Μπόνους 1 δισ. ευρώ στο τζίρο τους φαίνεται ότι έχουν εξασφαλισμένο φέτος οι επιχειρήσεις του κλάδου, λόγω της συγκυρίας του Covid-19 και δη χωρίς τον υπολογισμό των επιδράσεων του δεύτερου lockdown στις πωλήσεις, καθώς τα νέα περιοριστικά μέτρα στη λειτουργία της αγοράς είναι βέβαιο ότι θα εντείνουν τους ήδη υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξής τους. Ήδη στα μέσα του Οκτωβρίου οι πωλήσεις του κλάδου εξελίσσονταν με ρυθμό αύξησης 8,5% σε σύγκριση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα κι όλα πλέον δείχνουν ότι οι επιδόσεις των αλυσίδων θα βελτιωθούν περαιτέρω.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι οι δέκα μεγαλύτερες αλυσίδες και όμιλοι της κλαδικής αγοράς, που βάσει των επίσημων στοιχείων το 2019 έκαναν συνολικό τζίρο άνω των 10 δισ. ευρώ, θα εξασφαλίσουν φέτος αύξηση εσόδων περίπου 1 δισ. ευρώ, αν όχι περισσότερα. Πρόκειται για πωλήσεις προερχόμενες τόσο από την αύξηση της κατανάλωσης των νοικοκυριών, όσο και από τη μετατόπιση τζίρου από τα μικρά, αυτόνομα παραδοσιακά μαγαζιά τροφίμων προς τους ισχυρούς του κλάδου. Ένα μικρό λιθαράκι στην ανοδική τάση των πωλήσεων βάζουν φέτος και τα e-shops, που κερδίζουν τις εντυπώσεις για τις υψηλές ποσοστιαίες επιδόσεις τους. Η άνοδος της αξίας των ψηφιακών αγορών στο πεντάμηνο ήταν της τάξης του 150%, κυρίως λόγω του lockdown, στο εξάμηνο ο τζίρος τους ήταν αυξημένος κατά 21% έναντι των συνολικών πωλήσεών τους το 2019, ενώ οι πωλήσεις τους τον Ιούνιο ήταν υψηλότερες κατά 170% έναντι του περυσινού Ιουνίου, σύμφωνα τα στοιχεία της Convert Group. Ωστόσο, πίσω από τα εντυπωσιακά ποσοστά ανάπτυξης «κρύβεται» μικρός σε αξία τζίρος. Αρκεί κανείς να αναλογιστεί ότι στο πρώτο εξάμηνο φέτος τα συνολικά έσοδα των e-shops ήταν 55 εκατ. ευρώ, ενώ σε επίπεδο δωδεκαμήνου εκτιμάται ότι θα κυμανθούν μεταξύ 120 και 150 εκατ. ευρώ.

Υψηλόβαθμοι παράγοντες του κλάδου τονίζουν πως πλέον θεωρείται κάτι περισσότερο από βέβαιο ότι η ανοδική πορεία του τζίρου στο σύνολο της αγοράς θα διατηρηθεί έως το τέλος του 2020, θυμίζοντας ότι στις αρχές του καλοκαιριού δεν ήταν λίγοι όσοι σκέφτονταν αρνητικά σενάρια για το δεύτερο μισό του έτους, στηρίζοντας απαισιόδοξα τις παραδοχές τους στη βαθιά ύφεση που έβλεπαν να μπαίνει η οικονομία. Όμως, ενώ η ύφεση ήδη είναι αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα, ο τζίρος της οργανωμένης λιανικής εξακολουθεί να εξελίσσεται ανοδικά.

Ο τζίρος ανά εβδομάδα
Όπως τονίζουν τα ίδια στελέχη, τα διαθέσιμα στοιχεία που έχουν, δείχνουν ότι οι πωλήσεις του κλάδου διατηρούν σε όλες τις εβδομάδες της περιόδου το θετικό τους πρόσημο. Ειδικότερα, λένε ότι πέραν του ότι μέχρι τις 11 Οκτωβρίου ο κλαδικός τζίρος περιλαμβανομένου εκείνου της Lidl ήταν ανοδικός κατά 8,5% σε σύγκριση με του αντίστοιχου διαστήματος του 2019, ανοδικά κατά 6,4% έκλεισε η εβδομάδα που έληξε τη 19η Σεπτεμβρίου, οριακά ανοδικά κατά 0,3% έκλεισε η εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου, με ανάπτυξη 4,8% κύλησε το επόμενο εξαήμερο που ολοκληρώθηκε στις 3 Οκτωβρίου, όπως επίσης με αύξηση 4,2% εξελίχθηκε κι η εβδομάδα ως τις 10 Οκτωβρίου.

Η ανοδική τάση δεν έχει αναστροφή, λένε, εκτιμώντας ότι όσο τα μέτρα απαγόρευσης γίνονται αυστηρότερα, τόσο περισσότερο η τάση ανόδου των πωλήσεων θα εντείνεται. Εξηγούν ότι η ανάπτυξη αυτή των πωλήσεων της οργανωμένης λιανικής στον αντίποδα της μείωσης των δαπανών για μαζική εστίαση και ταξίδια και των απαγορεύσεων στην κυκλοφορία και τις κοινωνικές συναναστροφές, ενόσω αυτές παίρνουν μεγαλύτερες διαστάσεις, ανακλά αντισταθμιστικές καταναλωτικές δαπάνες, πράγμα εύλογο αλλά και αναμενόμενο πλέον.

Πραγματικό αντίβαρο στην ανάπτυξη των εσόδων της οργανωμένης λιανικής είναι το στοκάρισμα των προϊόντων απ’ τα νοικοκυριά, η έλλειψη ρευστότητας, το υφεσιακό κλίμα στην οικονομία και η άσχημη ψυχολογική διάθεση των καταναλωτών. Πάντως, τα αρνητικά αυτά στοιχεία υπάρχει η ελπίδα ότι, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό, θ’ αντιμετωπιστούν από τα μέτρα στήριξης της αγοράς που θα λάβει η κυβέρνηση, τα οποία αυτή τη φορά τα κοστολογεί περίπου σε 2,3 δισ. ευρώ.

Υπολογίζοντας το κόστος των μέτρων από την έναρξη της κρίσης στη δημόσια υγεία, φαίνεται ότι τα συναρμόδια υπουργεία θα έχουν ρίξει στην οικονομία ως το τέλος του έτους περίπου 14 δισ. ευρώ. Τα κεφάλαια αυτά κατά ένα μεγάλο μέρος περνούν στην κατανάλωση και σε σημαντικό βαθμό φτάνουν στα ταμεία των επιχειρήσεων του κλάδου.
Κατά τα στελέχη των αλυσίδων, μεγάλη ανάσα στο εμπόριο δίνουν και τα αναδρομικά συνολικού ύψους 1,9 δισ. ευρώ, που δόθηκαν τον Οκτώβριο στους συνταξιούχους.

Η μάχη για το «νέο» τζίρο
Αξιολογώντας τις επιδόσεις ανά αλυσίδα, εύκολα διαπιστώνεται ότι στο μπόνους του 1 δισ. ευρώ, που εισπράττει φέτος ο κλάδος, δεν έχουν την ίδια ευχέρεια πρόσβασης οι κατέχοντες τις θέσεις στο top 10 του κλάδου. Τη μερίδα του λέοντος φαίνεται πως καπαρώνει ο leader της αγοράς, η ΕΥΣ, ενώ στους κερδισμένους αναμένονται οι αλυσίδες My Market, Μασούτης, Γαλαξίας, ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, Market In και Bazaar, που έχουν ανακοινώσει και προβλέψει για το 2020 σημαντική αύξηση των εσόδων τους.

Κλειστά επιμένουν να κρατούν τα σχετικά χαρτιά τους η ΑΒ Βασιλόπουλος και η Lidl, η πρώτη μη μπορώντας να πράξει διαφορετικά, λόγω των δεσμεύσεων έναντι της μητρικής της, κι η δεύτερη λόγω της πάγιας πολιτικής της να μην αναφέρεται σε συγκεκριμένα μεγέθη.

Οι υψηλότερες επιδόσεις
Ενδιαφέρον έχουν τα στοιχεία της Nielsen, που σκιαγραφούν τις εξελίξεις των πωλήσεων σε ευρείες κατηγορίες προϊόντων, στις οποίες στηρίζει σε μεγάλο βαθμό η αγορά του κλάδου την ανάπτυξή της. Σύμφωνα λοιπόν με αυτά, που αναφέρονται στην περίοδο από την έναρξη του έτους ως τις 11 Σεπτεμβρίου, συνυπολογίζοντας και τις σχετικές εξελίξεις στη Lidl, η κατηγορία των τροφίμων κινείται φέτος ανοδικά κατά 7,5% έναντι του αντίστοιχου περυσινού διαστήματος, με 13,5% εξελίσσεται ο τζίρος του bazaar, τη μεγαλύτερη επίδοση με άνοδο 17,8% καταγράφουν τα προϊόντα καθαρισμού σπιτιού, με ρυθμό ανόδου 6,3% εξελίσσονται τα έσοδα από τις πωλήσεις των φρέσκων προϊόντων και με 4,7% τα προϊόντα προσωπικής υγιεινής και φροντίδας.

Παρά την εντυπωσιακά ανοδική τάση από την αρχή του έτους στα συνολικά έσοδα της οργανωμένης λιανικής, από τις μετρήσεις προκύπτουν ορισμένες κατηγορίες κωδικών που επιμένουν να ακολουθούν πτωτική πορεία. Χαρακτηριστικότερες, βάσει των στοιχείων της 6ης Σεπτεμβρίου, είναι των απορρυπαντικών για ρούχα μωρών, που μετρούν απώλειες της τάξης του 1% σε σχέση με το 2019, των αφρόλουτρων που χάνουν το 1,7% του περυσινού τους τζίρου, της καραμέλας που έχουν απώλεια εσόδων 2%, των κονιάκ και μπράντι που καταγράφουν μείωση εσόδων 6,6%, ενώ τη χειρότερη επίδοση με μείωση τζίρου 14,6% συγκριτικά με πέρυσι έχει η μικρή αυθόρμητης ζήτησης κατηγορία της τσίκλας. Όπως σημειώνουν οι αναλυτές, κόντρα στο ανοδικό κύμα κινούνται κι άλλες επιμέρους ομάδες προϊόντων, που όμως έχουν μικρή επίδραση στο συνολικό τζίρο της αγοράς.