Η πανδημία με τα παρατεταμένα lockdowns, τα κατεβασμένα ρολά στην αγορά ho.re.ca. και την κατάρρευση του τουρισμού έπληξε τη ζήτηση του παγωτού, που κατά το μεγαλύτερο μέρος της στηρίζεται στις αυθόρμητες αγορές από τη μικρή λιανική, αλλά η τόνωση της κατ' οίκον κατανάλωσης αντιστάθμισε κάπως τις απώλειες.

Η πανδημία με τα παρατεταμένα lockdowns, τα κατεβασμένα ρολά στην αγορά ho.re.ca. και την κατάρρευση του τουρισμού έπληξε τη ζήτηση του παγωτού, που κατά το μεγαλύτερο μέρος της στηρίζεται στις αυθόρμητες αγορές από τη μικρή λιανική, αλλά η τόνωση της κατ’ οίκον κατανάλωσης αντιστάθμισε κάπως τις απώλειες. Τα σούπερ μάρκετ συγκράτησαν ή βελτίωσαν τις πωλήσεις τους στην κατηγορία, όπως δείχνει και η αύξηση των πωλήσεων οικογενειακών συσκευασιών. Η βιομηχανία του κλάδου υποδέχεται τη θερινή σεζόν με πολλά νέα λανσαρίσματα και προσδοκίες από το άνοιγμα της αγοράς και την ανάκαμψη της τουριστικής οικονομίας, έχοντας κυρίως εμπιστοσύνη στην προοπτική ανάπτυξης των πωλήσεων της κατηγορίας και στην υπέρβαση της εποχικής ζήτησης των προϊόντων της.

Παρά τα προβλήματα που αντιμετώπισε η αγορά παγωτού, οι επιχειρήσεις του κλάδου επενδύουν στην ανάκαμψη, προτείνοντας πολλές νέες γευστικές επιλογές. Άλλωστε, πρόκειται για μια αγορά με καλές προοπτικές, τόσο παγκοσμίως όσο και στη χώρα μας, καθώς αναμένεται να αναπτυχθεί σημαντικά την επόμενη πενταετία. Προς το παρόν η βιομηχανία του κλάδου ετοιμάζεται για μια ανάκαμψη πωλήσεων μετά την υγειονομική κρίση, που μείωσε σημαντικά τη συνολική κατανάλωση.

Η πανδημία και τα lockdowns επέδρασαν πτωτικά στις πωλήσεις της κατηγορίας, «κυρίως στο επαγγελματικό παγωτό», επισημαίνει η κ. Νατάσα Τσινάβου, Senior Brand Manager Παγωτού της Κρι Κρι, συμπληρώνοντας, πάντως, ότι ήδη από το πρώτο τρίμηνο του 2021 εμφανίζουν ανάκαμψη, αν και αυτό δεν προδικάζει την εξέλιξή τους ως το τέλος του χρόνου, λόγω της εποχικότητας του προϊόντος. «Είμαστε όμως αρκετά αισιόδοξοι για την εκπλήρωση των φετινών μας στόχων», προσθέτει.

Οι υπεύθυνοι της Froneri σημειώνουν ότι «ειδικά στη διάρκεια των lockdowns καταγράφηκε σημαντική άνοδος στην κατανάλωση παγωτού στο σπίτι, καθώς η εστίαση ήταν κλειστή. Όμως, μειώθηκε σημαντικά η αυθόρμητη αγορά για κατανάλωση on the go». Άλλωστε, το σημαντικότερο κανάλι διανομής του προϊόντος, με μερίδιο περίπου 60%, παραμένει αυτό της μικρής λιανικής (περίπτερα, ψιλικατζίδικα). Στο πλαίσιο αυτό, στο τέλος του έτους η αγορά του παγωτού παρουσίασε ελαφρά πτώση πωλήσεων στη λιανική και πολύ μεγάλη στην αγορά ho.re.ca., λόγω της κατάρρευσης του τουρισμού και των πολύμηνων lockdowns.

Στη λιανική, ανάπτυξη της τάξης του 6,8% εμφάνισαν οι οικογενειακές συσκευασίες παγωτού, ενώ αυξήθηκε η ζήτηση και των πολυσυσκευασιών. Αντίθετα οι πωλήσεις των ατομικών συσκευασιών παγωτού μειώθηκαν.
Πάντως, τα τελευταία χρόνια γνωρίζει μεγάλη ανάπτυξη το «χειροποίητο» παγωτό, είτε μεγάλων αλυσίδων είτε μεμονωμένων καταστημάτων, κατακτώντας ένα μεγάλο μερίδιο της αγοράς, το οποίο, ωστόσο, είναι δύσκολο να μετρηθεί.

Στα θετικά στοιχεία της αγοράς του παγωτού είναι η εμφάνιση τάσεων επιμήκυνσης της περιόδου κατανάλωσής του, δηλαδή ανοίγει σιγά-σιγά ο δρόμος υπέρβασης της εποχικής ζήτησής του.

Ο ανταγωνισμός
Σε ό,τι αφορά τα μερίδια αγοράς των «μεγάλων παικτών» στην εν λόγω αγορά, σημειώνουμε τον πρωταγωνιστικό ρόλο των PL, που ελέγχουν περίπου το ένα τέταρτο των πωλήσεων του προϊόντος. Η Froneri Hellas, που δημιουργήθηκε το 2016 ως κοινοπραξία της R&R και της Nestlé, είναι η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία παγωτού παγκοσμίως και η πρώτη στην παραγωγή παγωτών ιδιωτικής ετικέτας. Η εταιρεία κατέχει στην εγχώρια αγορά, βάσει στοιχείων της NielsenIQ (Δεκέμβριος 2020), μερίδιο άνω του 20%. Ακολουθούν η Κρι Κρι με μερίδιο 14,6%, η Algida με 13% και η ΕΒΓΑ με 12,6%. Βεβαίως, δεδομένου ότι ΕΒΓΑ και Algida ανήκουν στη Unilever, αθροιστικά το μερίδιο της τελευταίας στην αγορά μας είναι 25,6%. «Τα τελευταία χρόνια πραγματοποιήθηκαν σημαντικές εξαγορές. Ακόμα παρακολουθούμε τα αποτελέσματά τους», λέει η κ. Τσινάβου. «Η Κρι Κρι παραμένει η μόνη ελληνική εταιρεία παγωτού, με ένα συνεχώς ενισχυόμενο δίκτυο πανελλαδικής διανομής», προσθέτει, ενώ σχολιάζοντας την ενίσχυση των συνεργασιών γνωστών brands τροφίμων με brands παγωτού, τονίζει ότι την εν λόγω στρατηγική «η Κρι Κρι την έχει υιοθετήσει εδώ και πολλά χρόνια, με τη συνεργασία της με ελληνικά lovebrands, την ΙΟΝ και την Παπαδοπούλου».

Αν και δεν φαίνονται στον ορίζοντα νέες ανακατατάξεις, ο ανταγωνισμός των επιχειρήσεων διεξάγεται στο πεδίο της πληθώρας λανσαρισμάτων. Στο στόχαστρό τους βρίσκεται πάντοτε η μικρή λιανική.

Η ανταπόκριση στις σύγχρονες καταναλωτικές τάσεις
Ως σημαντικές τάσεις αναδεικνύουν οι εταιρείες του κλάδου αφενός την αύξηση του ενδιαφέροντος των καταναλωτών για τη βιωσιμότητα και την προστασία του πλανήτη και αφετέρου τον προσανατολισμό τους στην υγιεινή διατροφή και την ευεξία. «H Froneri δεσμεύεται να συμβάλλει και στα δύο, με συγκεκριμένες δράσεις όπως η μείωση της χρήσης πλαστικού στις συσκευασίες των ατομικών της παγωτών, η υποστήριξη κοινωφελών οργανισμών, όπως τα Wildark και Panthera, η υιοθέτηση περιορισμών σε ό,τι αφορά τα διατροφικά χαρακτηριστικά των προϊόντων μας κ.ά.», σημειώνουν οι υπεύθυνοι της εταιρείας. Ως προς τη χρήση των πλαστικών, η εταιρεία έχει δεσμευτεί να εξαλείψει τα πλαστικά κουτάλια μίας χρήσης, τα καλαμάκια, τα κυπελλάκια και τα καπάκια μιας χρήσης, περιλαμβανομένων και των παιχνιδιών στα παιδικά προϊόντα.

«Έως τις 18 Φεβρουαρίου του 2020 είχαμε ήδη μειώσει τα πλαστικά μίας χρήσης κατά εκατό εκατομμύρια τεμάχια παγκοσμίως και κατά 4,5 εκατομμύρια τεμάχια στην Ελλάδα. Προτεραιότητα και στόχος των επιχειρήσεών μας είναι η χρήση 100% ανακυκλώσιμων ή επαναχρησιμοποιούμενων συσκευασιών ως το 2025», σημειώνεται χαρακτηριστικά. Εξάλλου, «η πλειονότητα των προϊόντων μας προσφέρεται σε ελεγχόμενες μερίδες, είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε θερμίδες ή λιπαρά, έχουν μειωμένη περιεκτικότητα ζάχαρης ή καθόλου πρόσθετη ζάχαρη, είναι χωρίς λακτόζη, χωρίς γλουτένη ή είναι vegan. Προσφέροντας ένα τόσο ευρύ φάσμα επιλογών, αφήνουμε στον καταναλωτή την απόφαση για τη σωστή επιλογή προϊόντος, ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες του, ενώ δεσμευόμαστε να του παρέχουμε πραγματικές και διαφανείς διατροφικές πληροφορίες στις συσκευασίες των προϊόντων μας και πάντα τον ενθαρρύνουμε να λαμβάνει τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τη διατροφή του», προσθέτουν. Στο προαναφερόμενο πλαίσιο, τα παιδικά προϊόντα έχουν, βάσει προδιαγραφών, περιεκτικότητες ανά μερίδα χαμηλότερες των 110 Kcal, των 12g ζάχαρη και των 3.8g κορεσμένα λιπαρά.

Παγκόσμια πρωτοβουλία για παγωτά «υπεύθυνα φτιαγμένα για τα παιδιά» έχει αναλάβει η Algida, με την οποία δεσμεύεται ότι τα παιδικά παγωτά της παρασκευάζονται και πωλούνται υπεύθυνα. Όπως αναφέρεται σχετικά, «αποστολή μας είναι να προσφέρουμε μοναδικά παγωτά, ώστε να δώσουμε κίνητρο στους γονείς να κάνουν καλύτερες επιλογές. Γι’ αυτό έχουμε δώσει μεγάλη προσοχή στον σχεδιασμό της γκάμας προϊόντων», τα οποία φέρουν ειδική σήμανση με το λογότυπο «Υπεύθυνα φτιαγμένα για παιδιά». Σχεδόν όλες οι εταιρείες του κλάδου στις συλλογές των προϊόντων τους έχουν εντάξει παγωτά όχι μόνον με λιγότερες θερμίδες, η ζάχαρη και λιπαρά, αλλά και vegan. Ωστόσο, κερδίζουν έδαφος και κάποιες μάλλον ακραίου γευστικού γούστου τάσεις, με ασυνήθιστους συνδυασμούς υλικών, όπως π.χ. παγωτό φράουλα με μπαλσάμικο ή αλκοολούχα παγωτά ή παγωτά με μπαχαρικά έως και παγωτά από φύκια και μανιτάρια ή με γεύση μπέικον! Τέτοιες γευστικές εκκεντρικότητες μπορεί μεν σήμερα να κινούνται στα όρια της καταναλωτικής προτίμησης, αλλά κανείς δεν μπορεί να προδικάσει το μελλοντικό ίχνος της μόδας τους.

Αισιόδοξο μέλλον με δύσθυμο παρόν
«Το παγωτό έχει εξαιρετικές προοπτικές, καθώς είναι ένας καθημερινός γλυκός πειρασμός κι ένα εξαιρετικό σνακ για κάθε περίσταση», λένε οι υπεύθυνοι της Froneri. Η διοίκηση της Κρι Κρι, που είδε τις πωλήσεις της παγωτών παρά τη δύσκολη συγκυρία να παρουσιάζουν αύξηση από τα 2,4 εκατ. ευρώ στα 3,4 εκατ. ευρώ (40%), αναμένουν περαιτέρω ανάπτυξη της κατηγορίας, δεδομένης της άρσης των περιοριστικών μέτρων και σε συνδυασμό με την αναμενόμενη αύξηση των τουριστικών ροών από το εξωτερικό, την επέκταση του δικτύου πωλήσεων και το λανσάρισμα νέων προϊόντων. Εξάλλου, όπως δήλωσε ο κ. Παναγιώτης Τσινάβος, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Κρι Κρι, στο πλαίσιο του εταιρικού Ψηφιακού Συνέδριου Παγωτού, «το 2020, παρ’ όλες τις δυσκολίες καταφέραμε να ολοκληρώσουμε σημαντικές επενδύσεις με πολλαπλά οφέλη. Χάρη σε αυτές έχουμε τη δυνατότητα να παράγουμε νέα καινοτόμα προϊόντα παγωτού και εισερχόμαστε στη νέα δεκαετία με αυξημένη παραγωγική ικανότητα για την κάλυψη, τόσο της Ελλάδας όσο και του εξωτερικού».

Την αισιοδοξία τους για τις προοπτικές δηλώνουν γενικότερα όλοι όσοι δραστηριοποιούνται στον κλάδο, είτε σε μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις είτε σε οικοτεχνίες χειροποίητου παγωτού, κυρίως εφόσον με περισσότερες γεύσεις, ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά, βελτιωμένες συνταγές και πρώτες ύλες, η συνήθεια της κατανάλωσης παγωτού αρχίζει να επεκτείνεται πέραν της θερινής περιόδου. Ταυτόχρονα, όλοι αναγνωρίζουν την υπεραπαιτητικότητα της περιόδου, δεδομένων αφενός των δυσάρεστων εξελίξεων σε ό,τι αφορά τη διαμόρφωση των διεθνών τιμών των πρώτων υλών και αφετέρου ότι απέχουμε από το να είναι ορατό το τέλος του κύκλου της πανδημίας –πολύ περισσότερο δε των επιπτώσεών της στην οικονομία. Φυσικά, επί του παρόντος μεγάλη σημασία έχει για τις πωλήσεις της κατηγορίας η εξέλιξη της τουριστικής σεζόν, για την οποία, ωστόσο, είναι νωρίς να γίνουν εκτιμήσεις.

‘Εμφαση στην εταιρική κοινωνική ευθύνη
Οι επιχειρήσεις του κλάδου στη διάρκεια της υγειονομικής κρίσης προχώρησαν σε προωθητικές ενέργειες, μέσω εκπτώσεων και προσφοράς μεγαλύτερης ποσότητας προϊόντος.
Έντονη αναμένεται προσεχώς η διαφημιστική τους παρουσία, με πλήθος τηλεοπτικών σποτ και βίντεο στο YouTube. Επίσης προσφέρουν ενημέρωση σχετικά με τη σύνθεση και τη διατροφική αξία των προϊόντων τους από τις ιστοσελίδες τους, ενώ επενδύουν στις δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

Ο κλάδος Παγωτού της Ελαΐς-Unilever ενισχύει τις δράσεις του Κέντρου Υποδοχής και Αλληλεγγύης του Δήμου Αθηναίων και ειδικότερα τις ομάδες streetwork, που καθημερινά κινούνται σε όλη την Αθήνα συνδράμοντας τον άστεγο πληθυσμό, δωρίζοντάς τους κάρτες κίνησης φυσικού αερίου.

Η Froneri Ελλάς, στο πλαίσιο της νέας της συνεργασίας με την Τράπεζα Τροφίμων, προσέφερε 100.000 παγωτά σε 111 κοινωνικούς φορείς, ενισχύοντας ανθρώπους που είχαν περιορισμένη πρόσβαση σε βασικά αγαθά κατά την περίοδο των lockdowns.

Νέα λανσαρίσματα
Η Froneri λανσάρει φέτος το νέο Oreo χωνάκι με γεύση παγωτού βανίλια και κομμάτια μπισκότου Oreo, τη νέα πολυσυσκευασία Oreo Mini ξυλάκια έξι τεμαχίων, το Nirvana Choco Fudge Caramel & Choco Wafer σε συσκευασία των 0,85l, το Aloma Apple Pie με σιρόπι μήλο-κανέλα, κομμάτια μήλου, μπισκότα κανέλας και αμύγδαλα σε οικογενειακή συσκευασία, το Aloma Cocoa, Caramel & Banana με κακάο, καραμέλα και μπανάνα σε συσκευασία 2+1 λίτρων, το Boss White Cocoa με παγωτό κακάο βουτηγμένο σε λευκή σοκολάτα και το Pirulo Frutti από γρανίτα μήλο, σορμπέ πορτοκάλι και γρανίτα φράουλα με κομμάτια κακάο, από πραγματικούς χυμούς φρούτων, χωρίς γλουτένη.

Οι ΕΒΓΑ και Algida (Unilever) λανσάρουν το Scandal Hazelnut Brownie με γεύση φουντούκι, σιρόπι καραμέλας και κομμάτια brownie, σε συσκευασίες των 140 και 750 ml, το ΕΒΓΑ σοκολάτα-μπισκότο-γκοφρέτα-φουντούκι σε νέα οικογενειακή συσκευασία, το παιδικό Karabola Unicorn με γεύση τσιχλόφουσκα και τo Magic Salted Caramel & Glazed Almonds (Algida) με γεύση salted caramel, σιρόπι καραμέλας, σοκολάτα γάλακτος και κομμάτια αμυγδάλου.

Η Κρι Κρι λανσάρει τα Master Rich σε γεύσεις Salted Caramel και Cookies & Brownies, τα Master Rich σε νέα κύπελλα, ατομικά και μεσαία, με γεύσεις Salted Caramel και Chocolate & Brownies, το νέο συνδυασμό βανίλια-φράουλα-πραλίνα-μπισκότο στις οικογενειακές συσκευασίες Heartmade και στις γρανίτες τη νέα Top Fun με γεύση πορτοκάλι και popping candy. Η εταιρεία, επεκτείνοντας τη συνεργασία της με την ΙΟΝ, λανσάρει το νέο Master NuCrema κύπελο με παγωτό πραλίνας φουντουκιού και αυθεντική NuCrema ΙΟΝ, σε συσκευασία των 500ml και τον πύραυλο Rodeo NuCrema σε πολυσκευασία των τεσσάρων τεμαχίων.