Σε μερικό ανασχεδιασμό του χάρτη της αγοράς χονδρικής φαίνεται πως οδηγούν τα capital controls, η επιβολή των οποίων αλλάζει πολλά δεδομένα της καθημερινότητας του κλάδου, κυρίως σε ό,τι αφορά τις σχέσεις χονδρεμπόρων-προμηθευτών. Μερίδα προμηθευτών στις αρχές καλοκαιριού, στο άκουσμα της επιβολής περιορισμών στη διακίνηση κεφαλαίων κινήθηκαν αμυντικά, επιχειρώντας να «μαζέψουν» το ρίσκο από τις χορηγούμενες πιστώσεις και να τονώσουν τη ρευστότητά τους.

Στο πλαίσιο αυτό, αναδιάρθρω-σαν την πολιτική διανομής των προϊόντων τους, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στα οργανωμένα δίκτυα εις βάρος ενός μέρους των παραδοσιακών πελατών τους, με αποτέλεσμα να ωθήσουν τη ζήτηση σε ανάλογες κατευθύνσεις. Έτσι, κατά το τελευταίο τρίμηνο η οργανωμένη χονδρική εμφάνισε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και αύξηση των μεριδίων αγοράς έναντι της παραδοσιακής αγοράς του χονδρεμπορίου.

Υψηλόβαθμοι παράγοντες του κλάδου προσθέτουν επίσης ότι στο διάστημα που μεσολάβησε από την επιβολή των capital controls διαπιστώνεται, παράλληλα, μειωμένη ένταση των προσφορών κυρίως από προμηθευτές, οι οποίοι στην προσπάθειά τους να εξασφαλίσουν υψηλότερο τζίρο, ψαλίδισαν τις προωθητικές τους ενέργειες. Παρά το γεγονός αυτό τα οργανωμένα δίκτυα χονδρικής δεν εμφάνισαν, όπως θα αναμενόταν, έστω μια μικρή ανάσχεση της ζήτησης, αλλά η αγορά, αντίθετα, κινήθηκε έντονα ανοδικά τόσο σε όγκους όσο και σε αξία.

Μόνιμοι πελάτες οι εισρέοντες λόγω capital controls
«Η αγορά του cash & carry κινείται απρόβλεπτα θετικά. Οι ελλείψεις σε βασικά προϊόντα που καταγράφηκαν σε άλλα δίκτυα διακίνησης αγαθών, φαίνεται πως έστρεψαν το κοινό της χονδρικής στα οργανωμένα κανάλια της» αναφέρει στέλεχος του κλάδου, προσθέτοντας ότι «η εμπειρία έχει δείξει πως μετά από κάθε κρίση ένα μεγάλο μέρος των αγοραστών που στράφηκαν στην οργανωμένη χονδρική, παραμένουν σε αυτήν ενισχύοντας το μερίδιο των πωλήσεών της. Υπό αυτή την έννοια πιστεύουμε ότι μετά την άρση των capital controls το μεγαλύτερο μέρος των νέων πλατών μας θα συνεχίσει να προμηθεύεται τα προϊόντα του από τα cash & carry, βάζοντας στη ζυγαριά των κριτηρίων του μεγαλύτερο βάρος στον παράγοντα «τιμές» από εκείνον της παράδοσης ή της πίστωσης που του προσφέρουν οι παραδοσιακοί χονδρέμποροι».

Σχολιάζει δε ότι όσο παραμένουν σε ισχύ τα capital controls τόσο η οργανωμένη χονδρική θα κερδίζει έδαφος έναντι της παραδοσιακής, ενώ υπενθυμίζει πως, σύμφωνα και με τις εκτιμήσεις πολλών στελεχών της τραπεζικής αγοράς, οι σχετικοί περιορισμοί θα διαρκέσουν αρκετούς μήνες ακόμη. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο μπορεί να ανατρέψει πολλές από τις παλιές συναλλακτικές συνήθειες κι επιλογές των μικρών επαγγελματιών κι εμπόρων σε ό,τι αφορά την τροφοδοσία των προϊόντων τους, επισημαίνεται χαρακτηριστικά. Σημειώνεται ότι οι πιο πρόσφατες προβλέψεις κυβερνητικών παραγόντων τοποθετούν την άρση των capital controls στα μέσα του 2016 υπό την προϋπόθεση ότι, στο μεταξύ, θα έχει εκτελεστεί με επιτυχία η ανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.

Καταλύτης η αύξηση του τουρισμού
Επίσης, η άνοδος στις πωλήσεις του κλάδου αποδίδεται και στην τόνωση της τουριστικής κίνησης, η οποία έφερε αυξημένα έσοδα στα καταστήματα που εδρεύουν σε τουριστικά θέρετρα. «Η κίνηση της αγοράς στις τουριστικές περιοχές, που λειτουργούν ως μικρές οάσεις για το τζίρο του κλάδου, δεν κάμφθηκε από τα capital controls. Οι ανάγκες των τουριστικών καταλυμάτων, των μικρών σημείων λιανικής και της εστίασης αυξήθηκαν. Η ζήτηση ενισχύθηκε και μοιραία καλύφθηκε από τα δίκτυα χονδρικής ανεξάρτητα από τα όσα συνέβησαν με τις τράπεζες», επισημαίνει στέλεχος αλυσίδας cash & carry, προσθέτοντας ότι «στο τέλος της ημέρας προμηθευτές και χονδρέμποροι «τα βρήκαν» σε ό,τι αφορά τις μεταξύ τους συναλλαγές. Προηγουμένως, όμως, έπρεπε να τροφοδοτήσουν τα δίκτυα για να μην χαθούν πωλήσεις… Αυτό, λοιπόν, έπραξαν!».

Το ίδιο στέλεχος προσθέτει ότι μεταξύ των βασικών ομάδων πελατών του cash & carry αυτή των μικρών λιανέμπορων εμφανίζει τη μεγαλύτερη αύξηση αγορών. «Φέτος το καλοκαίρι διαπιστώσαμε ότι η ζήτηση προϊόντων από τα μικρά σημεία λιανικής των τουριστικών περιοχών ήταν ιδιαιτέρως αυξημένη. Αυτό το αποδίδουμε στην ανάγκη για καλύτερες τιμές χονδρικής που, όπως αποδείχθηκε, μόνο τα οργανωμένα δίκτυα είναι σε θέση να εξασφαλίζουν».

Οι επιδόσεις των ισχυρών
Ας δούμε πώς κινούνται φέτος οι τρεις βασικοί «παίκτες» της οργανωμένης χονδρικής, οι Metro Cash & Carry, ΕΝΑ Food Cash & Carry και Makro και τι σχεδιάζουν για το μέλλον. Η Metro από την πλευρά της, leader στη σχετική αγορά, βλέπει τις πωλήσεις της να αυξάνονται με υψηλό ρυθμό. Σύμφωνα με τη διοίκηση της εταιρείας, ο τζίρος χονδρικής κινείται ανοδικά κατά 10%, εξασφαλίζοντας στην εταιρεία νέα μερίδια αγοράς, τόσο από τα παραδοσιακά καταστήματα όσο και από τα οργανωμένα δίκτυα. Η αλυσίδα δεν έχει προγραμματίσει για φέτος την επέκταση του δικτύου της με νέα καταστήματα, ωστόσο επενδύει σε ανακαινίσεις και σε επεκτάσεις παλαιότερων μονάδων της.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό της Ρόδου, όπου η Metro, διπλασίασε το χώρο πώλησης του τοπικού cash & carry, καθιστώντας το μεγαλύτερο σε έκταση κατάστημα του δικτύου της. Στελέχη της αναφέρουν ότι μετά την ανακαίνιση η απόδοση του εν λόγω cash & carry ήταν θεαματική. Σε επέκταση υποδομών προχώρησε η εταιρεία και στον Πύργο Ηλείας, εξασφαλίζοντας κι εκεί σημαντική ανάπτυξη πωλήσεων. Η ΕΝΑ Food Cash & Carry, το δεύτερο μεγαλύτερο δίκτυο χονδρικής που ελέγχεται από την ΑΒ Βασιλόπουλος, κινείται επίσης με ανοδικές πωλήσεις, ωστόσο η διοίκηση της εταιρείας δεν προσδιορίζει τον ρυθμό ανάπτυξης, ενώ επενδυτικά περιορίζεται σε μικρής έκτασης αναβαθμίσεις καταστημάτων. Όπως σημειώνουν στο σελφ σέρβις στελέχη της αλυσίδας, το δίκτυο της ΕΝΑ απαρτίζεται στο σύνολό του είτε από πλήρως ανακαινισμένα καταστήματα είτε από νέα και ως εκ τούτου οι ανάγκες για αναβαθμίσεις ή ανακαινίσεις είναι εξαιρετικά περιορισμένες.

Η τελευταία ανακαίνιση έγινε πέρυσι, ενώ σε ό,τι αφορά επενδύσεις επέκτασης των υποδομών αυτές προγραμματίζονται για το 2016 και περιλαμβάνουν την εγκαινίαση ενός ή δύο νέων χονδρεμπορικών μονάδων. Η Σκλαβενίτης, ως ο νεότερος παίκτης της οργανωμένης χονδρικής μετά την εξαγορά της Makro, επιχειρεί να τρέξει στο στίβο της αγοράς με σκοπό την ανάπτυξη των πωλήσεων. Όπως εκτιμούν παράγοντες της εταιρείας, το 2015 φαίνεται ότι θα κλείσει για τον κλάδο χονδρικής με αύξηση εσόδων περίπου κατά 3%, ενώ ως προοπτική για το 2016 καθορίσθηκε η εξασφάλιση υψηλότερων ρυθμών ανάπτυξης. Πρώτος στόχος της Σκλαβενίτης είναι η αναδιοργάνωση των μονάδων χονδρικής, δεύτερος η μετονομασία τους και τρίτος η επέκταση της αλυσίδας με νέες μονάδες.