σελφ σερβις - Η κατάσταση του εγχώριου εμπορίου και η προοπτική του

Τρίτη, 12 Νοεμβρίου 2019

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οικονομία

Η κατάσταση του εγχώριου εμπορίου και η προοπτική του

7 Μαΐου 2019 | 09:29 Γράφει ο Αλέξανδρος  Πεστιμαλτζόγλου Topics: Αγορά

Το Ινστιτούτο Εμπορίου και Υπηρεσιών (ΙΝ.ΕΜ.Υ) της EΣΕΕ διεξήγαγε και παρουσίασε πρόσφατα για 18ο συναπτό έτος την Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου, στην οποία περιλαμβάνονται η ανάλυση του οικονομικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα το 2018, η γενική εικόνα του εγχώριου εμπορίου, οι εξελίξεις κι η διάρθρωση της απασχόλησης στον κλάδο, καθώς και μια δειγματοληπτική συλλογή των οικονομικών δεδομένων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Πέντε βασικά συμπεράσματα προκύπτουν, λοιπόν, από την επεξεργασία του υλικού της έρευνας, επεξεργασία καταγραφής και ανάλυσης των συνεπειών της μακροχρόνιας ύφεσης στο εμπόριο, καθώς και διαπίστωσης των τάσεων της αγοράς του.

Tο πρώτο συμπέρασμα σχετίζεται με την καθοριστική αξία των προσδοκιών ως προσδιοριστικού παράγοντα των επενδύσεων, της αποταμίευσης και της κατανάλωσης. Η αβεβαιότητα από την άσκηση της περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής δημιούργησε αρνητικές προσδοκίες των οικονομικών μονάδων, πράγμα που εκφράστηκε και στο εμπόριο. Η συμμετοχή του στη συνολική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της οικονομίας έπεσε από το 12,86% το 2008 στο 10,50% το 2017. Το 2017 και το 2018 η αυξημένη εξωτερική ζήτηση και οι εξαγωγές των διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών αποδείχθηκαν στυλοβάτες του κλάδου και κατ’ επέκταση της ενίσχυσης της ελληνικής οικονομίας. Ωστόσο, οι δυσοίωνες εκτιμήσεις των διεθνών οργανισμών για τις μελλοντικές προσδοκίες (περιοριστικές εμπορικές πολιτικές, γεωπολιτικές εντάσεις, Brexit κλπ), καθιστούν την εσωτερική ζήτηση ως τον καθοριστικότερο παράγοντα της ανάπτυξης. Αν αυτό, μάλιστα, συνδυαστεί με τη μείωση του λόγου της ιδιωτικής κατανάλωσης προς το ΑΕΠ, προβάλει ως δέον ο μετασχηματισμός του παραγωγικού υποδείγματος υπό όρους ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας.

Το δεύτερο συμπέρασμα αφορά στην άνιση κατανομή της (οριακής) μεγέθυνσης της ιδιωτικής κατανάλωσης και του λιανεμπορικού τζίρου. Κατά την έρευνα, λοιπόν, το μεγαλύτερο τμήμα της ανελαστικής ζήτησης απορροφήθηκε από μεγάλες επιχειρήσεις, που προέκυψαν από συγχωνεύσεις ή εξαγορές, ενώ και η αύξηση του τζίρου της λιανικής αφορούσε επίσης τις μεγάλες επιχειρήσεις, αφού κατά το 56% οι μικρές κατέγραψαν μείωση πωλήσεων. Στην έρευνα σημειώνεται ότι ο Γενικός Δείκτης Κύκλου Εργασιών στο λιανικό εμπόριο, ο οποίος την περίοδο 2010-2018 κατήλθε κατά 27,1%, το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου του 2018 αυξήθηκε κατά 2,1% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2017. Η αύξηση αυτή εντοπίστηκε κυρίως στους υποκλάδους που κυριαρχούν οι μεγάλες συγκεντρώσεις, όπως των καυσίμων-λιπαντικών αυτοκινήτων (4,7%), των μεγάλων καταστημάτων τροφίμων (3,7%) και των επίπλων-ηλεκτρικών ειδών/ειδών οικιακού εξοπλισμού (3%).

Το τρίτο συμπέρασμα της έρευνας συνδέεται με τις διαρθρωτικές αλλαγές, που συντελούνται τα τελευταία χρόνια στην αγορά εργασίας. Όπως διαπιστώνεται, ο κλάδος του εμπορίου, ενώ εξακολουθεί να συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό απασχολούμενων στην ελληνική οικονομία (το β΄ τρίμηνο του 2018 απασχολούσε 690.092 άτομα, που αντιστοιχούσαν στο 18,7% του συνόλου της μισθωτής απασχόλησης), συγκεντρώνει το υψηλότερο ποσοστό μερικής απασχόλησης (15,7%) στο σύνολο της οικονομίας (μέσος όρος 10,5%). Οι επιχειρήσεις, των μικρών συμπεριλαμβανομένων, αποδέχονται την απορρύθμιση της εργασίας ως λύση για το αυξημένο λειτουργικό κόστος. Ειδικότερα, η μερική απασχόληση προτιμάται κυρίως από τις επιχειρήσεις του τουρισμού, είναι γένους θηλυκού αφού το 64,3% των μερικώς απασχολούμενων είναι γυναίκες και εμφανίζεται σε υψηλό βαθμό σε ηλικίες κάτω των 19 ετών, βαίνει σταδιακά μειούμενη στις μεγαλύτερες ηλικίες και ανακάμπτει στις ηλικίες κοντά στη συνταξιοδότηση ή μετά από αυτή.

Από τον απολογισμό της πορείας των ΑΕ και των ΕΠΕ προέκυψε το τέταρτο συμπέρασμα της έρευνας, που είναι η συνέχεια της βελτίωσης των οικονομικών μεγεθών και της κερδοφορίας του εμπορίου. Ειδικότερα, οι πωλήσεις του αυξήθηκαν το 2018 έναντι του 2017 κατά 7,9%, τα μικτά κέρδη του κατά 3,9% και τα συνολικά καθαρά κέρδη του κατά 8,5% (φυσικά με διαφοροποιήσεις εντός των επιμέρους κλάδων, π.χ. 10,2% στα τρόφιμα, 3,6% στην ένδυση κοκ). Ανάκαμψη διαπιστώθηκε και στον τομέα των επενδύσεων παγίου και κυκλοφορούντος κεφαλαίου, με το συνολικό ενεργητικό των ΑΕ και των ΕΠΕ να αυξάνεται κατά 8,5%. Ωστόσο, ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα διαθέσιμα στοιχεία για το 2016 και το 2017, αναφορικά με την εξέλιξη των ποσοστών μικτού και καθαρού κέρδους ανά τομέα δραστηριότητας και κλιμάκιο απασχόλησης. Συγκεκριμένα, και στις δύο καταγραφές το ποσοστό κέρδους διαπιστώθηκε μειούμενο, πράγμα που δείχνει πως ο αιτιακός μηχανισμός της κρίσης λειτουργεί ακόμα. Επιπλέον, η αύξηση του δείκτη της γενικής ρευστότητας, δηλαδή ο λόγος του κυκλοφορούντος και διαθέσιμου κεφαλαίου προς τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, από 1,21 το 2016 σε 1,24 το 2017, αποτυπώνει τη θέληση των επιχειρήσεων του κλάδου του εμπορίου να προχωρήσουν μπροστά και να ξεφύγουν από την κρίση, αν και οι μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις τους αποτελούν σημαντική τροχοπέδη, που αυξάνει τα συνολικά χρέη τους (10,7% το 2017 σε σχέση με το 2016). Πάντως, οι περισσότερες δυναμικές επιχειρήσεις εντοπίζονται στον κλάδο των τροφίμων, ενώ στον κλάδο της ένδυσης και της υπόδησης κυριαρχούν οι «επιχειρήσεις-αγωνιστές», δηλαδή επιχειρήσεις με στάσιμο κύκλο εργασιών που δημιουργούν ληξιπρόθεσμα χρέη.

Τα ευρήματα της έρευνας χαρτογραφούν τη γενική εικόνα του εμπορίου στην Ελλάδα. Οι έννοιες της «δημιουργικής καταστροφής» και της ιδιότυπης συγκεντροποίησης της αγοράς αποτυπώνουν τους μετασχηματισμούς, που υπέστη το λιανικό εμπόριο στα χρόνια της ύφεσης. Οι μετασχηματισμοί αυτοί διαμορφώνουν μια μεταβατική εποχή για το εμπόριο, με μειωμένους ή στην καλύτερη περίπτωση σταθερούς κύκλους εργασιών για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και αυξημένους για τις μεγάλες. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις εκτός από τον ανταγωνισμό των μεγάλων που έχουν να αντιμετωπίσουν, πρέπει να αναμετρηθούν με τις χρόνιες παθογένειες της ελληνικής οικονομίας, όπως την έλλειψη ρευστότητας, την υπερβολικά υψηλή φορολογία, την αδυναμία πληρωμής των χρεών στα δημόσια και τα ασφαλιστικά ταμεία, την αδυναμία σύνδεσης με νέες τεχνολογικές εφαρμογές και κυρίως τη μείωση της καταναλωτικής δαπάνης εξαιτίας της κατάστασης των νοικοκυριών από την οικονομική κρίση και τη «θεραπεία» της εσωτερικής υποτίμησης.

Η κατάσταση των νοικοκυριών
Η δύσκολη και αβέβαιη διαδικασία της επαναφοράς της καταναλωτικής δαπάνης στα προ της κρίσης επίπεδα, με τις επακόλουθες συνέπειες στην ανάπτυξη του κλάδου του εμπορίου, αναδεικνύεται από την έρευνα του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ για το Εισόδημα και τις Δαπάνες των Νοικοκυριών το 2018. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, αν και αποτυπώνεται κάποια βελτίωση στους περισσότερους από τους δείκτες προσδιορισμού της κατάστασης των νοικοκυριών, διαπιστώνονται τα ακόλουθα:

  • 3 στα 10 νοικοκυριά διαβιούν με ετήσιο εισόδημα μικρότερο των 10.000 ευρώ,
  • για 1 στα 2 νοικοκυριά το μηνιαίο εισόδημα δεν επαρκεί για όλο τον μήνα,
  • 9 στα 10 νοικοκυριά δεν μπορούν να αποταμιεύσουν,
  • 2 στα 10 νοικοκυριά έχουν τουλάχιστον ένα άνεργο μέλος,
  • για 1 στα 2 νοικοκυριά η κύρια πηγή εισοδήματος είναι η σύνταξη,
  • περισσότερα από 2 στα 10 νοικοκυριά έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία ή τις τράπεζες και
  • οι προσδοκίες των νοικοκυριών για το 2019 παραμένουν αρνητικές, καθώς κατά το 52% αναμένουν επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης, κατά το 33,9% εκτιμούν ότι θα παραμείνει σταθερή και μόνο κατά το 11,3% αναμένουν τη βελτίωσή της.

Εν κατακλείδι, βάσει των συμπερασμάτων των προαναφερόμενων ερευνών, μπορεί να ειπωθεί πως η κατάσταση του ελληνικού εμπορίου θα προσημανθεί θετικά, εάν και εφόσον δοθεί έμφαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, που θα προκρίνει την ικανοποίηση των εισοδηματικών προϋποθέσεων της εσωτερικής ζήτησης, με ταυτόχρονη αύξηση των επενδύσεων, των δημοσίων δαπανών και των εξαγωγών και, ταυτόχρονα, θα διαμορφώνει ένα πλαίσιο ανταγωνιστικής επιβίωσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων πλάι στους μεγάλους ανταγωνιστές τους.

σελφ σερβις (T. 493)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2019 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION