Ανέπαφες θα παραμείνουν το Πάσχα μόνο οι πωλήσεις των σοκολατένιων αυγών, καθώς η κρίση, που ξέσπασε στον πτηνοτροφικό κλάδο παγκοσμίως, αναπόφευκτα οδήγησε σε μείωση των πωλήσεων των αυγών. Τα πρώτα προβλήματα καταγράφηκαν μετά το κρούσμα στις Οινούσσες, που οδήγησε σε κατακόρυφη πτώση τις πωλήσεις πουλερικών και αυγών, -σε πολλές περιπτώσεις ανήλθε έως και σε 80%. Το δεύτερο «κύμα» κρουσμάτων κυριολεκτικά "έπνιξε" τον κλάδο.

Ανέπαφες θα παραμείνουν το Πάσχα μόνο οι πωλήσεις των σοκολατένιων αυγών, καθώς η κρίση, που ξέσπασε στον πτηνοτροφικό κλάδο παγκοσμίως, αναπόφευκτα οδήγησε σε μείωση των πωλήσεων των αυγών. Τα πρώτα προβλήματα καταγράφηκαν μετά το κρούσμα στις Οινούσσες, που οδήγησε σε κατακόρυφη πτώση τις πωλήσεις πουλερικών και αυγών, -σε πολλές περιπτώσεις ανήλθε έως και σε 80%. Το δεύτερο “κύμα” κρουσμάτων κυριολεκτικά "έπνιξε" τον κλάδο.

Στην παρούσα φάση, η μείωση της ζήτησης αυγών που έχει καταγραφεί κυμαίνεται στα επίπεδα του 30%-40% και οι επιχειρηματίες του κλάδου τηρούν στάση αναμονής προκειμένου να διαπιστώσουν το τι μέλλει γενέσθαι ιδιαίτερα εν όψει του Πάσχα, περιόδου που η ζήτηση και κατανάλωση αυγών αυξάνεται ραγδαία -τη Μεγάλη Εβδομάδα παραδοσιακά καταγράφεται αύξηση πωλήσεων των αυγών σε όγκο έως και κατά 50%.

Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι, αν υπάρξει περαιτέρω μείωση των πωλήσεων ή αν η αγορά κινηθεί στα συνήθη επίπεδα, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη της γρίπης των πτηνών τις παραμονές του Πάσχα. Κάποιο ιδιαίτερα δυσάρεστο νέο εκείνες τις ημέρες θα οδηγήσει στην περαιτέρω μείωση των πωλήσεων. Αντίθετα, η ομαλοποίηση των πωλήσεων προϋποθέτει ότι δεν θα ακουστούν στο μεταξύ δυσάρεστα νέα.

Η πτώση αναμένεται σημαντική σε μια σχετικά νέα υποκατηγορία: τα έτοιμα βαμμένα αυγά, που τα τελευταία χρόνια διαθέτουν οι περισσότερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Οι πωλήσεις της υποκατηγορίας ενισχύονταν σταδιακά κάθε χρόνο ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα. Φέτος, όμως, βάσει των νέων δεδομένων, αποτελεί ζητούμενο η εξέλιξη των πωλήσεών της.

Το πλήγμα συνέβη σε περίοδο που η κατανάλωση αυγών ενισχυόταν μετά από πολλά χρόνια σταθερότητας. Ειδικότερα, η κατά κεφαλήν κατανάλωση αυγών στη χώρα μας είναι μάλλον χαμηλή σε σχέση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, και διαμορφώνεται σε περίπου 150 αυγά ετησίως, όταν για παράδειγμα στη Μεγάλη Βρετανία φτάνει τα 260. Κατά συνέπεια τα περιθώρια ανάπτυξης της κατηγορίας εκτιμώνται ως πολύ μεγάλα.

Στροφή στα προϊόντα ποιότητας

Η γρίπη των πτηνών θορύβησε τους καταναλωτές, οι οποίοι αντιδρούν είτε διακόπτοντας εντελώς την κατανάλωση του προϊόντος είτε στρεφόμενοι σε ποιοτικά προϊόντα. Όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, η μεγάλη πτώση των πωλήσεων έχει καταγραφεί κυρίως στα κανάλια διανομής εκτός οργανωμένης λιανικής και ακολούθως στα προϊόντα που θεωρούνται “συμβατικά”.

Ο μεγάλος “χαμένος” είναι οι πωλήσεις των υπαίθριων λαϊκών αγορών, ενός καναλιού που ελέγχει ένα αρκετά υψηλό ποσοστό των πωλήσεων αυγών στην Ελλάδα, το οποίο, όμως, δεν προσδιορίζεται με ακρίβεια. Μέσω του οργανωμένου λιανεμπορίου εκτιμάται ότι πραγματοποιούνται πωλήσεις της τάξης του 20%-25% επί των συνολικών πωλήσεων της κατηγορίας. Το υπόλοιπο 75% μοιράζεται μεταξύ λαϊκών αγορών, παραδοσιακού λιανεμπορίου και -σε μικρότερο ποσοστό- εργαστηρίων ζαχαροπλαστικής.

Ωστόσο, σταδιακά τελευταία ο καταναλωτής στρέφεται προς τα σούπερ μάρκετ, καθώς θεωρεί ότι μόνο τα αυγά, που διακινούνται επώνυμα, παρέχουν εγγυήσεις ποιότητας. Η “διαρροή” των καταναλωτών προς τα επώνυμα αυγά επιταχύνθηκε ιδιαίτερα με την εμφάνιση της γρίπης των πτηνών.

Η τάση υπέρ των βιολογικών

Στην κατηγορία των επώνυμων αυγών, οι μικρότερες απώλειες καταγράφονται στα βιολογικά αυγά, τα οποία οι καταναλωτές περιβάλλουν με εμπιστοσύνη. Μάλιστα, όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, η μείωση των πωλήσεων στην υποκατηγορία των βιολογικών δεν υπερβαίνει το 8%-10%, τη στιγμή που στα απλά αγγίζει το 25%. Πέραν της συγκυρίας στην αγορά λόγω της γρίπης των πτηνών, μακροπρόθεσμα αναμένεται μια περαιτέρω ενίσχυση των πωλήσεων των βιολογικών αυγών.

Στην ελληνική αγορά βιολογικών αυγών, τα Αυγά Βλαχάκη έχουν αποσπάσει μερίδιο της τάξης του 70%, ενώ ακολουθούν τα Χρυσά Αυγά και η Μέγα Φαρμ.

Ο “χάρτης” των μεριδίων διαφοροποιείται αισθητά στα απλά αυγά. Οι τρεις επώνυμες εταιρείες του κλάδου (Βλαχάκης, Μέγα Φαρμ, Χρυσά Αυγά) εκτιμάται ότι κατέχουν μερίδιο της τάξης του 15% στις συνολικές πωλήσεις, ενώ το μεγαλύτερο μερίδιο της παραγωγής πραγματοποιείται από μικρομεσαίες επιχειρήσεις που είναι διάσπαρτες στην Ελλάδα.

Με δεδομένη τη στροφή των καταναλωτών προς τα επώνυμα αυγά, ο ανταγωνισμός του κλάδου έχει μετατοπιστεί στον τομέα αυτό, καθώς οι μεγάλες εταιρείες υλοποιούν σημαντικές επενδύσεις, προκειμένου να προσφέρουν προϊόν διασφαλισμένης ποιότητας.

Σοκολατένια η γεύση του Πάσχα

Πρόκειται για μια ξεκάθαρα πασχαλινή κατηγορία, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των πωλήσεών της πραγματοποιείται τη συγκεκριμένη περίοδο. Όπως εκτιμάται, οι πωλήσεις της κατηγορίας συγκεντρώνονται στη χρονική περίοδο ενός μήνα πριν και μετά το Πάσχα. Εξαίρεση αποτελούν τα σοκολατένια εισαγόμενα αυγουλάκια Kinder, που πωλούνται καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.

Οι πωλήσεις τους είναι σταθερές την τελευταία τριετία και η συνολική αξία τους εκτιμάται σε περίπου 4,5-5 εκατ. ευρώ. Στην αγορά κυριαρχούν τρεις μεγάλες εταιρείες -οι Όσκαρ, Αστήρ και η Ferrero (Kinder)-, που κατέχουν και τα μεγαλύτερα μερίδια στις συνολικές πωλήσεις. Ο ανταγωνισμός είναι έντονος στην κατηγορία: την τελευταία τριετία, οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά 6%-7% συνολικά, καθώς ο ανταγωνισμός συγκρατεί τις τιμές. Υπάρχουν ωστόσο και μικρές βιοτεχνίες, κυρίως εργαστήρια ζαχαροπλαστικής που είτε παράγουν δικά τους σοκολατένια αυγά, είτε αγοράζουν έτοιμα τα οποία διακοσμούν με δικά τους υλικά. Το μερίδιο, ωστόσο, των ζαχαροπλαστείων και των μικρών σημείων στην κατηγορία είναι μικρό, καθώς τουλάχιστον το 80% έως 85% των πωλήσεών της πραγματοποιείται μέσω του καναλιού των σούπερ μάρκετ.

Η οικονομική στενότητα “χτύπησε” και την κατηγορία, καθώς οι πωλήσεις αφορούν κυρίως μικρού και μεσαίου μεγέθους σοκολατένια αυγά, ενώ έχουν μειωθεί οι πωλήσεις των μεγάλων σοκολατένιων αυγών, που παλαιότερα κατείχαν τα μεγαλύτερα μερίδια. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι ο καταναλωτής εξακολουθεί να δίνει ιδιαίτερη σημασία στην ποιότητα, επιλέγοντας επώνυμα προϊόντα, προτιμά όμως τα μικρότερα, άρα τα πιο οικονομικά, μεγέθη.

Σημαντική είναι η συμμετοχή των PL και των hard discount στην κατηγορία: το μερίδιό τους διαμορφώνεται σε περίπου 10%-15% των συνολικών πωλήσεων της κατηγορίας. Οι μεγάλες αλυσίδες πλέον διαθέτουν PL, προσφέροντας μια εναλλακτική πρόταση στον καταναλωτή. Συχνότερα, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας είναι ελληνικής παραγωγής. Αντίθετα, εισαγόμενα είναι στα ράφια του Lidl, το μερίδιο του οποίου στην κατηγορία δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια.

Το παιχνιδάκι στο σοκολατένιο αυγό είναι ένα δέλεαρ για τους βασικούς καταναλωτές του προϊόντος, τα παιδιά. Τα σοκολατένια αυγά φέρουν και επώνυμα δωράκια (Barbie, Action Man κλπ) όπως και η “συγγενής” κατηγορία της λαμπάδας. Αυτή είναι και η βασική προωθητική ενέργεια του προϊόντος, καθώς δεν είναι σύνηθες να γίνονται επιπλέον προσφορές (πχ εκπτωτικά κουπόνια). Ωστόσο, πολλές αλυσίδες χρησιμοποιούν την κατηγορία ως κίνητρο για την αγορά άλλων προϊόντων. Συχνά τοποθετούν σοκολατένια αυγά σε συνθέσεις με άλλα γλυκά ή ποτά, προσφέροντας ολοκληρωμένες προτάσεις στους πελάτες τους και συμβάλλοντας στην ανάπτυξη των πωλήσεων της κατηγορίας.