Συγκρατημένα αισιόδοξοι είναι οι λιανέμποροι, καθώς ο λιανικός τζίρος λόγω των εκπτώσεων είναι βελτιωμένος, σε σχέση με τις επιδόσεις και τα προμηνύματα του Δεκεμβρίου. Ορισμένοι εκτιμούν ότι κυμαίνεται στα περυσινά επίπεδα, ενώ άλλοι μιλούν για αύξηση μέχρι και 10%, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2008. Ωστόσο, ο υπερδανεισμός των καταναλωτών τούς στρέφει σε φθηνότερες αγορές και περιορίζει τη χρήση των πιστωτικών καρτών. Η στροφή στο «φθηνό» προκαλεί ανησυχία, που την επιτείνει και το γεγονός ότι σήμερα η μία στις τέσσερις συναλλαγές με πιστωτική κάρτα αφορά στην ανάληψη μετρητών από ΑΤΜ για την κάλυψη υποχρεώσεων των νοικοκυριών, ξένων με τις αγορές αγαθών.

Με δόλωμα τις γενναίες προσφορές, που φτάνουν ακόμη και το 70% σε ορισμένα είδη, οι λιανέμποροι προσπαθούν να ρεφάρουν από την αναιμική πορεία των λιανικών πωλήσεων το προηγούμενο διάστημα, σπεύδουν όμως να επισημάνουν ότι οι καταναλωτές παραμένουν εγκρατείς στις δαπάνες τους, επηρεασμένοι από το βαρύ κλίμα της οικονομικής κρίσης που κυριεύει όλο και περισσότερο την παγκόσμια και την ελληνική οικονομία. Ορισμένοι έμποροι εκτιμούν ότι η κίνηση στα μαγαζιά τους κινείται στα περυσινά επίπεδα, ενώ άλλοι θεωρούν ότι κυμαίνεται ακόμη και 10% ψηλότερα από το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι. Δεν αποκλείεται, λοιπόν, παρατηρούν παράγοντες της αγοράς, να δούμε τον τζίρο του Ιανουαρίου να φτάνει ή και να ξεπερνά τα περυσινά επίπεδα, τα οποία εκτιμώνται συνολικά στα 12 έως 14 δισ. ευρώ.

Περισσότερο αισιόδοξοι εμφανίζονται οι έμποροι των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών, όπως και της ένδυσης και υπόδησης, οι οποίοι είδαν τις πωλήσεις τους να πέφτουν σημαντικά τους τελευταίους μήνες του 2008, με αποτέλεσμα να έχουν προχωρήσει “στις μεγαλύτερες εκπτώσεις των τελευταίων ετών!”. Συγκεκριμένα, ο όγκος των πωλήσεων μεταξύ Ιανουαρίου και Νοεμβρίου το 2008 έπεσε κατά 4%, ενώ στο σύνολο της χρονιάς εκτιμάται ότι έπεσε ακόμη χαμηλότερα, λόγω των κακών επιδόσεων του Δεκεμβρίου. Η κατάσταση, ωστόσο, φαίνεται τώρα να αντιστρέφεται, αν και οι καταναλωτές παραμένουν συγκρατημένοι και μάλιστα στρέφονται σε πιο φθηνές λύσεις, ομολογούν οι έμποροι.

Το «φτηνό» τρομάζει

Η στροφή των καταναλωτών στο «φθηνό» προκαλεί ανησυχία, μια ανησυχία την οποία επιτείνουν η δεδομένη δυσκολία στις χορηγήσεις καταναλωτικών δανείων και ο περιορισμός στη χρήση των πιστωτικών καρτών, που μέχρι πρόσφατα διευκόλυναν ιδιαίτερα τους καταναλωτές στις αγορές πολλών αγαθών, ιδίως των διαρκών αγαθών, όπως τα έπιπλα και τα ηλεκτρικά είδη.

Η επιδείνωση της κατάστασης σήμερα έχει οδηγήσει τους καταναλωτές σε σημείο, ώστε η μία στις τέσσερις συναλλαγές τους με πιστωτική κάρτα να αφορά στην ανάληψη μετρητών από ΑΤΜ, προκειμένου να καλύπτουν άλλα έξοδά τους, κι όχι αγορές από καταστήματα.

Φόβοι για ένα κραχ στις πιστωτικές

‘Οντως, όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, τα τελευταία χρόνια ο δανεισμός μέσω του «πλαστικού χρήματος» διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, τόσο ώστε περίπου για κάθε 100 ευρώ συναλλαγών με πιστωτικές κάρτες τα 25 ευρώ να αφορούν στην ανάληψη μετρητών. Πάντως, συμφωνούν ότι όσο περνά ο καιρός όλο και λιγότερο βγαίνουν οι πιστωτικές κάρτες από το πορτοφόλι του καταναλωτή εξαιτίας του υπερδανεισμού του.

Οι πιστωτικές κάρτες θα είναι, ίσως, το πρώτο θύμα ενός πιθανού κραχ στα δάνεια, πράγμα που στοιχειώνει τους εφιάλτες των οικονομικών αναλυτών, δεδομένου ότι σε όλο τον δυτικό κόσμο ήδη καταγράφεται αύξηση των καθυστερήσεων αποπληρωμής.

Στην ελληνική αγορά κυκλοφορούν περί τα 11 εκατομμύρια πιστωτικές κάρτες, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Visa, οι δε οφειλές στις τράπεζες ξεπερνούν τα 10 δισ. ευρώ. Στην καταναλωτική πίστη, στην οποία περιλαμβάνονται και οι κάρτες, ήδη οι καθυστερήσεις ξεπερνούν το 6% των συνολικών οφειλών. Μάλιστα, σύμφωνα με εκτιμήσεις τραπεζικών στελεχών, περί τα 500.000 νοικοκυριά είτε αδυνατούν να πληρώσουν τις δόσεις των πιστωτικών τους καρτών είτε καταβάλλουν για την αποπληρωμή των οφειλών τους περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου μηνιαίου εισοδήματός τους!