Θεαματική βελτίωση καταγράφεται φέτος στα μεγέθη του οργανωμένου χονδρεμπορίου. Οι αλυσίδες cash & carry «γυρνούν» από αρνητικό, που ήταν πέρυσι, σε θετικό τον δείκτη της εξέλιξης συνολικά των πωλήσεών τους. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του σελφ σέρβις, το πρώτο τρίμηνο του 2015 ο τζίρος των αλυσίδων χονδρικής κινήθηκε ανοδικά περίπου κατά 2,5%, σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα.

Σημειώνεται ότι το 2014 η αγορά των cash & carry στο σύνολό της είχε υποστεί απώλειες πωλήσεων της τάξης του 3,5% σε σύγκριση με το 2013 και τα έσοδά της περιορίστηκαν στα 1,05 δισ. ευρώ. Στελέχη της αγοράς, σχολιάζοντας τα προαναφερόμενα στοιχεία που αντλήθηκαν από εταιρεία ερευνών, τονίζουν ότι η επιστροφή της οργανωμένης χονδρικής σε θετική πορεία πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι αποσπά μερίδια από το παραδοσιακό χονδρεμπόριο, το οποίο έχει υποστεί μεγάλο πλήγμα από την οικονομική κρίση. Όπως χαρακτηριστικά λένε, η «βροχή λουκέτων» συνεχίζεται ακόμα σήμερα στον εν λόγω κλάδο, ίσως με μικρότερη ένταση από εκείνη της πρώτης περιόδου της ύφεσης, η οποία επέφερε τη βίαιη μεταφορά τζίρου στα οργανωμένα δίκτυα πωλήσεων.

Το παραδοσιακό χονδρεμπόριο πλήττεται επίσης από το γεγονός ότι, λόγω των περιορισμών στη ρευστότητα, δεν έχει όπως άλλοτε περιθώρια χορήγησης πιστώσεων στους πελάτες του, με αποτέλεσμα η πώληση να κρίνεται κυρίως από την τιμή διάθεσης των προϊόντων, όπου ο συγκεκριμένος κλάδος «δεν παίζει δυνατά». Αντίθετα, τα οργανωμένα δίκτυα, παρέχοντας στο κοινό τους και κάρτες πιστότητας, έχουν τα περιθώρια χορήγησης εκπτώσεων και δη στοχευμένων, με αποτέλεσμα να αποσπούν σήμερα ευκολότερα πελάτες από τους κλασικούς χονδρεμπόρους, διαμορφώνοντας, μάλιστα, σε βάθος χρόνου, σχέσεις σταθερής συνεργασίας μαζί τους.

Πέραν του ανταγωνισμού παραδοσιακών και σύγχρονων δικτύων πώλησης, δεν λείπουν οι διαξιφισμοί μεταξύ των οργανωμένων συστημάτων της χονδρεμπορικής αγοράς. Μάλιστα, στο διάστημα που ακολουθεί τα στελέχη της αγοράς αναμένουν ένταση του ανταγωνισμού, καθώς με την πάροδο των μηνών αφενός η Μαρινόπουλος, μέσω του δικτύου των Tera Market, θα εντείνει τη διεκδίκηση υψηλότερων μεριδίων αγοράς και αφετέρου διότι, μετά την ξαγορά των Makro από τη Σκλαβενίτης, οι ισορροπίες αναμένεται ότι θα αλλάξουν εκ νέου στον κλάδο.

Η δομή του ανταγωνισμού
Σήμερα, τον τζίρο του περίπου 1 δισ. ευρώ μοιράζονται τέσσερα οργανωμένα δίκτυα πωλήσεων. Επικεφαλής της αγοράς, με μερίδιο αυξημένο στο 45,4% φέτος (στοιχεία α΄τριμήνου) έναντι 42,3% το 2014 (στοιχεία 12μηνου), είναι η Metro Cash & Carry. Ακολουθούν η Makro, με μερίδιο της τάξης περίπου του 28%, η ΕΝΑ Cash & Carry που ελέγχεται από την ΑΒ Βασιλόπουλος, με μερίδιο περίπου 15%, και έπεται η Μαρινόπουλος, ως η νεότερη εταιρεία που μπήκε στη σχετική αγορά, με το δίκτυο των Tera Market, ελέγχοντας περίπου το 5%-7%.

Το εναπομείναν περίπου 5% του κλαδικού τζίρου αντιστοιχεί στις πωλήσεις άλλων εταιρειών του οργανωμένου λιανεμπορίου, που δρουν και στο χονδρεμπόριο, όχι όμως στοχευμένα οι περισσότερες, επιλέγοντας τον τομέα ως παράλληλη, άτυπη δραστηριότητα, δηλαδή, διαθέτοντας προϊόντα σε τιμές χονδρικής με έκπτωση για τους επαγγελματίες, μέσω των καταστημάτων λιανικής. Η Metro, έχοντας καλύψει με τα καταστήματα του δικτύου της το σύνολο σχεδόν της επικρατείας, δηλαδή όλες τις μεγάλες πόλεις της χώρας, στρέφεται τώρα στις μικρότερες τοπικές αγορές, με διαφορετικό μοντέλο καταστήματος.

Η ΑΒ Βασιλόπουλος διευρύνει το δίκτυό της, με αργούς ρυθμούς. Φέτος για παράδειγμα λειτούργησε μία ακόμη νέα μονάδα. Η Σκλαβενίτης καλείται τώρα να κερδίσει το στοίχημα του ανοίγματος στον τομέα της οργανωμένης χονδρικής, μετά την εξαγορά της Makro. Πρόκειται για ένα εγχείρημα δύσκολο, καθώς η εταιρεία εισέρχεται σ’ ένα καινούργιο για την ίδια πεδίο, έχοντας κληρονομήσει μέσω της εξαγοράς και μια νέα ομάδα συνεργατών, διαφορετικής κουλτούρας από τη δική της. Τέλος, η Μαρινόπουλος φαίνεται ότι ακολουθεί έναν περισσότερο ομαλό δρόμο, έχοντας επιλέξει τη σταδιακή είσοδο στο χονδρεμπόριο, με την καθιέρωση των Tera Market, μέσω των οποίων επιδιώκει να αποκτήσει παρουσία σε όλες τις μεγάλες πόλεις της χώρας.

Πώς κινήθηκαν τα προϊόντα
Από μια πρώτη ανάγνωση των στοιχειών έρευνας που ήρθαν στα χέρια μας, σχετικά με τις πωλήσεις του οργανωμένου χονδρεμπορίου, προκύπτει ότι η φετινή χρονιά εξελίσσεται με αύξηση των πωλήσεων στη μεγάλη πλειονότητα των προϊοντικών κατηγοριών, αντίθετα προς την περυσινή εμπειρία. Είναι χαρακτηριστικό ότι φέτος επί συνόλου 47 κατηγοριών μόλις οι 8 κατέγραψαν πτώση τζίρου στο πρώτο τρίμηνο του έτους, ενώ οι υπόλοιπες κινήθηκαν ανοδικά. Πέρυσι η λίστα με τις κατηγορίες προϊόντων που είχαν αρνητικές επιδώσεις περιελάμβανε συνολικά 24 ή αλλιώς τη σχετική πλειονότητα του συνόλου όσων ενέταξε στο δείγμα της η εταιρεία ερευνών.

Από τα προϊόντα που ξεχωρίζουν για τις επιδόσεις τους, είναι αυτά που εντάσσονται στη μαναβική, η οποία εξελίσσεται φέτος ανοδικά περίπου κατά 25%. Το ποσοστό αυτό αποτυπώνει τη στροφή της μεταπώλησης, της εστίασης και εν γένει των επαγγελματιών στις οργανωμένες πωλήσεις χονδρικής. Επίσης, τα προϊόντα βρεφικής ανάπτυξης κατέγραψαν ραγδαία αύξηση πωλήσεων, της τάξης του 45%, προφανώς λόγω του ενδιαφέροντος που δείχνει το κοινό της χονδρικής για την προμήθεια προϊόντων με τη χαμηλότερη δυνατή τιμή, πράγμα που δεν εξασφαλίζει η παραδοσιακή αγορά.

Πωλήσεις με θετικό πρόσημο
Υψηλές αποδόσεις διαπιστώνονται φέτος, με βάση τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου, σε άλλα προϊόντα, όπως το συσκευασμένο κρέας και κοτόπουλο, που κατέγραψαν αύξηση πωλήσεων με ρυθμό ανόδου 18% και αντίστοιχα το χύμα κρέας και κοτόπουλο με 11%, τα ζυμαρικά με 19%, οι κονσέρβες με 17%, τα υλικά καθαρισμού ρούχων με 24%, τα προϊόντα ομορφιάς και περιποίησης με 30% και τα τσιγάρα και είδη καπνιστού, που κατέγραψαν θεαματικότατη άνοδο, άνω του 250%, προφανώς λόγω του πρόσφατου ανοίγματος των cash & carry και σε αυτή την κατηγορία προϊόντων.

Πωλήσεις με αρνητικό πρόσημο
Στον αντίποδα, σε καθοδική πορεία βρίσκονται τα έσοδα από τις πωλήσεις στους κωδικούς της μπίρας και των κρασιών, όπου η πτώση έφτασε το 20%, κατά πάσα πιθανότητα εξαιτίας του περιορισμού των αγορών του κοινού από τη μικρή αγορά, σερβιριζόμενη ή μη. Πάντως, στην εν λόγω κατηγορία δεν αποκλείεται η ανάκαμψη πωλήσεων τούς προσεχείς θερμούς μήνες, δεδομένης της θερινής «εξωστρέφειας» των εγχώριων καταναλωτών και της αναμενόμενης τόνωσης της τουριστικής κίνησης. Πτώση τζίρου στο τρίμηνο είχαν και τα μη αλκοολούχα ποτά, με ρυθμό -8%. Και σε αυτή την κατηγορία αναμένεται ότι οι απώλειες θα περιοριστούν για τους ίδιους με την περίπτωση των κατηγοριών της μπίρας και του κρασιού λόγους. Όμως, πτώση πωλήσεων κατέγραψαν και τα αλκοολούχα ποτά, περίπου κατά 5%, όπως και τα προϊόντα οικιακού εξοπλισμού, κοντά στο 5%, σε σύγκριση πάντα με το πρώτο τρίμηνο του 2014.