Το "πακέτο των 41 μέτρων κατά της ακρίβειας" του υπουργού Ανάπτυξης, κ. Χρ. Φώλια, δείχνει γνώση και διάθεση ουσιαστικής προσέγγισης του προβλήματος. Αρκεί, όμως, αυτό; Με φορέα υλοποίησης των λύσεών του μια ράθυμη και διεφθαρμένη δημόσια διοίκηση, κάθε άλλο παρά αισιοδοξία δημιουργείται για την επιτυχία των μέτρων. "Είναι ανεφάρμοστα. Κύριε υπουργέ, δεν μας ακούσατε!", διαμαρτύρονται στελέχη των σούπερ μάρκετ, προειδοποιώντας ότι η επικόλληση τιμών επί όλων των προϊόντων, επιβαρύνοντας το λειτουργικό κόστος, θα οδηγήσει σε ανατιμήσεις και ότι, αν θεσμοθετηθεί η αναγραφή όλων των εκπτώσεων επί των τιμολογίων αγοράς, ο κύριος όγκος των εκπτώσεων θα περάσει σε άλλες κατηγορίες παροχών, μη αναγραφόμενων εκεί.

Πράγματι, πρόκειται για ένα πακέτο μέτρων, με το οποίο φαίνεται ότι για πρώτη φορά γίνεται προσπάθεια από την πολιτεία να προσεγγίσει ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας, το οποίο μάλιστα τους τελευταίους μήνες έχει οξυνθεί ακόμη περισσότερο.

Το πακέτο των μέτρων θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πολύ φιλόδοξο, αν λάβουμε υπόψη ότι ο κύριος φορέας υλοποίησής του είναι μια δημόσια διοίκηση, η οποία όχι μόνο υπερασπίζεται “μέχρι τελευταίας ρανίδας” το δικαίωμά της να συνεχίσει “να πηγαίνει με τον αραμπά”, αλλά και βασίζει όλη την ύπαρξή της στο θολό καθεστώς που διέπει τη λειτουργία του δημόσιου τομέα. Η αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων, οι συγκρούσεις για τη διατήρηση των κεκτημένων (ιδέ ΕΦΕΤ-κτηνίατροι του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης), οι ανατροπές της ιεραρχίας σε κάθε αλλαγή κυβέρνησης κάθε άλλο παρά δημιουργούν ελπίδες ότι το εγχείρημα του Υπουργείου Ανάπτυξης θα στεφθεί από επιτυχία. Και πάνω από όλα, ο φοβισμένος και ανενημέρωτος καταναλωτής, που ενδίδει εύκολα στις φοβέρες και αναζητά τη λύση των προβλημάτων του μέσα από το “λάδωμα”, είναι αυτός που θρέφει μια ράθυμη και διεφθαρμένη δημόσια διοίκηση, η οποία πολύ δύσκολα θα συναινέσει στην αφύπνισή του.

Ποιες είναι οι απαιτήσεις των 41 μέτρων

Οι προθέσεις, λοιπόν, καλές. ‘Ομως, κατά τη γνώμη μας το εγχείρημα πολύ δύσκολα θα πετύχει, γιατί προς τούτω χρειάζεται να ξεπεραστούν οι βασικότερες αδυναμίες που διέπουν τη δημόσια διοίκηση. Για την υλοποίηση των μέτρων πρέπει να συνεργαστούν δεκάδες δημόσιες υπηρεσίες και υπουργεία, να ψηφιστούν νόμοι και να εκδοθούν εγκύκλιοι και αγορανομικές διατάξεις, να παραχθεί ένα έργο που σε φυσιολογικές συνθήκες χρειάζεται πάρα πολύ χρόνο και ριζικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του κράτους.

Πιο συγκεκριμένα, το πακέτο του Χρ. Φώλια απαιτεί:

  • Τη συνεργασία του Υπουργείου Ανάπτυξης με τουλάχιστον τέσσερα άλλα Υπουργεία: Σε τέσσερις περιπτώσεις με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, σε δύο με το Υπουργείο Οικονομίας και από μία περίπτωση με τα υπουργεία Παιδείας και Εσωτερικών.
  • Την ψήφιση πέντε νόμων ή νομοθετικών ρυθμίσεων, με βασικότερους αυτούς που αφορούν στη λειτουργία των σούπερ μάρκετ και στην ίδρυση ενιαίου φορέα ελέγχου της αγοράς.
  • Την τροποποίηση τεσσάρων άρθρων του Αγορανομικού Κώδικα, με σημαντικότερα αυτά που αφορούν στους κοστολογικούς ελέγχους, τις κυρώσεις για διαφορετικές χρεώσεις στο ράφι και στο ταμείο και τη γνωστοποίηση των τιμών των διεθνών ομίλων στις ξένες αγορές.
  • Την έκδοση τουλάχιστον δέκα εγκυκλίων, με τη βοήθεια των οποίων θα “κατέβουν” τα μέτρα στις νομαρχιακές υπηρεσίες και στους λοιπούς ελεγκτικούς μηχανισμούς.
  • Την τροποποίηση τουλάχιστον τεσσάρων άρθρων της βασικής αγορανομικής διάταξης 14/1989.
  • Την τροποποίηση δύο διατάξεων του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, με κυριότερη αυτή που θα προβλέπει την αναγραφή όλων των εκπτώσεων στα τιμολόγια.
  • Την τροποποίηση ενός Προεδρικού Διατάγματος και μίας Υπουργικής Απόφασης.
  • Τη συνεργασία και τον συντονισμό όλων των ελεγκτικών μηχανισμών, όπως των νομαρχιών, της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου, του ΕΦΕΤ, της Αστυνομίας, του Λιμενικού, της ΥΠΕΕ, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των Επιμελητηρίων κλπ.
  • Τη συνεργασία σε δύο περιπτώσεις με τα όργανα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Επίσης, το Υπουργείο Ανάπτυξης επιφυλάσσει ένα ιδιαίτερο ρόλο για την Επιτροπή Ανταγωνισμού. Προς τούτω, εξετάζει το ενδεχόμενο νομοθετικής ρύθμισης, ώστε να ασχολείται μόνο με “σοβαρές” υποθέσεις και κυρίως αυτές που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τη διαμόρφωση των τιμών, ενώ υπόσχεται ότι θα την ενισχύσει με εξειδικευμένο προσωπικό.

Δυσφορία, αντιδράσεις των σούπερ μάρκετ

Ανεφάρμοστα χαρακτηρίζουν τα στελέχη του οργανωμένου λιανεμπορίου τα περισσότερα από τα μέτρα του Υπουργείου Ανάπτυξης κατά της ακρίβειας. ‘Οπως αναφέρουν, από τη δέσμη των 41 μέτρων τα περισσότερα αφορούν νόμους και διατάξεις που ισχύουν για χρόνια, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν τύχει εφαρμογής, ενώ δύο, που αφορούν στο οργανωμένο λιανεμπόριο και σχετίζονται με την επικόλληση τιμών στις συσκευασίες των προϊόντων και την αναγραφή επί των τιμολογίων αγοράς όλων των εκπτώσεων που παρέχει η βιομηχανία προς το λιανεμπόριο, σε κάθε περίπτωση δεν θα επιφέρουν κανένα αποτέλεσμα.

Ειδικότερα, επισημαίνουν ότι η επικόλληση τιμών επί όλων των συσκευασιών τυποποιημένων προϊόντων όχι μόνο δεν θα οδηγήσει στον περιορισμό της ακρίβειας, αλλά θα επιβαρύνει σημαντικά το κόστος των αγαθών, καθώς για την εφαρμογή του μέτρου πρέπει σε κάθε κατάστημα να απασχοληθούν κατά μέσο όρο επιπλέον 1,5 υπάλληλοι που, σε συνδυασμό με την προμήθεια του αναγκαίου εξοπλισμού και των αναλώσιμων, θα αυξήσουν το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων κατά περίπου 1-1,5%, επιφέροντας τελικά ανατιμήσεις στα προϊόντα.

Σε ό,τι αφορά στο μέτρο περί αναγραφής όλων των εκπτώσεων επί των τιμολογίων αγοράς, δηλώνουν ότι σε περίπτωση θέσπισης ανάλογης ρύθμισης, το λιανεμπόριο θα αντιδράσει άμεσα, ανασυντάσσοντας τις ετήσιες συμβάσεις με τη βιομηχανία, κατά τρόπο ώστε ο κύριος όγκος των εκπτώσεων να περάσει σε άλλες κατηγορίες παροχών, οι οποίες δεν αναγράφονται επί των τιμολογίων, όπως εκπτώσεις τζίρου, προβολής κά.

“Δεν μας ακούσατε, κ. υπουργέ…”

Γενικότερα, για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε το ΥΠΑΝ το ζήτημα της αντιμετώπισης της ακρίβειας, άλλα στελέχη της αγοράς δήλωσαν στο greekretail ότι όσο διάστημα ο υπουργός επεξεργάζονταν τα προς ανακοίνωση μέτρα, είχε σειρά επαφών με εκπροσώπους του λιανεμπορίου, προκειμένου να λάβει γνώση για τις θέσεις τους και να συζητήσει τυχόν προτάσεις τους. Μάλιστα, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου προγραμμάτισε και μια διευρυμένη συνάντηση με εκπροσώπους γνωστών αλυσίδων, την οποία κράτησε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας για ευνόητους λόγους. Κατά τη συνάντηση αυτή, που έγινε ημέρα Σάββατο, τα στελέχη του λιανεμπορίου τόνισαν στον υπουργό ότι μέτρα, όπως τα προαναφερόμενα, είναι ανεφάρμοστα και σε κάθε περίπτωση δεν θα βοηθήσουν στην επίλυση των προβλημάτων που δημιουργούν οι ανατιμήσεις.

“Από τις ανακοινώσεις του υπουργού φάνηκε ότι δεν εισακουσθήκαμε, πράγμα που μόνο προβλήματα θα προκαλέσει στη λειτουργία της αγοράς”, μας αναφέρθηκε χαρακτηριστικά. Ωστόσο, τα στελέχη του κλάδου σχολιάζουν θετικά κάθε ενέργεια για την ενημέρωση του πολίτη σχετικά με τις τιμές των αγαθών, πλην αυτής που αφορά στην “προτεινόμενη” ως “καλή τιμή”. ‘Οπως υπογραμμίζουν, δεν είναι δουλειά της κυβέρνησης να προτείνει στους πολίτες τιμές αγοράς των αγαθών ούτε να χαρακτηρίζει ως “καλή” μια τιμή, άρα ως “κακές” όλες τις υπόλοιπες…