τζίρου, ανυπέρβλητες δυσλειτουργίες στην αγορά, σημαντικές ελλείψεις στα ράφια και μεγάλη αναστάτωση στους καταναλωτές προκαλούν οι συνεχιζόμενες κινητοποιήσεις των ιδιοκτητών ΔΧ φορτηγών αυτοκινήτων και βυτιοφόρων. 'Ηδη, στα σούπερ μάρκετ καταγράφεται μείωση των ρυθμών ανάπτυξης κατά 5 με 6 μονάδες, πράγμα που ανατρέπει τα πλάνα των αλυσίδων, τουλάχιστον όσον αφορά στο πρώτο εξάμηνο του έτους. Τα περιθώρια κάλυψης των ελλείψεων στενεύουν επικίνδυνα, ενώ επικίνδυνα ισορροπούν όσες αλυσίδες παρουσιάζουν φέτος χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, αφού ειδικά αυτή την περίοδο τα ποσοστά εξέλιξης των πωλήσεων, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι, είναι αρνητικά. Κοντά σε αυτά τα σούπερ μάρκετ «εισπράττουν» απώλειες τζίρου και εξαιτίας της νέας διατροφικής κρίσης με το επιμολυσμένο ηλιέλαιο.

Η ακινητοποίηση των περισσοτέρων φορτηγών, σε συνδυασμό με τις άδειες αντλίες της πλειονότητας των πρατηρίων υγρών καυσίμων -λόγω της συμμετοχής στην απεργία και των ιδιοκτητών βυτιοφόρων- παρέλυσαν το εμπόριο. ‘Hδη, στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ καταγράφεται μείωση των ρυθμών ανάπτυξης κατά 5 με 6 μονάδες, πράγμα που ανατρέπει τα πλάνα των αλυσίδων, τουλάχιστον όσον αφορά στο πρώτο εξάμηνο του έτους.

Πτώση του τζίρου

Στελέχη του κλάδου αναφέρουν ότι, αν η κατάσταση αυτή συνεχιστεί, τα σούπερ μάρκετ θα υποστούν ανυπολόγιστη ζημία λόγω της απώλειας πωλήσεων, η αξία των οποίων ως σήμερα θεωρείται “κάτι περισσότερο από σημαντική”. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή της Lidl, η οποία ανακοίνωσε στις αρχές της εβδομάδας ότι λόγω της απεργίας αδυνατεί να τροφοδοτήσει τα καταστήματά της από τις κεντρικές αποθήκες. Είναι προφανές, όσες αλυσίδες στηρίζουν την τροφοδοσία τους σε ΔΧ φορτηγά έχουν τα περισσότερα προβλήματα, σε αντίθεση με εκείνες που διαθέτουν ιδιόκτητους στόλους οχημάτων, οπότε αντιμετωπίζουν μόνο το πρόβλημα την έλλειψης καυσίμων.

Ελλείψεις καταγράφονται σε προϊόντα, όπως το εμφιαλωμένο νερό, οι μπίρες, οι χυμοί και τα αναψυκτικά, δηλαδή σε ογκώδη και βαριά προϊόντα, ενώ χωρίς ιδιαίτερα εμπόδια γίνεται η διανομή των ευπαθών προϊόντων, όπως τα γαλακτοκομικά και τα τυροκομικά, το κρέας και τα αλλαντικά. Σοβαρό ζήτημα, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, δεν ετέθη σχετικά με τη διακίνηση των νωπών οπωροκηπευτικών, παρά το γεγονός ότι ο κύριος όγκος τους μεταφέρεται με φορτηγά ΔΧ.

Στελέχη γνωστών αλυσίδων δηλώνουν ότι τα περιθώρια κάλυψης των ελλείψεων που ήδη παρατηρούνται σε μεγάλο αριθμό προϊόντων στενεύουν επικίνδυνα, ενώ επικίνδυνα ισορροπούν όσες αλυσίδες σούπερ μάρκετ παρουσιάζουν φέτος χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, αφού ειδικά αυτή την περίοδο τα ποσοστά εξέλιξης των πωλήσεων, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι, είναι αρνητικά.

Τουλάχιστον 10 ημέρες

Σε ό,τι αφορά στον χρόνο που θα χρειαστεί το οργανωμένο λιανεμπόριο, προκειμένου να επανέλθει σε ομαλούς ρυθμούς λειτουργίας μετά τη λήξη των απεργιακών κινητοποιήσεων, παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι με τα έως σήμερα δεδομένα θα χρειαστούν τουλάχιστον 10 ημέρες. ‘Οπως υπογραμμίζουν, αν η κατάσταση επιδεινωθεί, ο χρόνος αποκατάστασης της ομαλότητας θα αυξηθεί δεδομένου ότι της τροφοδοσίας των καταστημάτων θα προηγηθεί η ανατροφοδότηση των κεντρικών αποθηκών. Επισημαίνουν δε ότι όποιοι κινηθούν ταχύτερα θα βγουν διπλά κερδισμένοι, αφού θα προσελκύσουν και την πελατεία άλλων αλυσίδων, που δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν άμεσα στην αυξημένη ζήτηση.

Η κρίση του ηλιελαίου

Αλλά οι αλυσίδες «εισπράττουν» απώλειες τζίρου και εξαιτίας της νέας διατροφικής κρίσης, με το επιμολυσμένο με ορυκτέλαιο ηλιέλαιο, απώλειες που δεν αφορούν τόσο στην κατηγορία των ελαίων όσο σε άλλες σημαντικές κατηγορίες τροφίμων, που εμπεριέχουν ηλιέλαιο. Ο λόγος απλός: ενώ οι καταναλωτές ηλιέλαιου στράφηκαν σε άλλους τύπους σπορέλαιων, στην περίπτωση των πάσης φύσεως προϊόντων που περιέχουν ηλιέλαιο οι καταναλωτές περιόρισαν τις αγορές τους.

Τις ισχυρότερες πιέσεις δέχονται κωδικοί της μαγιονέζας, των σαλτσών, των μπισκότων, των σνακ, των αρτοσκευασμάτων, δηλαδή προϊόντων δευτερεύουσας σημασίας, που εύκολα αποφασίζουν να στερηθούν οι καταναλωτές.

Αμείλικτα ερωτήματα

‘Οσο για τον χειρισμό της όλης υπόθεσης από τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές, τα όσα -δυστυχώς- συνέβησαν έφεραν για μια ακόμη φορά στο προσκήνιο την αδυναμία τους να συντονιστούν, ώστε να διασφαλίσουν απολύτως ως όφειλαν τη δημόσια υγεία. Τίθεται, λοιπόν, μια σειρά κρίσιμων ερωτημάτων που κανείς ανευθυνο-υπεύθυνος δεν μπορεί να απαντήσει. Πράγματι:

  • Γιατί ο ΕΦΕΤ στις 23 Απριλίου δεν ζήτησε ενημέρωση από το Γενικό Χημείο του Κράτος σχετικά με τις εισαγωγές ηλιελαίου από την Ουκρανία;
  • Γιατί το Γενικό Χημείο του Κράτους δεν ενημέρωσε με δική του πρωτοβουλία τον ΕΦΕΤ;
  • Γιατί ο ΕΦΕΤ ενημέρωσε την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΝ για το ζήτημα που ανέκυψε μετά το δεύτερο alert και όχι μετά το πρώτο;
  • Γιατί το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για περισσότερες από 15 μέρες κυριολεκτικά κρυβόταν και δεν συμμετείχε ως όφειλε στην προσπάθεια αντιμετώπισης της διατροφικής κρίσης;
  • Γιατί οι επιχειρήσεις δεν ενεργοποίησαν άμεσα τα συστήματα αυτοελέγχου και δεν προχώρησαν αυτοβούλως σε όλες τις αναγκαίες αποσύρσεις, καλύπτοντας έτσι το κενό του ελεγκτικού μηχανισμού;
  • Γιατί ορισμένες επιχειρήσεις προέβησαν σε αποσύρσεις τη… νύχτα, δίχως να ενημερώσουν κανέναν;
  • Γιατί επιδιώκεται ο εντοπισμός και των 3.000 ύποπτων τόνων ηλιελαίου; Είναι δυνατόν από τα τέλη Φεβρουαρίου έως και σήμερα να μην έχει καταναλωθεί ούτε ένα κιλό;
  • Γιατί οι δεσμεύσεις ύποπτων ηλιέλαιων γίνονται βάσει δηλώσεων των επιχειρηματιών και όχι βάσει εργαστηριακών αναλύσεων;
  • Γιατί σε πολλά παραστατικά διακίνησης δεν αναφέρονται τα ονόματα των πλοίων που μετέφεραν στη χώρα μας το ουκρανικό ηλιέλαιο; Καλή μας όρεξη…