Εγρήγορση, προσαρμοστικότητα και ευέλικτη στρατηγική απαιτεί από τις επιχειρήσεις του λιανεμπορίου τροφίμων ο δρόμος προς ένα δυναμικό μοντέλο αγοράς, που θα απαντά στις έντονες προκλήσεις της εποχής. Στις 22 Απριλίου, η αγορά έδειξε για άλλη μια φορά το ζωηρό ενδιαφέρον της για τις εξελίξεις στον κλάδο και για τις απόψεις των στελεχών που διαμορφώνουν τη στρατηγική των επιχειρήσεων σούπερ μάρκετ και προμηθευτών, συμμετέχοντας μαζικά στο 11ο Food Retail Forum, που διοργάνωσε το σελφ σέρβις.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΞΕΝΙΑ ΜΑΝΤΖΙΩΡΗ, ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Στελέχη της ανώτερης διοίκησης των επιχειρήσεων του κλάδου, εκπρόσωποι κλαδικών φορέων και ειδικοί αναλυτές απευθύνθηκαν στο κοινό του ψηφιακού συνεδρίου, συνομίλησαν σε πάνελ διαλόγου και αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με το πώς η αγορά προσλαμβάνει τις προκλήσεις της εποχής και απαντά σε αυτές, ενισχύοντας τις δομές της και αξιοποιώντας την τεχνολογία και τις νέες τάσεις, τόσο στο πεδίο της λειτουργίας των επιχειρήσεων όσο και στο πεδίο των αγοραστικών απαιτήσεων και των κοινωνικών δεδομένων. Η έναρξη των εργασιών του συνεδρίου πραγματοποιήθηκε με μια επετειακή εισήγηση, με αφορμή των εορτασμό της συμπλήρωσης 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Ο ιστορικός της οικονομίας, κ. Αλέξης Φραγκιάδης, παρουσίασε τα σημεία-σταθμό της εξέλιξης της οικονομίας και του κράτους από τον 19ο αιώνα έως σήμερα. Η εισήγηση δημοσιεύεται αυτούσια στο παρόν τεύχος (σελ. 32).

Η Τεχνολογία καταλύτης των εξελίξεων
Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), κ. Κωνσταντίνος Μαχαίρας, μοιράστηκε με το κοινό χρήσιμα στοιχεία σχετικά με βασικά χαρακτηριστικά και τις προοπτικές εξέλιξης του διεθνούς και του ελληνικού λιανεμπορίου ταχυκίνητων προϊόντων. Αναφερόμενος ειδικότερα στην εξέλιξη των διαδικτυακών πωλήσεων, εκτίμησε πως στη χώρα μας θα φθάσουν σε μερίδιο το 15%, με πολλούς περισσότερους «παίκτες», που θα αξιοποιούν διαφορετικούς τρόπους δραστηριοποίησης.

Επεσήμανε την επιβάρυνση των επιχειρήσεων του κλάδου με σημαντικά κόστη, παρά την ευκαιριακή ανάπτυξη τζίρου το 2020, λέγοντας συγκεκριμένα πως «ο ευκαιριακός τζίρος στην χώρα μας άγγιξε τα 900 εκατ. ευρώ, με έκτακτα έξοδα της τάξεως των 160 εκατ. ευρώ. Τα έξοδα αυξήθηκαν κατά 1,45%, σε μια αγορά όπου η μέση κερδοφορία είναι 2,5%. Πολύ δύσκολα θα διατηρηθούν οι τζίροι αυτοί και πολύ πιο δύσκολα θα επιστρέψουν τα έξοδα στην κανονικότητα».

Μιλώντας για τους τομείς στους οποίους σημειώνονται εξελίξεις, στις οποίες πρέπει να εστιάσουν την προσοχή τους οι επιχειρήσεις του κλάδου, ανέφερε, μεταξύ άλλων, τον επαναπροσδιορισμό του retail management, την ανάπτυξη του social commerce, τη μεγέθυνση της αξίας του brand equity, την ανάπτυξη των προσωποποιημένων πωλήσεων (single view of the customer with consistent omnichannel experience), τη δημιουργία νέων grocery platforms, την απαίτηση διαχείρισης του waste και την έμφαση στην υγεία και το σχετικό μάρκετινγκ.

Περνώντας στο ειδικότερο θέμα της τεχνητής νοημοσύνης, σημείωσε πως «Ευρωπαίοι και Έλληνες λιανέμποροι δεν είναι έτοιμοι σήμερα να απολαύσουν τα αγαθά της, γιατί δεν έκαναν τις ανάλογες επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό».

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στις αλλαγές που έφερε η νέα κρίση στην καταναλωτική συμπεριφορά, αλλά και συνολικά στον κλάδο, όπως η αναδιάρθρωση των δικτύων καταστημάτων, η ενίσχυση των εκπτωτικών καταστημάτων κλπ.

«Προκειμένου να προετοιμασθούμε καλυτέρα για το μέλλον, πρέπει να απαντήσουμε στο ερώτημα αν η κρίση είναι ο καταλυτής της αλλαγής», είπε ο κ. Μαχαίρας. «Προσωπικά πιστεύω ότι είναι ο επιταχυντής. Ο πραγματικός καταλυτής είναι η τεχνολογία», σημείωσε.

Ολοκληρώνοντας την εισήγησή του, ο κ. Μαχαίρας, τόνισε πως «ο πελάτης θα δείξει στο μέλλον λιγότερες ανοχές στα λάθη, θα απαιτήσει καλύτερο σέρβις, ασφαλέστερους τρόπους εξυπηρέτησης και καλύτερη ενημέρωση», και κάλεσε τις επιχειρήσεις να επενδύσουν περισσότερο χρόνο και χρήμα για τον περιορισμό των απωλειών τροφίμων και συνολικότερα για την προστασία του περιβάλλοντος. «Η έννοια του Sustainability δεν ανήκει στη σφαίρα του PR», σημείωσε. «Είναι απαίτηση των πελατών νέας γενιάς».

Στρατηγική σημασία του κλάδου και προοπτικές
Ο καθηγητής κ. Γεώργιος Δουκίδης, Επιστημονικός Σύμβουλος του ΙΕΛΚΑ, ξεκίνησε την ομιλία του με τίτλο «Λιανεμπόριο Τροφίμων: Στρατηγική Σημασία και Προοπτικές», παρουσιάζοντας στοιχεία της μελέτης του Ινστιτούτου, η οποία αποτελεί τη συνέχεια της προ επταετίας αντίστοιχης μελέτης της συμβολής του λιανεμπορίου τροφίμων στην ελληνική οικονομία. Μεταξύ άλλων, ο κ. Δουκίδης, μίλησε για τον αποπληθωρισμένο δείκτη πωλήσεων των μεγάλων καταστημάτων τροφίμων, που αποκαλύπτει μια στασιμότητα 20ετίας, καθώς και για το μερίδιο των σούπερ μάρκετ, που στο σύνολο του λιανεμπορίου τροφίμων από το 2015 και μετά κινείται στην περιοχή του 50%. Σημείωσε πως συνολικά το λιανεμπόριο τροφίμων αποτελεί το 31% του κλάδου του εμπορίου (τρόφιμα και μη τρόφιμα, λιανεμπόριο και χονδρεμπόριο), ενώ είναι ο μοναδικός κλάδος που την τελευταία 20ετία είχε αύξηση κατά 50% του αριθμού εργαζομένων (2020/2019 +6.700 εργαζόμενοι) -συνολικά το λιανεμπόριο τροφίμων το 2020 απασχολούσε 225.000 εργαζόμενους, σημειώνοντας αύξηση 3,1% έναντι του 2019.

Όσον αφορά τη συμβολή του λιανεμπορίου τροφίμων στην εθνική οικονομία, ο κ. Δουκίδης ανέφερε πως η συνεισφορά του στο ΑΕΠ υπολογίζεται στο 2,02% (Άμεση Ακαθάριστη Παρούσα Αξία 2018: 1,9 δισ. ευρώ​, Έμμεση Ακαθάριστη Παρούσα Αξία 2018: 1,1 δισ. ευρώ ), ενώ το 84% προέρχεται από το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων (επιχειρήσεις σούπερ μάρκετ). Οι αμοιβές των εργαζομένων ανέρχονται ετησίως στο 1,26 δισ. ευρώ, οι εργοδοτικές εισφορές σε 0,55 δισ. ευρώ και το ΦΠΑ 3,3 δισ. ευρώ, σημείωσε ο κ. Δουκίδης. Οι επενδύσεις -αφορούν κυρίως σούπερ μάρκετ-, εκτιμάται πως την 7ετία 2012-2019 ανήλθαν σε 1,5 δισ. ευρώ, ποσό που αποτελεί σοβαρό στοιχείο υποστήριξης του αιτήματος ένταξης του λιανεμπορίου στα επενδυτικά πλάνα του ΕΣΠΑ, αλλά και του Αναπτυξιακού Νόμου, τόνισε ο ομιλητής. Όσον αφορά τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, ο κ. Δουκίδης επεσήμανε πως υπάρχει στασιμότητα τα τελευταία 8 χρόνια (διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά), με αποτέλεσμα, παρά κάποιες διακυμάνσεις, σήμερα να βρίσκεται στο επίπεδο του 2013.

Αναφερόμενος στη διαχείριση της πανδημίας, ο κ. Δουκίδης χαρακτήρισε ως ιδιαίτερα σημαντικό το ότι οι καταναλωτές θεωρούν σε ποσοστό 57% πως τα σούπερ μάρκετ χειρίστηκαν καλύτερα την πανδημία σε σχέση με άλλους κλάδους, (ετήσια έρευνα καταναλωτών, ΙΕΛΚΑ), ενώ στην κυλιόμενη μηνιαία έρευνα του ΙΕΛΚΑ, διατυπώνουν σταθερά θετική άποψη για τον χειρισμό της πανδημίας (Μάρτιος 2020-Απρίλιος 2021). «Η θετική εικόνα ήταν αποτέλεσμα και της σημαντικής επένδυσης σε μέτρα για την διαχείριση της πανδημίας», είπε ο κ. Δουκίδης, παραθέτοντας το στοιχείο της σχετικής επένδυσης, που ανήλθε σε περίπου 160 εκατ. ευρώ το 2020. Όσο για την ετοιμότητα ανταπόκρισης στην έκρηξη της online ζήτησης, με τετραπλασιασμό των πωλήσεων, ο κ. Δουκίδης ανέφερε πως τα σούπερ μάρκετ είχαν την καλύτερη επίδοση από όλους τους κλάδους εν μέσω πανδημίας.
Ο κ. Δουκίδης σημείωσε επίσης, σχετικά με το κλίμα στην αγορά, πως τα στελέχη, σύμφωνα με τις έρευνες του ΙΕΛΚΑ, θέτουν ως βασικές προτεραιότητες την αντιμετώπιση της πανδημίας, την πελατοκεντρικότητα και την έμφαση στην παραγωγικότητα και την αποτελεσματικότητα. Από την πλευρά τους οι καταναλωτές, με αναλογία 8 στους 10, εκτιμούν πως η έκτακτη κατάσταση θα κρατήσει έως το τέλος του 2021 και 3 στους 10 έως το τέλος του 2022 και περισσότερο. Οι 7 στους 10 πιστεύουν πως η οικονομία θα επηρεάζεται αρνητικά και εντός του 2022, ενώ 3 στους 10 και μετά το 2022.

«Ο κλάδος θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή σε θέματα όπως η κοινωνική υπευθυνότητα, το waste management, αλλά και στην ανάπτυξη κοινών δράσεων, όπως η πρωτοβουλία για τη μείωση της χρήσης της πλαστικής σακούλας, που επηρέασε θετικά την κοινή γνώμη έναντι του κλάδου», τόνισε ο ομιλητής, σημειώνοντας πάντως πως είναι δύσκολη η πρόβλεψη για το ποια θα είναι η αντίδραση του καταναλωτή την επόμενη ημέρα.

Ο λόγος στους πρωταγωνιστές
Στο πλαίσιο της ενότητας του συνεδρίου «Νέες συνθήκες-νέες στρατηγικές βέλτιστης ανταπόκρισης της αγοράς», ο συντάκτης του «σελφ σέρβις» κ. Πλάτωνας Τσούλος έκανε τρεις ζωντανές απευθείας συνεντεύξεις με τους κ. Βασίλη Σταύρου, Brand President της ΑΒ Βασιλόπουλος, Αριστοτέλη Παντελιάδη και Γιάννη Μασούτη, διευθύνοντες συμβούλους της Metro ο πρώτος και της Μασούτης ο δεύτερος.

Βασίλης Σταύρου, ΑΒ Βασιλόπουλος: Η πανδημία επιτάχυνε αλλαγές και δημιούργησε νέες τάσεις
Μιλώντας για τις προκλήσεις της πανδημίας και τις εμπειρίες προσαρμογής της ΑΒ Βασιλόπουλος στη συγκυρία της, ο κ. Βασίλης Σταύρου αναφέρθηκε σε τρία βασικά πεδία δράσης της εταιρείας: Της διαχείρισης μιας συνεχόμενης κρίσης, των ασυνήθιστων συνθηκών επιχειρείν και της διαχείρισης των αλλαγών. Σχετικά με το πρώτο πεδίο, μίλησε για έναν πρωτοφανή συνδυασμό κρίσεων: α) Της υγειονομικής, η οποία, όπως είπε, «αποδεικνύεται μαραθώνιος», επιβάλλοντας επενδύσεις για τη διαφύλαξη της υγείας προσωπικού και πελατών, β) της επιχειρησιακής ως αποτέλεσμα των αναστατώσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα, λόγω της ασυνήθιστης ζήτησης, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για την αμεσότητα αποκατάστασης της ομαλότητας στην ΑΒ, και γ) της κοινωνικής, που ώθησε την εταιρεία σε έκτακτη διεύρυνση του προγράμματος ΕΚΕ προς ενίσχυση του ΕΣΥ (500 χιλ. ευρώ) και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Σχετικά με τις ασυνήθιστες συνθήκες του επιχειρείν, αναφέρθηκε στην επιβεβλημένη τηλεργασία του διοικητικού προσωπικού, την οποία εξομάλυνε γρήγορα η τεχνολογική υποστήριξη, όπως και στην άμεση διαχείριση των νέων απαιτήσεων εξαιτίας των αλλαγών στην καταναλωτική συμπεριφορά. Ως προς τη διαχείριση της αλλαγής επισήμανε την έμφαση στον ανθρωποκεντρικό τρόπο διοίκησης, με ευελιξία και ταχύτητα αποφάσεων υπό συνθήκες στάθμισης δεδομένων αρκετές φορές ασύμβατων με προηγούμενες εμπειρίες.

Τόνισε πως η πανδημία επιταχύνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κλάδου περίπου κατά μία πενταετία. Ήδη η συμμετοχή των ηλεκτρονικών πωλήσεων από μερίδιο 0,5% επί του εταιρικού τζίρου, όπως είπε, έχει υπερβεί το 3%, ενώ προέβλεψε ότι η στροφή της ζήτησης σε προϊόντα σχετικά με την υγεία και την ευεξία, σε ελληνικά προϊόντα, καθώς και σε βιώσιμα παραγόμενα, όπως και η εμπειρία της τηλε-απασχόλησης και της κατ’ οίκον κατανάλωσης, δημιουργούν καταναλωτικές τάσεις με μέλλον. Επισήμανε δε ότι η μείωση της αγοραστικής δύναμης φέρνει στο προσκήνιο του ανταγωνισμού την παροχή υπηρεσιών υψηλότερης αντιλαμβανόμενης αξίας, αλλά και το προσωποποιημένο μάρκετινγκ. Εξάλλου, προέβλεψε ότι ο συγκριτικά (με την Ευρώπη) χαμηλός βαθμός συγκέντρωσης του κλάδου σε συνάρτηση με την υψηλή αναλογία του αριθμού των καταστημάτων του ως προς τον πληθυσμό και την αναμενόμενη εντατικοποίηση του ανταγωνισμού, θα επιταχύνουν τη συγκέντρωσή του εντός τριών ως πέντε ετών. Στο πλαίσιο αυτό, είπε, η ΑΒ Βασιλόπουλος θα εξακολουθήσει να επενδύει ετησίως περί τα 50-60 εκατ. ευρώ στις υποδομές δικτύου και δη στα μικρά franchisee καταστήματα, και περί τα 200 εκατ. ευρώ στην ανταγωνιστικότητα των τιμών της, έχοντας πάντα ενδιαφέρον για την επέκταση και μέσω εξαγορών.

Αριστοτέλης Παντελιάδης, Metro: Ο ψηφιακός μετασχηματισμός, οδηγός των εξελίξεων
«Η πανδημία μας ώθησε σε πρωτόγνωρες αποφάσεις κι ενέργειες, σε πράγματα με τα οποία, ωστόσο, εξοικειωθήκαμε γρήγορα», είπε ο κ. Αριστοτέλης Παντελιάδης, σχολιάζοντας, μεταξύ άλλων, την «ταλαιπωρία από τη συνεχή αλλαγή των κανονιστικών μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας», υπογραμμίζοντας, ταυτόχρονα, την επίδειξη «εξαιρετικής υπευθυνότητας και ηρωισμού», όπως είπε, των εργαζομένων της εταιρείας, κυρίως στην «πρώτη γραμμή». Επίσης, αναφέρθηκε στο μεγάλο αριθμό έκτακτων προσλήψεων υπαλλήλων για την κάλυψη άμεσων αναγκών σε ανθρώπινο δυναμικό στα φυσικά καταστήματα και το e-shop, αλλά και στην έκτακτη υποστήριξη εκ μέρους της Metro των Κοινωνικών Παντοπωλείων σε όλη την Ελλάδα, στο πλαίσιο του εταιρικού προγράμματος ΕΚΕ. Εξηγώντας ότι η παροδικότητα της πανδημίας δεν έχει επίδραση στη βασική στρατηγική της Metro, επισήμανε την επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού της εταιρείας και το μόνιμο χαρακτήρα της αλλαγής του τρόπου επικοινωνίας της με το προσωπικό μέχρι και του τελευταίου καταστήματός της, σε ένα πρωτόγνωρο πλαίσιο αμεσότητας και διαδραστικότητας, ως συνέπεια της επέκτασης χρήσης της ψηφιακής τεχνολογίας, λόγω της πανδημίας. Στο ίδιο πλαίσιο, τόνισε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός επηρεάζει τόσο τις υποστηρικτικές διαδικασίες των αλυσίδων όσο και την αγοραστική εμπειρία των πελατών, παρέχοντας πληθώρα νέων δεδομένων για την αγοραστική τους συμπεριφορά, ενώ αναφέρθηκε σε σχετικές εφαρμογές τον τελευταίο ενάμιση χρόνο στα My market, οι οποίες, συνθέτοντας την εικόνα του σύγχρονου διαδραστικού καταστήματος, ικανοποιούν τις προσδοκίες κυρίως των εξοικειωμένων με τον ψηφιακό κόσμο καταναλωτών.

Ο κ. Παντελιάδης, βέβαιος για την πρόοδο των ηλεκτρονικών πωλήσεων, εκδήλωσε τον προβληματισμό του για την τεράστια ακόμα απόσταση μεταξύ e-shop και φυσικού καταστήματος σε ό,τι αφορά την κερδοφορία και επισήμανε ότι η ανάπτυξη του μεριδίου τους θέτει θέμα επείγουσας αναζήτησης λύσεων βιωσιμότητας. Σημείωσε, πάντως, ότι το e-shop των My market σήμερα πετυχαίνει, τουλάχιστον, οριακή κερδοφορία. Είπε πως θεωρεί ως ιδανικό μέγεθος φυσικού σούπερ μάρκετ τα καταστήματα 800τμ-1.500τμ, διαπιστώνοντας ότι είναι δύσκολο για τις μεγάλες αλυσίδες να δουλεύουν κερδοφόρα τα καταστήματα 200τμ-300τμ, με μόνη δυνατή διέξοδό τους το franchising, πιθανώς ως λύση και της Metro. Επίσης, εκδήλωσε το ενδιαφέρον του για τη γρήγορη ανάπτυξη δικτύου μέσω εξαγορών, καθώς οι ευκαιρίες οργανικής ανάπτυξης μειώνονται, με προϋπόθεση, βέβαια, το λογικό τίμημα και τη βιωσιμότητα των πωλούμενων δικτύων, παραγόντων, ωστόσο, «καθόλου αυτονόητων», είπε. Εξήγησε ότι «το εμπόδιο σήμερα στις εξαγορές πολλών τοπικών αλυσίδων είναι τα μικρά καταστήματά τους. Γι’ αυτό δεν βλέπουμε πολλές εξαγορές τελευταία».

Γιάννης Μασούτης, Δ. Μασούτης:  Δυνατό μας χαρτί, οι εξαγορές
«Σήμερα αξιοποιούμε πλήρως εταιρικό e-shop, όπως το οργανώσαμε σύμφωνα με τις απαιτήσεις της συγκυρίας της πανδημίας. Εξυπηρετώντας 45 πόλεις της χώρας, φτάσαμε σ’ ένα επίπεδο πλήρους ικανοποίησης των ηλεκτρονικών παραγγελιών που δεχόμαστε», τόνισε ο κ. Γιάννης Μασούτης. Όπως είπε, το σχέδιό του είναι η ενοποίηση του εταιρικού site και του e-shop, με τη φιλοδοξία να λειτουργήσει και ως ηλεκτρονική πλατφόρμα, με συμμετέχοντες συνεργαζόμενους λιανέμπορους ποικίλων προϊόντων και υπηρεσιών, υποστηρίζοντας ότι «αυτό είναι το μέλλον». Συμφώνησε, πάντως, ότι το μείζον πρόβλημα των e-shops είναι η παραγωγή κέρδους, καθώς «σήμερα όλοι προσπαθούμε να μειώνουμε ζημιές ή να τις μηδενίζουμε».

Εξάλλου, ιστορικά, όπως είπε, η Μασούτης έχει κάνει αριθμητικά τις περισσότερες εξαγορές στον κλάδο, πράγμα που δείχνει τη στρατηγική της προτίμηση και εξειδίκευση στη διείσδυση σε νέες γεωγραφικές περιοχές μέσω αυτών. «Μας είναι πιο βολικό να κάνουμε μια εξαγορά από το να φτιάχνουμε νέα καταστήματα», εξήγησε. Απέδωσε δε την κάμψη της σχετικής κινητικότητας τον τελευταίο χρόνο αφενός στην απρόσμενα μεγάλη ανάπτυξη του τζίρου, από την οποία επωφελούνται και οι ενδιαφερόμενοι «πωλητές» τοπικών αλυσίδων, και αφετέρου στην αποφυγή των αναντικατάστατων δια ζώσης επαφών. Εξέφρασε την πίστη ότι «από τον Σεπτέμβριο θ’ αρχίσει νέος κύκλος επαφών και συζητήσεων, στον οποίο θα συμμετέχουμε ενεργά». Ταυτόχρονα, απέκλεισε τις μετοχικές συνεργασίες με άλλες εταιρείες του κλάδου, δηλώνοντας απαρέγκλιτα υπέρμαχος των εξαγορών 100%, με σκοπό την απορρόφηση, εξηγώντας ότι «θέλουμε να αποκτούμε, μέσω των εξαγορών, το μεγαλύτερο μερίδιο σε περιοχές, όπου ήδη δραστηριοποιούμαστε, και σε περιοχές όπου η συμμετοχή μας είναι ακόμα μικρή, όπως π.χ. η Αττική».

Ο κ. Μασούτης δήλωσε την πεποίθησή του ότι «τα δύσκολα τα έχουμε ξεπεράσει», εκτιμώντας ότι το καλοκαίρι θα είναι «πολύ ευκολότερο του περσινού» και με ανάκαμψη της τουριστικής αγοράς, ενώ εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στα κυβερνητικά σχέδια για την επανεκκίνηση της οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριξε ότι ο κλάδος μπορεί να συγκρατήσει τον τζίρο του σε συγκρίσιμη βάση, θεωρώντας ότι μια ανάπτυξη φέτος 2% για τη Μασούτης «θα είναι ένα πολύ καλό ποσοστό». Επίσης, υπογραμμίζοντας τη διαφωνία του με την παρουσίαση επενδυτικών προϋπολογισμών, όπου είναι συναθροισμένες οι δαπάνες σε υποδομές, εκπαίδευση προσωπικού και ανταγωνιστικότητα τιμών, είπε ότι οι επενδύσεις φέτος της εταιρείας του μόνο σε υποδομές (δίκτυο, εξαγορές, αναβαθμίσεις συστημάτων και εξοπλισμού) θα κυμανθούν μεταξύ 20 και 25 εκατ. ευρώ.

Περιβαλλοντικές προκλήσεις και σούπερ μάρκετ
Με δεδομένη τη σημαντικότητα των προβλημάτων που προκαλούν οι ανθρώπινες δραστηριότητες στο περιβάλλον και την ανάγκη λήψης μέτρων που συχνά απαιτούν μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση από τις επιχειρήσεις, η κ. Χριστίνα Χαλκιαδάκη, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Χαλκιαδάκης ΑΕ, αφού ανέφερε συνοπτικά προβλήματα όπως η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας και στη χώρα μας, η μείωση των βροχοπτώσεων με αντίκτυπο στην ποιότητα του αέρα, τη δημόσια υγεία και τη ζήτηση για ενέργεια, η χρήση πλαστικού σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι χρειαζόμαστε, η σπατάλη φαγητού, κ.ά., επικεντρώθηκε στους ευρωπαϊκούς στόχους που αφορούν ειδικότερα την ανακύκλωση, καλώντας σε κοινή δράση για την επίτευξή τους.

Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, το ποσοστό ανακύκλωσης των συσκευασιών στις ΗΠΑ είναι 28%, ενώ στην Ευρώπη από το 30,3% των συσκευασιών που ανακυκλώνονται μόνο το 19% επαναχρησιμοποιείται (Ellen Mac Arthur Foundation)».

Συγκεκριμένα, τo 2019 στην ΕΕ είχαμε 502 κιλά/κατά κεφαλήν απορρίμματα, από τα οποία 239 κιλά/κατά κεφαλήν ανακυκλώνονται (30,3%) ή κομποστοποιούνται (23,92%) (σύνολο 48%), σύμφωνα με τη Eurostat. Με τη νέα νομοθεσία (2019/904/ΕΕ-ν. 4376/2020), προβλέπονται σημαντικές αλλαγές, όπως η απαγόρευση, από τον Ιούλιο του 2021, της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που κατασκευάζονται από οξοδιασπώμενη πλαστική ύλη, καθώς και 9 συγκεκριμένων κατηγοριών πλαστικών προϊόντων μιας χρήσης: μπατονέτες, μαχαιροπίρουνα, πιάτα, καλαμάκια, αναδευτήρες ποτών, πλαστικά στηρίγματα παλονιών, περιέκτες τροφίμων από διογκωμένο πολυστυρένιο και η σήμανση περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε πλαστικά ποτήρια, υγρά μαντηλάκια, καπνικά προϊόντα και είδη ατομικής υγιεινής. Από τον Ιανουάριο του 2022 επιβάλλεται εισφορά σε ποτήρια μιας χρήσης, μπουκάλια και μεταλλικά κουτάκια, θεσμοθετείται η υποχρέωση εναλλακτικών επαναχρησιμοποιούμενων στη μαζική εστίαση και διευρύνεται η περιβαλλοντική σήμανση σε όλα τα προϊόντα μιας χρήσης. Τέλος, από τον Ιανουάριο του 2023, θα ισχύσει η διευρυμένη ευθύνη παραγωγού για την κάλυψη της περιβαλλοντικής διαχείρισης, και θα μπει σε λειτουργία το σύστημα εγγυοδοσίας για τα πλαστικά μπουκάλια. Με αυτά τα δεδομένα, είπε η κ. Χαλκιαδάκη, πρέπει να προχωρήσει η αγορά σε ένα ελληνικό Green Deal, ώστε να αξιοποιηθεί ακόμη και η παρούσα δραματική κρίση ως ευκαιρία για μια βιώσιμη επανεκκίνηση της αγοράς.

Για την ενεργειακή διαχείριση και ​τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος ​στην ΑΒ Βασιλόπουλος​, μίλησε ο κ. Γιάννης Τσώνης, Technical Operations Director της αλυσίδας. Όπως ανέφερε, οι ετήσιες εκπομπές αερίων από τις δραστηριότητες της ΑΒ Βασιλόπουλος ήταν 172.073 τόνοι​ CO2e (CO2 equivalent) για το έτος 2020, ενώ η ετήσια κατανάλωση ενέργειας της εταιρείας ήταν 198.394.936 kWh. Τα μεγαλύτερα ποσοστά κατανάλωσης ενέργειας αφορούν τη λειτουργία των ψυγείων (51%) και του κλιματισμού (21%).

Για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και του αντίστοιχου ανθρακικού αποτυπώματος, ο κ. Τσώνης παρουσίασε μια σειρά ενεργειών της ΑΒ Βασιλόπουλος, όπως η τοποθέτηση θυρών/ καπακιών σε ψυγεία καταψύξεις, η τοποθέτηση θυρών plexiglass σε ψυγεία service και ψυχόμενες πλάτες / ράφια, η χρήση νέου ψυκτικού μέσου διοξειδίου του άνθρακα (CO2), η απόψυξη ψυγείων με ζεστό αέριο (hot gas), η εγκατάσταση φωτισμού LED σε όλους χώρους των καταστημάτων και σε ψυγεία, η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας​, όπως τα φωτοβολταϊκά στα καταστήματα του Ελληνικού, της Εθνικής οδού και της Σταμάτας, όπου έχει γίνει και χρήση ανεμογεννήτριας και γεωθερμίας, κ.ά. Στα επόμενα βήματα, περιλαμβάνονται η αντικατάσταση υφιστάμενων ψυκτικών εγκαταστάσεων και κλιματιστικών μονάδων με νέες, η εγκατάσταση νέων μετασχηματιστών χαμηλής ισχύος, με συνεπαγόμενη μείωση απωλειών, η βελτίωση / αναβάθμιση συστημάτων διαχείρισης και μόνωσης κτιρίων, ​η υλοποίηση έργων ΑΠΕ, κλπ.

Ο κ. Τσώνης σημείωσε πως το ανθρακικό αποτύπωμα (kgCO2/τμ χώρου πώλησης) της εταιρείας, από 967 το 2008 (έτος βάσης), μειώθηκε το 2020 στο 433 (-55,2%). Για δε τη δεκαετία 2020-2030, μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονται η αύξηση του ποσοστού προμήθειας ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές από 96% σε 100%, η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας σε ποσοστό 7,2 % (ετήσια μείωση 0,6 %), η μείωση του δείκτη πλανητικής υπερθέρμανσης (GWP) σε ποσοστό 55,3 %, η αύξηση απόδοσης μεταφορών σε ποσοστό 25 % και η αύξηση χρήσης οχημάτων χαμηλής κατανάλωσης σε ποσοστό 25 %. Για το ανθρακικό αποτύπωμα, σύμφωνα με το σχέδιο μείωσης του δείκτη GWP, προβλέπεται η εγκατάσταση νέου ψυκτικού μέσου R-449a σε υπάρχουσες εγκαταστάσεις και η εγκατάσταση χρήσης διοξειδίου άνθρακα CO2 σε νέα καταστήματα.

Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝIΑ
Στην ενδιαφέρουσα συζήτηση μεταξύ εκπροσώπων κλαδικών φορέων της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών, υπό τον συντονισμό του κ. Κώστα Στοφόρου, δημοσιογράφου, συνεργάτη του σελφ σέρβις, κατατέθηκαν απόψεις και αιτήματα για ζητήματα που απασχολούν κατά προτεραιότητα σήμερα τον κλάδο. Η κ. Κυριακή Ηλία, Πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Βιομηχανιών Επώνυμων Προϊόντων (ΕΣΒΕΠ), αφού παρουσίασε συνοπτικά του πυλώνες δράσεις του Συνδέσμου, αναφέρθηκε στις προκλήσεις που προκύπτουν από την επιτάχυνση των αλλαγών στην αγορά, λόγω της πανδημίας, αλλά και στον ρόλο των επώνυμων προϊόντων στην προαγωγή της καινοτομίας, τη διάχυση της γνώσης σχετικά με την καταναλωτική συμπεριφορά και την υποστήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης.

Σημείωσε πως οι επιχειρήσεις καλούνται σήμερα να ανταποκριθούν στις αυξημένες απαιτήσεις της εποχής, με την εξέλιξη της τεχνολογίας, την επέκταση της omnichannel εμπειρίας στη χώρα, την παρουσία διεθνών πλατφορμών e-commerce (Amazon, Alibaba κ.ά.), την αυξανόμενη ζήτηση για παράδοση προϊόντων στο τελικό σημείο, την ανάπτυξη νέων μέσων επικοινωνίας με τους καταναλωτές, κλπ.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο ΕΣΠΒΕΠ, ανέφερε, σχεδιάζει μια σειρά νέων δράσεων, όπως η ανάπτυξη συνεργασιών με Πανεπιστήμια, «με στόχο να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον προαγωγής της καινοτομίας και υγιούς ανταγωνισμού, που θα δίνει ως αποτέλεσμα το βέλτιστο προϊόν για τον καταναλωτή».

Στη στροφή των επιχειρήσεων του μεταποιητικού τομέα της χώρας προς την εξαγωγική δραστηριότητα, με αντίστοιχη προσαρμογή του επιχειρηματικού τους μοντέλου και με εντατικοποίηση των ρυθμών παραγωγής διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων, ως απάντηση στα νέα δεδομένα που δημιούργησε η πανδημία, αναφέρθηκε ο κ. Αθανάσιος Σαββάκης, Πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ), σημειώνοντας πως «είμαστε μια χώρα που πρέπει να επενδύσει στην παραγωγική της βάση, για να θωρακιστεί από μελλοντικές παρόμοιες παγκόσμιες κρίσεις».

Ο ΣΒΕ, τόνισε, έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για την έμπρακτη υποστήριξη της περιφερειακής παραγωγικότητας και των επιχειρήσεων, ενώ επεσήμανε πως στόχος της κυβέρνησης θα πρέπει να είναι η διαμόρφωση μιας βιομηχανικής πολιτικής που θα δίνει προτεραιότητα στην ενίσχυση των δυναμικών και εξωστρεφών κλάδων της μεταποίησης και θα οδηγήσει στην αύξηση, έως το 2022, της συμβολής της στο ΑΕΠ στο επίπεδο της υπόλοιπης Ευρώπης, δηλαδή σε ποσοστό μεγαλύτερο του 10%.

Ο κ. Άγις Πιστιόλας, Πρόεδρος του ΕΛΛΑ-ΔΙΚΑ ΜΑΣ, τόνισε την αναγκαιότητα υποστήριξης των επιχειρήσεων που έχουν έδρα και παραγωγή στην Ελλάδα. Κάλεσε δε την πολιτεία να εντατικοποιήσει τους ελέγχους στην εσωτερική αγορά, για την εξάλειψη φαινομένων όπως οι ελληνοποιήσεις, να μειώσει τον φόρο μεταβίβασης επιχειρήσεων και να λάβει μέτρα για τη διασύνδεση της ελληνικής παραγωγής με τον τομέα της φιλοξενίας.

Συνέργειες για ψηφιακό μετασχηματισμό
«Για την περίοδο 2022-2023, το νέο ΔΣ του ΕΛΛΑ-ΔΙΚΑ ΜΑΣ θα δώσει έμφαση στη συνοχή και τη συνεργασία μεταξύ των στελεχών των επιχειρήσεων, με τη δημιουργία ομάδων εργασίας σε θέματα παραγωγής, οικονομίας, μάρκετινγκ, πωλήσεων κλπ, ώστε να δημιουργηθεί ένας πόλος συνεργασίας και διάχυσης της γνώσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η ψηφιοποίηση θα αποκτήσει και αυτή μια νέα δυναμική», σημείωσε ο κ. Πιστιόλας.

«Έχουμε κάνει άλματα», είπε σχετικά η κ. Ηλία. «Η Ελλάδα κατατασσόταν πολύ χαμηλά στην ενσωμάτωση ψηφιακών τεχνολογιών στις επιχειρήσεις. Μετά την πανδημία όμως σημειώθηκαν μεγάλες αλλαγές». Παραδειγματικά ανέφερε τη δραστηριοποίηση των brands στα online κανάλια αγορών και την αξιοποίηση νέων καναλιών επικοινωνίας με τους καταναλωτές, καθώς και στις σχετικές συνεργασίες με τα σούπερ μάρκετ. Μίλησε δε για επιτυχημένες πρακτικές ανταπόκρισης του λιανεμπορίου στις αυξημένες απαιτήσεις για online εξυπηρέτηση, που σε ορισμένες περιπτώσεις «ήταν πρωτοποριακές σε διεθνές επίπεδο».

«Στην παραγωγή η ψηφιοποίηση είναι πιο δύσκολη από ό,τι το λιανεμπόριο», δήλωσε ο κ. Σαββάκης. «Σε πρόσφατη έρευνα του ΣΒΕ καταγράψαμε αργό ρυθμό ψηφιακού μετασχηματισμού και εμφανείς αδυναμίες». Όπως είπε σχετικά, οι πρωτοβουλίες των επιχειρήσεων περιορίζονται στη χρήση των social media, σε επενδύσεις για μείωση κόστους, για εκσυγχρονισμό της παραγωγής κλπ. Σε εξελιγμένες τεχνολογίες, όπως η ρομποτική, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, το IoT, κλπ, σημειώνεται χαμηλή ταχύτητα υιοθέτησης εκ μέρους τους.

«Η αργή προσαρμογή ενέχει κινδύνους για τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Γι΄αυτό ζητάμε να δοθούν άμεσες ενισχύσεις μέσω των σχετικών κονδυλίων του νέου ΕΣΠΑ, και να επιχορηγηθούν τα σχετικά επιτόκια δανεισμού», τόνισε.

 

Νέες τάσεις-νέοι ρόλοι
Στις εξελίξεις που επηρεάζουν όλα τα πεδία δραστηριότητας των επιχειρήσεων του κλάδου επικεντρώθηκαν οι ομιλίες υψηλόβαθμων στελεχών της αγοράς, καθώς και η συζήτηση στο πάνελ διαλόγου με το ειδικότερο θέμα του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Η κ. Δήμητρα Δασκαλάκη, Γενική Διευθύντρια Οργανωσιακής Ανάπτυξης και Επικοινωνίας της Metro, έδωσε έμφαση στις αλλαγές που έφερε η πανδημία στον κλάδο και σε τρία βασικά στοιχεία τα οποία πρέπει να χαρακτηρίζουν τις σύγχρονες επιχειρήσεις, ώστε να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις: προσαρμοστικότητα, ταχύτητα, ενσυναίσθηση. Μιλώντας ειδικότερα για τον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού, επεσήμανε την τεράστια προσπάθεια που καταβλήθηκε ώστε οι επιχειρήσεις να λειτουργούν αποτελεσματικά και να προσφέρουν απρόσκοπτη πρόσβαση των πολιτών στα αγαθά πρώτης ανάγκης. Επεσήμανε δε τις σημαντικές αλλαγές στον τρόπο εργασίας, με κυρίαρχη την τηλεργασία και τον ψηφιακό μετασχηματισμό των διαδικασιών.

Σε ό,τι αφορά το κόστος της προσαρμογής στις νέες συνθήκες, σημείωσε, μεταξύ άλλων, πως στη Metro «έγιναν το 2020 πάνω από 900 προσλήψεις, δόθηκαν πάνω από 1,5 εκατ. ευρώ για υλικά ατομικής προστασίας, 2,5 εκατ. ευρώ σε παροχές προς τους εργαζομένους συνολικά, ενώ διενεργήθηκαν πάνω από 180 απολυμάνσεις σε χώρους εργασίας. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2021, διατέθηκαν πάνω από 200.000 ευρώ μόνο για τεστ, με στόχο την ασφάλεια πελατών και εργαζόμενων, ένα ζήτημα που είναι αδιαπραγμάτευτο για την εταιρεία».

Αναφερόμενη η ομιλήτρια στις αλλαγές που έφερε η κρίση στο μοντέλο ηγεσίας στον κλάδο, σημείωσε πως η πανδημία επαναπροσδιόρισε με θετικό πρόσημο τον ρόλο των ανθρώπων, ενώ εξέλιξε την εσωτερική επικοινωνία, τοποθετώντας τη σε νέες βάσεις και αξίες. «Στη Metro αποφασίστηκε η αναδιάρθρωση της επικοινωνίας, με τη δημιουργία μιας νέας θέσης εργασίας που ένωσε κάτω από μια ομπρέλα την εσωτερική και την εξωτερική επικοινωνία, σε μια πιο ανθρωποκεντρική βάση. Η συγκεκριμένη οργανωσιακή ανάπτυξη προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία και ταχύτητα, ενώ κεντρικός της στόχος είναι να καταστεί η Metro εργοδότης επιλογής», τόνισε.

Ψηφιακός μετασχηματισμός
Από την πλευρά του ο κ. Σάββας Τορτοπίδης, Διευθυντής Ψηφιακού Μετασχηματισμού στη Μασούτης, μίλησε για τον μετασχηματισμό ως μια συνεχή διαδικασία, που χαρακτηρίζει τις επιχειρήσεις οι οποίες εξελίσσονται προκειμένου να προσαρμοστούν σε νέες συνθήκες και έκανε συγκεκριμένη αναφορά στον ψηφιακό μετασχηματισμό στον κλάδο και ειδικότερα στη Μασούτης. Δίνοντας έμφαση στην εξέλιξη των ψηφιακών τεχνολογιών, με κύρια στοιχεία την προσιτή τιμή τους, την απλότητα και την ευκολία της χρήσης τους από επιχειρήσεις και πολίτες, επεσήμανε τη διαδραστικότητα που τις χαρακτηρίζει, είτε πρόκειται για εφαρμογές B2B είτε για B2C, γεγονός που ευνοεί την κοινωνική επαφή και επικοινωνία, αλλά και την πρόσβαση σε στοιχεία πολύτιμα για κάθε οργανισμό. «Η Μασούτης από τα τέλη του 2020 σύστησε τη νέα διεύθυνση ψηφιακού μετασχηματισμού, αντιλαμβανόμενη τα οφέλη των τεχνολογιών και των σχετικών επενδύσεων. Ολοκληρώνοντας ένα πλάνο που αφορούσε τις εσωτερικές της διαδικασίες και λειτουργίες, επεκτεινόταν στο εξωτερικό, στα σημεία διεπαφής, με αποτέλεσμα να έχει ένα πολύ αξιόπιστο πληροφοριακό σύστημα, που της έδωσε τη δυνατότητα να ανταποκριθεί με απόλυτη επιτυχία στις προκλήσεις της πανδημίας», σημείωσε ο ομιλητής, φέροντας ως παράδειγμα την εφαρμογή της τηλεργασίας για το σύνολο των στελεχών (πάνω από 90%), καθώς και την εξέλιξη, μέσα σε δύο μήνες, του ηλεκτρονικού καναλιού πωλήσεων που στηριζόταν στη χρήση κινητού τηλεφώνου, σε e-shop, μέσω του οποίου οι καταναλωτές σε 45 πόλεις απέκτησαν πρόσβαση σε όλους τους κωδικούς που διαθέτει η αλυσίδα στα καταστήματά της.

Mε κοινωνικό πρόσημο
Ο κ. Γιώργος Κοντάκος, General Manager Consumer Products Division, L’Oréal Italia, παρουσίασε επιγραμματικά στην ομιλία του τα σημεία στα οποία έχουν σημειωθεί οι σημαντικότερες αλλαγές που αφορούν τη λειτουργία κάθε επιχείρησης και θα της επιτρέψουν να διαπρέψει στον 21ο αιώνα. Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στις μεγάλες αλλαγές σε διαφορετικούς τομείς της επιχειρηματικής δραστηριότητας, δίνοντας έμφαση στον νέο τρόπο εργασίας, στην εύρεση τρόπων διατήρησης της κοινωνικής δραστηριότητας στις νέες συνθήκες, καθώς και στη διαχείριση του χρόνου εργασίας και άλλων δραστηριοτήτων.

Ειδικότερα για τις επιχειρήσεις και την εσωτερική τους οργάνωση, τόνισε την ανάγκη για δημιουργία ομάδων που μπορούν να λαμβάνουν με αυτονομία και ταχύτητα αποφάσεις, για αναζήτηση νέων πηγών έμπνευσης και ιδεών, καθώς και για τη διαμόρφωση νέων ρόλων. «Χρειαζόμαστε ιδέες που θα έχουν μια start-up προσέγγιση, αποκεντρωμένες διαδικασίες λήψης αποφάσεων, νέους τρόπους συνεχούς εκπαίδευσης και βελτίωσης ικανοτήτων. Πρέπει να βρούμε τρόπους να μετασχηματίσουμε τη δουλειά μας, από μια διαδικασία πώλησης, σε μια διαδικασία που επικυρώνει τον ρόλο μας ως μέρος της ευρύτερης κοινωνίας», σημείωσε χαρακτηριστικά, παρουσιάζοντας ως παράδειγμα την πρωτοβουλία της L’Oréal στην Ιταλία, μέσω της οποίας υποστηρίχθηκαν οι μικρές λιανεμπορικές επιχειρήσεις, που πραγματοποιούν το 76% του λιανεμπορικού τζίρου και δέχθηκαν ισχυρό πλήγμα από την πανδημία. Η εταιρεία υλοποίησε το πρόγραμμα «Un Domani Per Tutti» (Ένα Αύριο για Όλους), στο πλαίσιο του οποίου πραγματοποιήθηκε ένας μεγάλος αριθμός in-store προωθητικών ενεργειών (9.400 επιπλέον displays) κι αξιοποιήθηκε ένας οργανισμός χρηματοδότησης, ώστε να ενισχυθούν οι πωλήσεις των μικρών εμπόρων.

E-grocery, η μεγάλη πρόκληση
Πώς διαχειρίζεται ο κλάδος την εκρηκτική ανάπτυξη της online ζήτησης και ποιες οι εκτιμήσεις για την εξέλιξη του e-grocery; Σε αυτά τα ερωτήματα κλήθηκαν να απαντήσουν, οι κκ Εύη Μπολομύτη, E-Commerce Director στην ΑΒ Βασιλόπουλος, Γιολάντα Ευφροσυνίδου, Διευθύντρια Marketing Omnichannel στη Metro και Μανώλης Συμεωνίδης, E-commerce Category Manager στη Δ. Μασούτης, σε μια ελεύθερη συζήτηση που συντόνισε ο κ. Παναγιώτης Γκεζερλής, Ιδρυτής & CEO της Convert Group. Όλοι συμφώνησαν πως ο κλάδος στο σύνολό του ανταποκρίθηκε με επιτυχία σε μια ιδιαίτερα απαιτητική πρόκληση, όταν, για παράδειγμα, τις πρώτες εβδομάδες του lockdown η ζήτηση για online εξυπηρέτηση ανέβηκε μέχρι και 20 φορές, κυρίως, όπως σημείωσε η κ. Ευφροσυνίδου, αναλαμβάνοντας γρήγορα πρωτοβουλίες προσαρμογής στις νέες απαιτήσεις, επαναπροσδιορίζοντας συγκεκριμένες λειτουργίες, αναβαθμίζοντας την ηλεκτρονική παρουσία και αξιοποιώντας όλους τους διαθέσιμους τρόπους παράδοσης.

Αναφερόμενος στη Μασούτης, ο κ. Συμεωνίδης τόνισε την επιτυχία της αλυσίδας να δημιουργήσει ένα πλήρως ψηφιοποιημένο περιβάλλον αγορών, ενώ σημείωσε πως το e-shop της εξακολουθεί να αυξάνει τις πωλήσεις του, αλλά και τη συνεισφορά του στο σύνολο των πωλήσεών της (από 0,02% στο 2%), κατακτώντας μερίδιο στο σύνολο των online πωλήσεων του κλάδου μεγαλύτερο από το αντίστοιχο του φυσικού δικτύου. Όσο για το μέλλον του e-grocery, εκτίμησε πως η ανάπτυξη θα είναι δυναμική.

Με την εκτίμηση συμφώνησε και η κ. Μπολομύτη, ενώ η κ. Ευφροσυνίδου, σημείωσε σχετικά πως η ζήτηση είναι δύσκολο να προβλεφθεί και γι’ αυτό το πιο σημαντικό είναι να υπάρχει το στοιχείο της προσαρμοστικότητας από το σύνολο του λιανεμπορίου. Επεσήμανε δε πως στόχος δεν μπορεί να είναι μόνο η αύξηση των πελατών κάθε αλυσίδας, αλλά η διατήρησή τους. «Έχουμε και στον κλάδο πλέον τον δείκτη customer life-time value. Αυτό σημαίνει πως η πρόκληση είναι να παρέχεις στον πελάτη άρτιες υπηρεσίες και καινοτόμες προτάσεις, που θα κάνουν το ηλεκτρονικό αγοραστικό ταξίδι πιο απλό». Όσο για το μέλλον του online, σημείωσε πως ο συνδυασμός φυσικού και ηλεκτρονικού δικτύου θα προσφέρει την ανάπτυξη. Σε αυτή την άποψη συμφώνησε και η κ. Ευφροσυνίδου, σημειώνοντας πως αποτελεί εκτίμηση συνολικά του ομίλου Ahold Delhaize.

Στη διαφοροποίηση της ηλεκτρονικής παρουσίας της Μασούτης με τη λειτουργία marketplace στο τέλος του 2020, αναφέρθηκε ο κ. Συμεωνίδης. Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να παραγγέλνουν και προϊόντα που δεν αποτελούν μέρος του κωδικολογίου των φυσικών καταστημάτων (είδη γυμναστικής, κινητής τηλεφωνίας, laptop κλπ), βάσει συνεργασιών με νέους προμηθευτές.
Η κ. Ευφροσυνίδου, τέλος, αναφέρθηκε στο πλάνο λειτουργίας πλατφόρμας B2B ηλεκτρονικού εμπορίου, με την αξιοποίηση της γνώσης της Metro, leader στο κανάλι του χονδρεμπορίου -σε επίπεδο πελατολογίου και παραδόσεων-, που θα εξυπηρετεί τη ζήτηση πανελλαδικά. Στο θέμα της εισόδου νέου pure online παίκτη, όλοι οι συνομιλητές απάντησαν πως είναι πολύ πιθανή, είτε ως αυτόνομη επένδυση είτε ως συνεργασία με υφιστάμενη επιχείρηση.

 

Η επενδυτική δραστηριότητα στον κλάδο των τροφίμων

Σε πάνελ διαλόγου, το οποίο συντόνισε ο καθηγητής κ. Γεώργιος Δουκίδης, Επιστημονικός Σύμβουλος του ΙΕΛΚΑ, αναπτύχθηκε το θέμα των επενδυτικών πρωτοβουλιών και μελλοντικών προοπτικών, που αφορούν ειδικότερα τον κλάδο των τροφίμων και ποτών.

Ο κ. Σωκράτης Λαζαρίδης, Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου Χρηματιστηρίου Αθηνών, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το πώς το Χρηματιστήριο μπορεί να βοηθήσει την υλοποίηση της αναπτυξιακής στρατηγικής των επιχειρήσεων του κλάδου, μίλησε για «κλίμα αισιοδοξίας στην ελληνική αγορά», αιτιολογώντας το με τη δυνατότητα αξιοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, την επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού στο δημόσιο, αλλά και την ύπαρξη νέων επενδυτικών ευκαιριών. Μιλώντας για νέα εργαλεία του Χρηματιστηρίου, ο κ. Λαζαρίδης αναφέρθηκε στο πρόγραμμα Roots, στο οποίο έχουν ενταχθεί ήδη δύο καινοτόμες επιχειρήσεις που κινούνται στον χώρο του λιανεμπορίου. Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο και με την υποστήριξη στρατηγικών συνεργατών, στοχεύοντας στην ενίσχυση των αναπτυξιακών προοπτικών των καινοτόμων Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (ΜμΕ) και στη διευκόλυνση της πρόσβασής τους σε χρηματοδότηση. σημείωσε.

Ο κ. Γιώργος Γιακουμάκης, Project Manager του European Investment Fund, αναφέρθηκε στον ρόλο του EIF στη χρηματοδότηση επενδύσεων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, μέσω χρηματοοικονομικών εταίρων (όπως οι τράπεζες, όπου το EIF εγγυοδοτεί δάνεια, ή ταμείων κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών-fund). «Το EIF», σημείωσε, έχει υποστηρίξει στην Ελλάδα επενδυτικά κεφάλαια της τάξης του 1 δισ. ευρώ, δάνεια ύψους 6 δισ. ευρώ και μικροπιστώσεις περί τα 180 εκατ. ευρώ, που αφορούν 20.000 επιχειρήσεις και περίπου 200.000 εργαζόμενους». Μιλώντας ειδικά για επενδυτικά κεφάλαια, ανέφερε την πρωτοβουλία Equifund, (κοινή πρωτοβουλία του EIF και του ελληνικού κράτους), μέσω της οποίας έχουν υποστηριχθεί 116 επιχειρήσεις, όπως, στον τομέα των τροφίμων οι εταιρείες Ροδούλα, Μινέρβα, Ανδρομέδα, Eurocatering κλπ.

Ειδικότερα στον τομέα των τροφίμων, τόνισε, υπάρχει ενδιαφέρον της επενδυτικής κοινότητας για καινοτόμες ιδέες, οι οποίες όμως πληρούν τα κριτήρια ως προς τη δυνατότητα εξέλιξής τους σε επιχειρηματική οντότητα, με επιχειρηματικό πλάνο, ικανή ομάδα, σχέδιο για τη σύζευξη επιχειρηματία με χρηματοδότη κλπ.

Ο κ. Αλέξανδρος Μ. Κατσουρίδης, Partner της Deca Investments AIFM, του fund που ξεκίνησε τη δραστηριότητά του το 2014 με επενδύσεις κυρίως στον τομέα της παραγωγής τροφίμων (περίπου το 30% των επενδυμένων κεφαλαίων αφορά σε επιχειρήσεις όπως οι Damavant, Mινέρνα και EZA). Όπως σημείωσε ο κ. Κατσουρίδης, υπάρχει ιδιαίτερη ικανοποίηση από την απόδοση και των τριών αυτών επενδύσεων. Για το 2021, εκτίμησε πως θα υπάρξει περαιτέρω ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας των επιχειρήσεων αυτών, τόσο οργανική όσο και μη οργανική, όπως στην περίπτωση της Μινέρβα, με την εξαγορά του Pummaro. Ο κ. Κατσουρίδης, σημείωσε πως η ανάπτυξη της αγροτικής παραγωγής έχει συμβάλει στην απόδοση των επενδύσεων, ενώ εκτίμησε πως το άνοιγμα του τουρισμού και της εστίασης θα συνεισφέρει στην ανάπτυξη. Μιλώντας για τα μελλοντικά πλάνα της Deca, αναφέρθηκε στο Diorama ΙΙ, στο πλαίσιο του οποίου υπάρχει ενδιαφέρον για επενδύσεις στον χώρο των logistics, αλλά και ηλεκτρονικού εμπορίου.

Εκπροσωπώντας το Uni.Fund, ο κ. Γιώργος Σαπέρας, CFO ενός από τα funds που έχουν δημιουργηθεί κάτω από την ομπρέλα του Equifund με στόχο την προώθηση των επενδύσεων σε πρωτοβουλίες καινοτομίας, κυρίως στο πεδίο της τεχνολογίας, σημείωσε πως από το 2018 που ιδρύθηκε, με επενδυτικό κεφάλαιο ύψους 30 εκατ. ευρώ, έχει υλοποιήσει 23 επενδύσεις. Ο κ. Σαπέρας, έκανε ιδιαίτερη αναφορά σε πρωτοβουλίες που έχουν αναπτυχθεί σε ερευνητικά κέντρα των ελληνικών Πανεπιστημίων. « Έχουμε επενδύσει σε οκτώ εταιρείες deep tech, που δημιουργήθηκαν από Πανεπιστημιακά ερευνητικά εργαστήρια και έχουμε υποστηρίξει την εξέλιξή τους. Είναι ενδεικτικό το έντονο ενδιαφέρον και από την Ελλάδα, αλλά και από επενδυτές του εξωτερικού», σημείωσε.

 

«Εικόνες από το μέλλον του λιανεμπορίου»
Στην ενότητα του συνεδρίου με θέμα «Εικόνες από το μέλλον του λιανεμπορίου», αρχικά ο λόγος δόθηκε σε δύο διεθνείς ερευνητές, τους κ. Milos Ryba, Head of Retail Strategic Projects της IGD, και Micha Mierzejewski, Vice President, Global Sales & Business Development της Retail Robotics. Στη συνέχεια ο κ. Παναγιώτης Μπορέτος, διευθύνων σύμβουλος της IRI Hellas, παρουσίασε τις προβλέψεις της εταιρείας του για την εξέλιξη της ζήτησης φέτος, κατόπιν ο κ. Λευτέρης Κιοσές, γενικός διευθυντής του ΙΕΛΚΑ, με θέμα εισήγησης «Post-Covid-19, καταναλωτές και λιανεμπόριο: Μεταλλάξεις στην αγοραστική συμπεριφορά», παρουσίασε συνδυαστικά σχετικά πορίσματα των ερευνών του ΙΕΛΚΑ, και ο κ. Βάιος Δημοράγκας, διευθύνων σύμβουλος της NielsenIQ, μιλώντας με θέμα «FMCG 2021 and beyond: are we in control of our destiny?», ανέπτυξε τα πρόσφατα πορίσματα σχετικών ερευνών της NielsenIQ.

Χρήσιμα δεδομένα και ιδέες από τη διεθνή πραγματικότητα του λιανεμπορίου τροφίμων έδωσε στο κοινό του συνεδρίου ο Milos Ryba. Επεσήμανε, χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα παραδείγματα από επιχειρήσεις του εξωτερικού, τα σημεία στα οποία επενδύουν κυρίως όσοι αναγνωρίζουν τις αλλαγές που έχουν επέλθει στην αγορά και τις τάσεις που χαρακτηρίζουν την καταναλωτική συμπεριφορά, τόσο στο πλαίσιο της εξέλιξης της τεχνολογίας όσο και της αναβάθμισης της σπουδαιότητας τομέων όπως η υγεία και η προστασία του περιβάλλοντος.

Κατηγοριοποιώντας τις τάσεις του 2021, μίλησε για την απαίτηση προσφοράς προϊόντων, λύσεων και αγοραστικού περιβάλλοντος με πραγματική αξία για τους καταναλωτές, για την ανάγκη προώθησης της ψηφιοποίησης λειτουργιών των επιχειρήσεων και των υπηρεσιών προς τους καταναλωτές, για την επιτάχυνση του e-commerce και της σχετικής εξυπηρέτησης των πελατών, με κυρίαρχο μέσο στο μέλλον το mobile, για την αναβάθμιση και την παρουσίαση νέων format καταστημάτων, καθώς και για την εξέλιξη της προσφερόμενης γκάμας προϊόντων, με τη δημιουργία νέων τμημάτων και την τοποθέτηση νέων κατηγοριών στα καταστήματα τροφίμων, που παλιότερα αφορούσαν άλλους κλάδους (όπως της ψυχαγωγίας ή της μαζικής εστίασης). Τέλος, τόνισε τη σημασία της υιοθέτησης και προώθησης των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης, όπως η κατάργηση της χρήσης πλαστικού, προβλέποντας ειδικά για τον τελευταίο πως θα είναι κανόνας στον κλάδο έως το 2025..

Η αξιοποίηση των ρομποτικών λύσεων στο last mile delivery του λιανεμπορίου τροφίμων και ειδικότερα μέσω συστημάτων σελφ σέρβις, ήταν το θέμα της ομιλίας του Michal Mierzejewski, ο οποίος μετέφερε στο κοινό την εμπειρία της Retail Robotics, της μεγαλύτερης κατασκευαστικής εταιρείας σημείων αυτόματης παράδοσης ηλεκτρονικών παραγγελιών (Automated Parcel Lockers) στην Ευρώπη, που συνεργάζεται με μεγάλες διεθνείς αλυσίδες. Όπως τόνισε ο ομιλητής, η πρωτοφανής ανάπτυξη της ζήτησης για παράδοση των ηλεκτρονικών αγορών με ταχύτητα και ασφάλεια, οδήγησε σε αντίστοιχη ανάπτυξη της υιοθέτησης σχετικών λύσεων, όπως τo click & collect και των αυτοματοποιημένων σημείων παραλαβής των αγορών, με βασική πρόκληση το αντίστοιχο κόστος.

Στην περίπτωση της παράδοσης στο σπίτι, υποστήριξε, το κόστος υπερβαίνει τα έσοδα, ενώ η χρήση αυτοματοποιημένων λύσεων, όπου ο πελάτης παραλαμβάνει ο ίδιος τα προϊόντα, μπορεί να οδηγήσει το e-business της επιχείρησης σε κερδοφορία. Παρουσίασε τις λύσεις της Retail Robotics, που κάνουν δυνατή την παραλαβή προϊόντων με τη χρήση QR κωδικών για την αναγνώριση του πελάτη και της παραγγελίας του, ή και μέσω RFID συστημάτων, σε ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν πρόκειται για παραγγελίες που απαιτούν ψυχόμενους χώρους. Αναφέρθηκε ειδικότερα στη σχετική εγκατάσταση στην Carrefour Γαλλίας, στο Παρίσι, όπου προβλέπεται να είναι διαθέσιμη και λύση drive through. Όσο για τα σημεία παράδοσης που λειτουργούν με ρομποτικά συστήματα, σημείωσε πως αποτελούν ιδανική λύση και για τα καταστήματα convenience.

IRI Hellas: Μείωση τζίρου φέτος 2,3%-5,4% συγκριτικά με το 2020
Στην εισήγησή του ο κ. Παναγιώτης Μπορέτος, αποτιμώντας την εξέλιξη του κλαδικού τζίρου από την έναρξη του έτους έως τις 11 Απριλίου, είπε ότι αναπτύχθηκε κατά 8,3% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Επισήμανε, πάντως, την κατά 9,5% ανάπτυξη των σταθερού barcode τροφίμων εν αντιθέσει προς τη σαφώς μικρότερου ρυθμού ανάπτυξη των επί ζυγίω τροφίμων κατά 4,7%, μια τάση γνωστή ήδη από την έναρξη της πανδημίας ακριβώς ως συνέπειά της. Από αυτή την άποψη, όπως είπε, την ανάπτυξη στα τρόφιμα την οδηγούν τα σταθερού barcode, σημειώνοντας, πάντως, ότι το μερίδιο σε αξία των επί ζυγίω προϊόντων κατέχει το 24% του κλαδικού τζίρου. Μάλιστα, συγκρίνοντας τον τζίρο των επί ζυγίω προϊόντων στο δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου των δύο ετών, δηλαδή μεταξύ ενός φυσιολογικής εξέλιξης διμήνου (2020) κι ενός φορτωμένου από τις επιπτώσεις της πανδημίας (φέτος), έδειξε ότι είναι στατικός. Εξετάζοντας τις τάσεις της ανάπτυξης στις διαφορετικές «γιγαντοκατηγορίες» FMCG σταθερού barcode, έδειξε ότι υπό συνθήκες γενικής ανάπτυξης του τζίρου τους φέτος κατά 6,3%, ο δείκτης ανόδου των τροφίμων είναι 6,7%, των προϊόντων περιποίησης και ομορφιάς 5,8% (κατά 1,9% χαμηλότερα από πέρυσι) και των προϊόντων οικιακής φροντίδας 7,5% (έναντι 9% πέρυσι). Συνεπώς, όπως είπε, την ανάπτυξη του τζίρου σε αξία την οδηγούν φέτος τα τρόφιμα, το μερίδιο των οποίων στο σύνολο των πωλήσεων των FMCG προϊόντων είναι 82%.

Παρουσιάζοντας το χρονικό των μεγάλων διακυμάνσεων του τζίρου από την έναρξη της κρίσης στη δημόσια υγεία, έδειξε ότι η έξαρση και η αποκλιμάκωση των πωλήσεων συνδέεται άρρηκτα με την επιβολή και την άρση των lockdowns, όπως επίσης ότι η σύγκριση των πωλήσεων μεταξύ μηνών εφαρμογής των μέτρων εγκλεισμού πέρυσι και φέτος δείχνει μια πτωτική τάση του τζίρου την τρέχουσα χρονιά.

Στο πλαίσιο των προαναφερόμενων, ο κ. Μπορέτος παρουσίασε τις προβλέψεις της IRI για την πορεία των κλαδικών πωλήσεων το 2021, βάσει τριών διαφορετικών σεναρίων εξέλιξης των μέτρων κατά της πανδημίας: Σύμφωνα με το πρώτο, υπό συνθήκες διατήρησης του lockdown έως το τέλος της χρονιάς ο τζίρος θα υποχωρήσει κατά 2,3% σε σύγκριση με το 2020. Σύμφωνα με το δεύτερο, με ελεύθερη περιορισμών την αγορά μεταξύ Μαΐου και Σεπτεμβρίου, ο τζίρος θα υποχωρήσει αντίστοιχα κατά 3,7%, ενώ με ελεύθερη την αγορά από τον Μάιο ως το τέλος του έτους, σύμφωνα με το τρίτο σενάριο, ο τζίρος θα υποχωρήσει κατά 5,4% σε σύγκριση με το 2020.

ΙΕΛΚΑ: Η αγοραστική συμπεριφορά σε διαρκή μετάλλαξη
Τις δραματικές αλλαγές στην καταναλωτική συμπεριφορά κατά την τελευταία δεκαετία που γίνεται η σχετική ετήσια έρευνα του ΙΕΛΚΑ επεσήμανε ο κ. Λευτέρης Κιοσές, αναφέροντας ότι στην κατανομή των πέντε ομάδων καταναλωτών, στις οποίες κατέληξαν οι μελετητές του Ινστιτούτου φέτος, διαπιστώθηκαν νέες μετατοπίσεις μεταξύ των ομάδων προηγούμενων ερευνών υπό την πίεση, τώρα πλέον, των επιδράσεων της πανδημίας.

Η πρώτη ομάδα κατά τη φετινή έρευνα είναι των «οικογενειακών αγοραστών», με βασικά χαρακτηριστικά το μεγάλο καλάθι αγορών για την ικανοποίηση νοικοκυριών με παιδιά, τη χαμηλή πιστότητα σε μάρκες και καταστήματα, το κυνήγι των προσφορών και τις αγορές με πρωτεύον κριτήριο το διαθέσιμο εισόδημα. Η δεύτερη ομάδα, των «αδιάφορων-βιαστικών», ψωνίζει διεκπεραιωτικά, αλλά με πιστότητα στη μάρκα, καθώς το ψάξιμο «κουράζει», πλην με αδιαφορία για την επωνυμία καταστήματος απ’ όπου ψωνίζουν. Στην τρίτη ομάδα ανήκουν οι θιασώτες της «ευκολίας» –μεταξύ των οποίων μέλη, άλλοτε, πιστών φίλων των μαρκών–, οι οποίοι ψωνίζουν με βάση τις ανάγκες και τις συνθήκες της ημέρας. Η τέταρτη ομάδα είναι των «ψηφιακών» καταναλωτών, πλέον με πλήρως digital προφίλ, αλλά μάλλον με περιορισμένη πολυκαναλική συμπεριφορά –πρόκειται συνήθως για νεανικό κοινό, με μικρή συχνότητα αγορών, καλάθι μέσης αξίας, ενδιαφέρον για την υγιεινή διατροφή και «πράσινες» ανησυχίες. Η πέμπτη ομάδα, των «παραδοσιακών» καταναλωτών, δείχνει μεγαλύτερη πιστότητα στις μάρκες και στα καταστήματα, ενώ επιλέγει με βάση κυρίως την ποιότητα και αγαπά την οικιακή μαγειρική.

Όπως επισήμανε ο κ. Κιοσές, παρά τις διαφορές συμπεριφοράς μεταξύ των καταναλωτών των εν λόγω ομάδων, το ότι γενικά ο ένας στους τρεις δήλωσε φέτος ότι τον τελευταίο χρόνο άλλαξε κύριο κατάστημα αγορών –μέγεθος πολύ μεγάλο–, δείχνει το βαθμό επίδρασης της πανδημίας. Επεσήμανε δε ως προς τον τρόπο επικοινωνιακής προσέγγισης των διαφορετικών ομάδων ότι τεκμαίρεται πλέον η ριζικά διαφορετική επίδραση των μέσων ανά ομάδα, όπως επίσης ότι οι καταναλωτές θα εξακολουθήσουν φέτος να ψωνίζουν με προστατευτικά μέτρα και με λίστα αγορών, αποφεύγοντας όμως την αποθεματοποίηση των νοικοκυριών τους. Επίσης, ο ομιλητής σημείωσε ότι θα εξακολουθήσει να εκδηλώνεται κάμψη της πιστότητας στο κατάστημα εκ μέρους όλων των ομάδων που κατηγοριοποιεί η έρευνα, και ότι την τελευταία τετραετία διαπιστώνεται κόπωση από τις προσφορές, καθώς αυξάνουν οι καταναλωτές που προτιμούν περισσότερο τις χαμηλές τιμές.

NielsenIQ: Η πανδημία έβαλε φωτιά στην καταναλωτική εμπιστοσύνη
Ο κ. Βάιος Δημοράγκας, ξεκινώντας από τη διαπίστωση της NielsenIQ ότι η κρίση στη δημόσια υγεία έπληξε παντού στον κόσμο την καταναλωτική εμπιστοσύνη, τόνισε ότι στην Ελλάδα τεκμηριώνεται η άρδην επιδείνωσή της από την έναρξη του δεύτερου κύματος της πανδημίας –ενόσω στην υπόλοιπη Ευρώπη διαφάνηκαν τάσεις αποκατάστασης–, βυθίζοντας τον ελληνικό δείκτη της κοντά στα χαμηλά ιστορικά της εποχής των μνημονίων και αναδεικνύοντας ως κυρίαρχο το άγχος των Ελλήνων για τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας έναντι των ανησυχίας για την υγεία, που πρωτεύει στις έγνοιες των άλλων Ευρωπαίων (η σχετική έρευνα έγινε σε 16 ευρωπαϊκές χώρες).

Στο πλαίσιο αυτό, η NielsenIQ κατατάσσει τους Έλληνες καταναλωτές σε τέσσερις κατηγορίες. Στην πρώτη ανήκουν οι υπό εισοδηματική πίεση και προ της πανδημίας και στη δεύτερη όσοι ζουν την επιδείνωση της εισοδηματικής τους κατάστασης ως συνέπεια της πανδημίας, οπότε συμπεριφέρονται πλέον όπως της πρώτης κατηγορίας. Αθροιστικά το πλήθος των δύο κατηγοριών αντιστοιχεί στο 83% των Ελλήνων καταναλωτών έναντι 63% του μέσου ευρωπαϊκού όρου! Στην τρίτη ανήκουν όσοι δεν έχουν μεν υποστεί τις οικονομικές επιπτώσεις τής πανδημίας, αλλά αντιδρούν προληπτικά με φειδώ δαπανών, και στην τέταρτη, οι «άνετοι», δηλαδή όσοι μπορούν εισοδηματικά να καταναλώνουν ανεμπόδιστα.

Υπό συνθήκες πανδημίας, είπε ο κ. Δημοράγκας, περιορίστηκε η επισκεψιμότητα στα καταστήματα, αλλά αυξήθηκαν η αναζήτηση νέων καταστημάτων (από το 1/3 των καταναλωτών) και η αξία του μέσου καλαθιού αγορών ανά επίσκεψη, από τα 36 ευρώ το 2019 στα 68 ευρώ το 2020. Επίσης, παρότι η χρήση λίστας μεγάλωσε, στην πλειονότητά τους οι καταναλωτές αγοράζουν προϊόντα και εκτός αυτής, ενώ, αν και υπερβαίνουν πλέον το 20% οι καταναλωτές που αλλάζουν κατάστημα κυνηγώντας τις προσφορές, είναι λιγότεροι όσοι αλλάζουν μάρκες προτίμησης λόγω προωθήσεων, και περισσότεροι από ένας στους τρεις όσοι είναι δεκτικοί στη δοκιμή νέων προϊόντων. Τα στοιχεία δείχνουν, υποστήριξε, τα σημαντικά περιθώρια της αναζήτησης ευκαιριών από τη βιομηχανία, πολύ περισσότερο εφόσον α) η πιστότητα στις μάρκες εμπιστοσύνης ενισχύθηκε και β) η τάση του μαγειρέματος κατ’ οίκον, όπως και της προετοιμασίας του κολατσιού ή του καφέ και των ροφημάτων, έχουν μακρά προοπτική και χρειάζεται με κατάλληλες στρατηγικές να υποστηριχτούν.

info
Το συνέδριο είχαν θέσει υπό την αιγίδα τους ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος, ο Ελληνικός Σύνδεσμος Βιομηχανιών Επώνυμων Προϊόντων και το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών.
To livestreaming του συνεδρίου υποστηρίχθηκε από την εταιρεία Coneq.