Το «καλάθι» προϊόντων προσιτού κόστους των σούπερ μάρκετ για τα εισοδηματικώς ασθενή νοικοκυριά θα αξιολογηθεί τους επόμενους μήνες. Οι μήνες αυτοί θα είναι σκληροί και συγκρουσιακοί από κάθε άποψη. Γι’ αυτό μοιάζει ακατανόητη η λησμονιά από τους μάνατζερ των αλυσίδων των συλλογικών εμπειριών του κλάδου, αναφορικά με το πώς εξελίχθηκαν διαχρονικά εκ μέρους του κράτους, στη σχέση του με τις επιχειρήσεις του κλάδου, τα ήθη της αντιπληθωριστικής πολιτικής.

Οι τιμές ραφιού του σούπερ μάρκετ ανέκαθεν προκαλούσαν στις κυβερνήσεις και της Δεξιάς και της Κεντροαριστεράς ζωηρό πολιτικό ενδιαφέρον, ακριβώς επειδή βαραίνουν με το παραπάνω στις εντυπώσεις της κοινής γνώμης για την οικονομική πολιτική της εκάστοτε κυβέρνησης. Αυτό είναι λογικό, αφού από το σούπερ μάρκετ περνάει η αναπαραγωγή όλης της κοινωνίας. Θυμίζουμε, λοιπόν, ότι στη διαδικασία φιλελευθεροποίησης της αγοράς, η οποία εξαιτίας των κοινωνικών της επιπτώσεων παρήγε αναπόφευκτο πολιτικό κόστος για τις κυβερνήσεις και των δύο παρατάξεων, τα σούπερ μάρκετ κλήθηκαν κάμποσες φορές να ξελασπώσουν εις βάρος του κύρους τους το πολιτικό σύστημα για τη χρόνια κρίση του παραγωγικού μοντέλου της οικονομίας.

Έπρεπε κάποιος άλλος να χρεώνεται την κοινωνική δυσφορία για τον πληθωρισμό, ιδίως προεκλογικά καλήν ώρα. Κι αυτός ο κάποιος ήταν τα σούπερ μάρκετ με τις «τιμές-φωτιά στις τσέπες των καταναλωτών», όπως διατείνονταν τα πρωτοσέλιδα και τα δελτία των οκτώ κατά τη λογική του «ράβδος εν γωνία, άρα βρέχει». Το επικοινωνιακό ξεφώνημα των σούπερ μάρκετ συνήθως ακολουθούσε τις «συμφωνίες κυρίων για τη συγκράτηση των τιμών», μεταξύ κυβερνώντων και εκπροσώπων του κλάδου, τις οποίες αθετούσαν –ποιοι άλλοι;– οι «σουπερμαρκετάδες»! Ώσπου η κρίση χρέους και το καλαπόδι της «εσωτερικής υποτίμησης» έσπρωξαν την αγορά σε λήθαργο αποπληθωρισμού κι έτσι οι μνήμες από τις εμπειρίες της αντιπληθωριστικής κρατικής πολιτικής ξεθώριασαν –βοηθούσης ασφαλώς της «πλέριας» φιλελευθεροποίησης της αγοράς που επέβαλε η τρόικα, καταγοητεύοντας τις μεγάλες επιχειρήσεις, όπως ποτέ δεν μπόρεσαν οι δύο παρατάξεις…

Το αποτέλεσμα; Οι Έλληνες σήμερα είναι δεύτεροι στη θέση των πιο φτωχών Ευρωπαίων, μετά τους Βούλγαρους, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το ΑΕΠ, εκφρασμένο σε όρους αγοραστικής δύναμης. Η Ελλάδα είναι στο 64,6% της μέσης αγοραστικής δύναμης της ΕΕ-27 εκεί που το 2009 ήταν στο 97,7% και στην 14η θέση! Κάτω από την Ελλάδα είναι μόνο η Βουλγαρία (55,2%), ενώ, αντίθετα, χώρες όπως η Ρουμανία, που βρίσκονταν στο 52,2% το 2009, στο τέλος του 2021 είχαν φτάσει το 72,8% και ήδη ξεπερνούν την Ελλάδα…

Αυτή λοιπόν η Ελλάδα φέτος θα κρυώσει, θα πεινάσει, δεν θα ‘χει να ξοφλήσει λογαριασμούς και χρέη, θα ’χει στραμμένο το ενδιαφέρον της στα πολιτικά πράγματα και θα ‘ναι φουρκισμένη. Και θα κληθεί να ψηφίσει δυο και τρεις φορές και παραπάνω, ενώ οι τιμές ακόμα θ’ ανεβαίνουν…

Όλοι στην αλυσίδα του εφοδιασμού θέλοντας και μη σηκώνουν τις τιμές, αλλά με πρόνοια για τα κέρδη τους. Γιατί αν δεν κερδίσεις, τι τη θες την ελευθερία της αγοράς; Τα ξέρουν αυτά οι κυβερνώντες, αλλά ζητούνε κατανόηση που πρέπει να πατηθεί ο κάλος του επιχειρηματικού κόσμου από φίλιο τακούνι! Μείνετε λοιπόν με το παράπονο, πως δεν έχουν όλοι ίσια κι όμοια δικαιώματα στα κέρδη, χρυσοπληρώστε το ρεύμα και μειώστε τις τιμές, μπορείτε! Κόψτε τα κέρδη σας, αλλιώς θα σας τιμωρήσει ο κόσμος κι αν βρούμε ότι είναι «αθέμιτα», σας τιμωρούμε κι εμείς –το λέει και ο κ. γενικός της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή, που μιλάει στο τεύχος. Ας μην ήσασταν στην άκρη της εφοδιαστικής, στα καταστήματα –έτσι ήταν πάντα, ποιος σας φταίει; Ας ελέγχατε εσείς πόσο αιτιολογημένες είναι οι ανατιμήσεις των προμηθευτών, γιατί να το κάνει η κυβέρνηση;…

Το ερώτημα είναι γιατί οι μεγάλοι του κλάδου αφέθηκαν να εκτεθούν γύρω από ένα υπουργικό τραπέζι λίγο-πολύ ως άτυπα θεσμισμένο ολιγοπώλιο, διαπραγματευόμενοι τα κέρδη τους κι αφήνοντας απλοχωριά στο κράτος να νομοθετεί όπως θέλει; Δεν ήξεραν ότι με οικονομική στασιμότητα προ των πυλών (στο 1% η ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2023 προβλέπει η Κομισιόν) και υψηλό πολιτικό πυρετό, αυτά τα πράγματα είναι παρακινδυνευμένα; Δεν ήταν φως φανάρι ότι θα έβρισκαν απέναντί τους όλο τον εμπορικό κόσμο κι ότι θα γίνονταν οι εύκολοι υποψήφιοι καταγγελλόμενοι δια πάσαν χρήση;

Νικόλας Παπαδημητρίου
Αρχισυντάκτης