Το τότε μπακάλικο ήταν και τόπος κοινωνικής συναναστροφής. Οι νοικοκυρές συναντιόντουσαν, λέγανε τα δικά τους, ο μπακάλης τις πείραζε, η μπακάλισσα τις έδιωχνε για να χωρέσουν οι επόμενες κι όλοι ζούσαμε ευχαριστημένοι. Δεν υπήρχε τίποτε προκλητικό εκεί. Αγόραζες αυτό που ακριβώς χρειαζόσουν. Η επιτυχία ενός μπακάλικου έγκειτο στην ποιότητα των τυριών του, των λίγων αλλαντικών του και στη φρεσκάδα της μαναβικής του, αφού συνήθως συνυπήρχε μπακάλικο με μανάβικο.

Κι άρχισαν να εμφανίζονται τα σούπερ μάρκετ. Στην αρχή μας φάνηκε σαν θαύμα. ΄Ολα ωραία φωτισμένα, το προσωπικό με όμορφες στολές και προϊόντα, προϊόντα που δεν τα είχαμε ξαναδεί, κι εμείς μαγεμένοι ψωνίζαμε όχι μόνο αυτά που χρειαζόμαστε… Να πώς μάθαμε στην πράξη την έννοια του υπερ-καταναλωτισμού: Χρειάζομαι ένα πράγμα, αγοράζω δύο, το δεύτερο το πετώ. Αυτο-προστατεύομαι έναντι του σούπερ μάρκετ, όταν αγοράζω αυτά που μου χρειάζονται κι όχι αυτά που μου γυαλίζουν. Αλλά έλα, όμως, που τα ψώνια είναι κι ένα είδος ψυχοθεραπείας: “Ξοδεύω, άρα υπάρχω”…

Υπάρχει χώρος για όλους

΄Ολοι πιστεύαμε ότι αυτή η κοσμογονία με τα τεράστια μαγαζιά και τα χιλιάδες τετραγωνικά, με τα δεκάδες χιλιάδες είδη, θα οδηγούσαν αυτόματα στο κλείσιμο όλων των παλιών μπακάλικων. Κι όμως, επέζησαν. Δεν έχουν πια βαρελίσια φέτα ούτε αλλαντικά που κόβονται εκείνη τη στιγμή. Τα έχουν όλα συσκευασμένα. Και κρασάκι έχουν και μπιρίτσες έχουν και χαρτί υγείας για ώρα ανάγκης. Επιπλέον, γνωρίζεστε προσωπικώς με τον μαγαζάτορα. Πουλάει λίγο πιο ακριβά, αλλά τι είναι αυτό το “κάτι παραπάνω” μπροστά στο ότι μένει ανοικτός ως τα μεσάνυκτα, οπότε όταν τελειώσει το κρασί της παρέας υπάρχει εκεί να το βρεις; Η ζωή απέδειξε ότι υπάρχει χώρος για όλους. Να πω την αλήθεια έχω-δεν έχω ανάγκη του μπακάλικου της γειτονιάς μου, μια φορά την εβδομάδα θα πάω οπωσδήποτε να χαιρετήσω τον κυρ-Γρηγόρη που τον ξέρω από παιδί, να πάρω τίποτε πραγματάκια. Ξέρετε, έχει ωραιότατες παστές σαρδέλες που τις φέρνει κατευθείαν από την πατρίδα του, τη Μυτιλήνη. Επιπροσθέτως θα μάθω και μερικά από τα νέα της γειτονιάς…

Γουστάρω να ‘μαι ελεύθερος!

Βέβαια, εσείς, για να μας παγιδεύσετε σε αποκλειστικές αγορές, μας φτιάξατε τις περίφημες “κάρτες πιστότητας”. Μας δώσατε μια μικρή πλαστική καρτούλα -μαγνητική υποθέτω- που όταν ψωνίζουμε μας προσθέτει πόντους, που εν καιρώ θα εξαργυρώσουμε, με δικαίωμα εκπτώσεων σε διάφορα προϊόντα ή παραλαβής δώρων. Η αλήθεια είναι ότι δεν ξέρω πώς ακριβώς λειτουργεί το σύστημα, γιατί αρνήθηκα να παραλάβω μια τέτοια κάρτα. Γουστάρω, βλέπετε, να είμαι ελεύθερος! Να ψωνίζω απ’ όπου θέλω εγώ. ΄Ασε που μέσω της κάρτας μπορεί να αντλήσετε προσωπικά δεδομένα μου. Να μάθετε, ας πούμε, αν έχω σκυλάκι ή πόσες γάτες αναλογούν στις γατοτροφές που ψωνίζω, αν είμαι φίλος των τυριών ή αν κάνω δίαιτα με κοτόπουλο… Ε, δεν θέλω να τα μαθαίνετε όλα αυτά… πλαγίως! Ρωτήστε με ευγενικά και μπορεί να σας τα πω όλα. Αλλά μέσω της κάρτας, ξεχάστε το. ΄Ομως, η Φιλιππινέζα της γειτόνισσάς μου και για ένα γάλα να πεταχτεί στο σούπερ μάρκετ, με την κάρτα πηγαίνει. Να οι εκπτώσεις, να τα προνόμια, που εγώ… τα χάνω! Μα στο ίδιο σούπερ μάρκετ δεν ψωνίζουμε; (Αυτό προτιμώ, ξέρετε, κυρίως γιατί είναι κοντά στο σπίτι μου!…). Τα ερωτηματικά μου -μεταξύ μας- και να μην απαντηθούν, ποιος νοιάστηκε; Καθένας πορεύεται σύμφωνα με τα ενδιαφέροντά του κι έκαστος μπορεί να αντιστέκεται σε όσα δεν συμφωνεί.

Επισκεφθείτε το site του Ηλία Μαμαλάκη στο: http://www.eliasmamalakis.gr