σελφ σερβις - Κώστας Βεργόπουλος: Σε φάση τελικής πτώσης η ελληνική οικονομία!

Πέμπτη, 23 Νοεμβρίου 2017

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οικονομία

Κώστας Βεργόπουλος: Σε φάση τελικής πτώσης η ελληνική οικονομία!

11 Ιουλίου 2017 | 09:38 Γράφει ο Νικόλας   Παπαδημητρίου Topics: Συνέντευξεις-Πρόσωπα

Κώστας Βεργόπουλος

«Η Ελλάδα από τον προηγούμενο χρόνο έχει μπει σε φάση τελικής πτώσης. Η αγορά νεκρώνεται ταχύτατα και αυτό φαίνεται από το πόσο η κρίση πλήττει τους τομείς των τροφίμων και των καυσίμων κίνησης», τονίζει στη συνέντευξή του στο σελφ σέρβις ο διεθνούς φήμης οικονομολόγος και συγγραφέας κ. Κώστας Βεργόπουλος, γνωστός για τις ασυνήθιστες για το ευρύ επιχειρηματικό κοινό θέσεις του, τις οποίες, πάντως, κανείς δεν μπορεί να προσπερνά, χωρίς να τον προβληματίσει η προφάνεια της βαρύτητάς τους.

Η συνομιλία μας, που έγινε τηλεφωνικά, εφόσον ο συνομιλητής μας ζει και διδάσκει στο Παρίσι, ξεκίνησε με ένα περιεκτικό σχόλιό του προς απάντησή μας αναφορικά με το φαινόμενο της οικονομικής συγκέντρωσης, οι διαδικασίες της οποίας τόσο απασχολούν την επιχειρηματική κοινότητα της χώρας σήμερα.

Όπως μας είπε, λοιπόν, «έχει επισημανθεί ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η μετάβαση από ένα σύστημα αγοράς με μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις σε ένα άλλο με μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες λόγω μεγέθους έχουν πλεονεκτήματα που στερούνται οι μικρότερες, να καταλήξει σε ολιγοπώλιο ή μονοπώλιο.

Ο κίνδυνος έγκειται στο ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα, ρίχνοντας τις τιμές, να οδηγούν τις μικρότερες σε αδιέξοδο και σε αφανισμό και κατόπιν να ανεβάζουν τις τιμές, καθιστώντας τις αρπαχτικές για τον καταναλωτή. Συνεπώς ο ελεύθερος ανταγωνισμός φαλκιδεύεται από τη λειτουργία επιχειρήσεων μονοπωλιακού χαρακτήρα, ενώ και η ποιότητα των αγαθών εξαιτίας ακριβώς της έλλειψης ανταγωνισμού αντί να βελτιώνεται, χειροτερεύει.

Σήμερα η τάση των εξαγορών και συγχωνεύσεων μεταξύ κολοσσιαίων επιχειρηματικών σχημάτων, είτε βιομηχανικών είτε εμπορικών, δεν προκύπτει από τη δυναμική του ελεύθερου ανταγωνισμού, αλλά από τις αλλαγές που υφίσταται το χρήμα, το κεφάλαιο, δηλαδή από τη λεγόμενη χρηματιστικοποίηση όλων των αξιών, περιλαμβανομένων και όσων σχετίζονται με προϊόντα διατροφής. Στην ουσία έτσι στραγγαλίζεται ο ελεύθερος ανταγωνισμός. Δεν είναι τυχαίο ότι, για παράδειγμα, στις ΗΠΑ έχουν ληφθεί μέτρα λίαν πιεστικού ελέγχου της μετάβασης προς μονοπωλιακές αγορές. Η σχετική νομοθεσία είναι πολύ αυστηρή κι όχι μόνο εν τύποις. Τα προβλεπόμενα πρόστιμα για καταχρήσεις –διότι όσο περισσότερο μονοπωλιακό είναι ένα σύστημα τόσο πιο αυξημένη είναι η ροπή του σε καταχρήσεις– είναι οδυνηρά».

Όλα λάθος εφτά χρόνια τώρα!
σελφ σέρβις: Υπάρχει προηγούμενο τόσο γρήγορης και πιεστικής συγκέντρωσης των οικονομικών δραστηριοτήτων σχεδόν σε όλους τους κλάδους όσο στην Ελλάδα των τελευταίων χρόνων;

Κώστας Βεργόπουλος: Η Ελλάδα έχω την εντύπωση ότι από τον προηγούμενο χρόνο έχει μπει σε φάση τελικής πτώσης. Η αγορά νεκρώνεται ταχύτατα και αυτό φαίνεται από το πόσο πλήττονται από την κρίση οι τομείς των τροφίμων και των καυσίμων κίνησης. Ήδη από τις αρχές του 2016 το θέμα συζητήθηκε στο ΔΝΤ, γιατί αισθάνθηκαν ότι το μαχαίρι έφτασε στο κόκαλο. Η ελληνική οικονομία ως τότε μπορούσε να λειτουργεί με βάση τα στοιχειώδη για την απλή επιβίωση –περί ευρύτερης αναπαραγωγής και συσσώρευσης ούτε λόγος να γίνεται. Αλλά στο εξής κι αυτή πλέον η επιβίωση πρακτικά αμφισβητείται, εφόσον πλήττονται πλέον καίριοι τομείς αγαθών. Αυτό είναι εξαιρετικά ανησυχητικό όχι μόνο από τη σκοπιά της συγκέντρωσης ανά κλάδο δραστηριοτήτων, αλλά για τη ζωτικότητα όλης της οικονομίας.

σ. σ.: Σε ποιον αποδίδετε την ευθύνη γι’ αυτή την κατάσταση;

Κ. Β.: Όλα στην Ελλάδα γίνονται λάθος εφτά χρόνια τώρα! Διότι όταν μια οικονομία είναι υπερχρεωμένη, η προτεραιότητα πρέπει να δίδεται στην αποκατάσταση των ρυθμών της ανάπτυξής της, καθώς η ικανότητα κάθε χώρας να πληρώνει τα χρέη της εξαρτάται από τον ρυθμό ανάπτυξής της. Αντί αυτού οι ομοβροντίες μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής που πέφτουν απερίσκεπτα από το 2010, καταστρέφουν την ικανότητα της οικονομίας να σταθεί στα πόδια της.

Έτσι, εάν το δημόσιο χρέος προ επταετίας ήταν μη βιώσιμο, τώρα έχει γίνει πολλαπλά μη βιώσιμο όχι μόνο γιατί υπερδιογκώθηκε ως αναλογία στο ΑΕΠ της χώρας, αλλά κυρίως γιατί η οικονομία έχασε την ικανότητα όχι της ανάπτυξης, όχι της ανάκαμψης, αλλά καν της απλής επιβίωσης. Βλέπετε, αυτό που συνέβη στην Ελλάδα δεν έχει όμοιο σε καμία άλλη χώρα από τις υπερχρεωμένες της ΕΕ. Όλα τα προγράμματα που εφαρμόστηκαν στην περίπτωσή της έπληξαν και πλήττουν το εισόδημα, πράγμα που δεν συνέβη πουθενά αλλού, τουλάχιστον όχι σε τέτοιο βαθμό. Στην Κύπρο λ.χ. αρκέστηκαν στο χτύπημα των καταθέσεων, αλλού –σε Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία– η προσαρμογή του εισοδήματος δεν υπερέβη το -10% έως -15%, όταν στην Ελλάδα έφτασε και υπερέβη το 50%! Πάει, καταστράφηκε η αγορά!

Η ευθύνη των ελληνικών κυβερνήσεων
σ. σ.: Πού πρέπει να αποδοθεί η τόση επιμονή στις «λάθος συνταγές θεραπείας» για την Ελλάδα, μετά από επτά χρόνια πιστοποιημένων αποτυχιών τους;

Κ. Β.: Επειδή δεν μου αρέσει η σεναριολογία, αρκούμαι στο γεγονός ότι οι ίδιοι στο ΔΝΤ έχουν αναγνωρίσει και δημόσια ότι η «συνταγή» τους ήταν λάθος.

σ. σ.: Σύμφωνοι, αλλά πώς να ερμηνευτεί λ.χ. η εμμονή τους ακόμα τώρα στην εκ νέου περικοπή των συντάξεων ή στο να συμπεριληφθεί στις επιβεβλημένες μεταρρυθμίσεις για τη διαχείριση της ελληνικής κρίσης η άρση της κυριακάτικης αργίας –έστω υπό περιορισμούς– για όλο τον εμπορικό κόσμο 30 ημέρες τον χρόνο, ενόσω οι λιανικές πωλήσεις εξακολουθούν να μειώνονται;

Η συνομιλία μας, που έγινε τηλεφωνικά, εφόσον ο συνομιλητής μας ζει και διδάσκει στο Παρίσι, ξεκίνησε με ένα περιεκτικό σχόλιό του προς απάντησή μας αναφορικά με το φαινόμενο της οικονομικής συγκέντρωσης, οι διαδικασίες της οποίας τόσο απασχολούν την επιχειρηματική κοινότητα της χώρας σήμερα.

Όπως μας είπε, λοιπόν, «έχει επισημανθεί ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η μετάβαση από ένα σύστημα αγοράς με μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις σε ένα άλλο με μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες λόγω μεγέθους έχουν πλεονεκτήματα που στερούνται οι μικρότερες, να καταλήξει σε ολιγοπώλιο ή μονοπώλιο.

Ο κίνδυνος έγκειται στο ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα, ρίχνοντας τις τιμές, να οδηγούν τις μικρότερες σε αδιέξοδο και σε αφανισμό και κατόπιν να ανεβάζουν τις τιμές, καθιστώντας τις αρπαχτικές για τον καταναλωτή. Συνεπώς ο ελεύθερος ανταγωνισμός φαλκιδεύεται από τη λειτουργία επιχειρήσεων μονοπωλιακού χαρακτήρα, ενώ και η ποιότητα των αγαθών εξαιτίας ακριβώς της έλλειψης ανταγωνισμού αντί να βελτιώνεται, χειροτερεύει.

Σήμερα η τάση των εξαγορών και συγχωνεύσεων μεταξύ κολοσσιαίων επιχειρηματικών σχημάτων, είτε βιομηχανικών είτε εμπορικών, δεν προκύπτει από τη δυναμική του ελεύθερου ανταγωνισμού, αλλά από τις αλλαγές που υφίσταται το χρήμα, το κεφάλαιο, δηλαδή από τη λεγόμενη χρηματιστικοποίηση όλων των αξιών, περιλαμβανομένων και όσων σχετίζονται με προϊόντα διατροφής. Στην ουσία έτσι στραγγαλίζεται ο ελεύθερος ανταγωνισμός. Δεν είναι τυχαίο ότι, για παράδειγμα, στις ΗΠΑ έχουν ληφθεί μέτρα λίαν πιεστικού ελέγχου της μετάβασης προς μονοπωλιακές αγορές. Η σχετική νομοθεσία είναι πολύ αυστηρή κι όχι μόνο εν τύποις. Τα προβλεπόμενα πρόστιμα για καταχρήσεις –διότι όσο περισσότερο μονοπωλιακό είναι ένα σύστημα τόσο πιο αυξημένη είναι η ροπή του σε καταχρήσεις– είναι οδυνηρά».

Όλα λάθος εφτά χρόνια τώρα!
σελφ σέρβις: Υπάρχει προηγούμενο τόσο γρήγορης και πιεστικής συγκέντρωσης των οικονομικών δραστηριοτήτων σχεδόν σε όλους τους κλάδους όσο στην Ελλάδα των τελευταίων χρόνων;

Κώστας Βεργόπουλος: Η Ελλάδα έχω την εντύπωση ότι από τον προηγούμενο χρόνο έχει μπει σε φάση τελικής πτώσης. Η αγορά νεκρώνεται ταχύτατα και αυτό φαίνεται από το πόσο πλήττονται από την κρίση οι τομείς των τροφίμων και των καυσίμων κίνησης. Ήδη από τις αρχές του 2016 το θέμα συζητήθηκε στο ΔΝΤ, γιατί αισθάνθηκαν ότι το μαχαίρι έφτασε στο κόκαλο. Η ελληνική οικονομία ως τότε μπορούσε να λειτουργεί με βάση τα στοιχειώδη για την απλή επιβίωση –περί ευρύτερης αναπαραγωγής και συσσώρευσης ούτε λόγος να γίνεται. Αλλά στο εξής κι αυτή πλέον η επιβίωση πρακτικά αμφισβητείται, εφόσον πλήττονται πλέον καίριοι τομείς αγαθών. Αυτό είναι εξαιρετικά ανησυχητικό όχι μόνο από τη σκοπιά της συγκέντρωσης ανά κλάδο δραστηριοτήτων, αλλά για τη ζωτικότητα όλης της οικονομίας.

σ. σ.: Σε ποιον αποδίδετε την ευθύνη γι’ αυτή την κατάσταση;

Κ. Β.: Όλα στην Ελλάδα γίνονται λάθος εφτά χρόνια τώρα! Διότι όταν μια οικονομία είναι υπερχρεωμένη, η προτεραιότητα πρέπει να δίδεται στην αποκατάσταση των ρυθμών της ανάπτυξής της, καθώς η ικανότητα κάθε χώρας να πληρώνει τα χρέη της εξαρτάται από τον ρυθμό ανάπτυξής της. Αντί αυτού οι ομοβροντίες μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής που πέφτουν απερίσκεπτα από το 2010, καταστρέφουν την ικανότητα της οικονομίας να σταθεί στα πόδια της.

Έτσι, εάν το δημόσιο χρέος προ επταετίας ήταν μη βιώσιμο, τώρα έχει γίνει πολλαπλά μη βιώσιμο όχι μόνο γιατί υπερδιογκώθηκε ως αναλογία στο ΑΕΠ της χώρας, αλλά κυρίως γιατί η οικονομία έχασε την ικανότητα όχι της ανάπτυξης, όχι της ανάκαμψης, αλλά καν της απλής επιβίωσης. Βλέπετε, αυτό που συνέβη στην Ελλάδα δεν έχει όμοιο σε καμία άλλη χώρα από τις υπερχρεωμένες της ΕΕ. Όλα τα προγράμματα που εφαρμόστηκαν στην περίπτωσή της έπληξαν και πλήττουν το εισόδημα, πράγμα που δεν συνέβη πουθενά αλλού, τουλάχιστον όχι σε τέτοιο βαθμό. Στην Κύπρο λ.χ. αρκέστηκαν στο χτύπημα των καταθέσεων, αλλού –σε Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία– η προσαρμογή του εισοδήματος δεν υπερέβη το -10% έως -15%, όταν στην Ελλάδα έφτασε και υπερέβη το 50%! Πάει, καταστράφηκε η αγορά!

Η ευθύνη των ελληνικών κυβερνήσεων
σ. σ.: Πού πρέπει να αποδοθεί η τόση επιμονή στις «λάθος συνταγές θεραπείας» για την Ελλάδα, μετά από επτά χρόνια πιστοποιημένων αποτυχιών τους;

Κ. Β.: Επειδή δεν μου αρέσει η σεναριολογία, αρκούμαι στο γεγονός ότι οι ίδιοι στο ΔΝΤ έχουν αναγνωρίσει και δημόσια ότι η «συνταγή» τους ήταν λάθος.

σ. σ.: Σύμφωνοι, αλλά πώς να ερμηνευτεί λ.χ. η εμμονή τους ακόμα τώρα στην εκ νέου περικοπή των συντάξεων ή στο να συμπεριληφθεί στις επιβεβλημένες μεταρρυθμίσεις για τη διαχείριση της ελληνικής κρίσης η άρση της κυριακάτικης αργίας –έστω υπό περιορισμούς– για όλο τον εμπορικό κόσμο 30 ημέρες τον χρόνο, ενόσω οι λιανικές πωλήσεις εξακολουθούν να μειώνονται;


Κ. Β.: Έχετε τόσο δίκιο όσο κι όλοι όσοι ρωτούν «γιατί επαναλαμβάνεται το λάθος;». Ωστόσο, ορθότερη είναι η αναζήτηση της απάντησης στην ερώτηση «γιατί όλες ανεξαίρετα οι ελληνικές κυβερνήσεις της τελευταίας οκταετίας όχι μόνο δεν αρνήθηκαν εντέλει την εφαρμογή των «λάθος συνταγών», αλλά εμφανίζουν στον ελληνικό λαό την ιδέα ότι εφαρμόζοντάς τες θα μπει η οικονομία σε πορεία ανάπτυξης;»! Αν και δεν είμαι ο αρμόδιος να το απαντήσω, δεν μπορεί να μη διαπιστώσω ότι αντίθετα με τις ελληνικές κυβερνήσεις η κυβέρνηση της Ισλανδίας –μιας χώρας περίπου 300 χιλιάδων κατοίκων, μιας κουκίδας μέσα στον ωκεανό–, έχοντας το σθένος ν’ αψηφήσει τις πιέσεις των δανειστών για την εφαρμογή παρόμοιας «θεραπείας», με τη συμπαράσταση των Ισλανδών που κατέβηκαν στους δρόμους, επέβαλε τη δική της πολιτική και η οικονομία της χώρας είναι πλέον εκτός κρίσης. Όπως δεν μπορεί να μη σημειώσω, επίσης, ότι ο συντηρητικός Ισπανός πρόεδρος Ραχόι όχι μόνο δεν έκανε περικοπές συντάξεων όπως στην Ελλάδα, αλλά τις αύξησε κατά 15%!

Κρίση υπερσυσσώρευσης κι όχι υπερκατανάλωσης
σ. σ.: Έχοντας στο νου μου την ξαφνική αποχώρηση της γερμανικής αλυσίδας Plus στις αρχές του 2008 από τη χώρα, όπως και της γερμανικής Aldi το καλοκαίρι του 2010, της γαλλικής Carrefour δύο χρόνια αργότερα και της γερμανικής Makro πιο μετά, οι οποίες αθροιστικά έκαναν επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ στη χώρα, σκέφτομαι και ξανασκέφτομαι τη διαπίστωσή σας ότι «με την κρίση από το 2008 διαψεύστηκαν όχι τόσο οι προσδοκίες των καταναλωτών, αλλά κυρίως των βουλιμικών επενδυτών», όπως διατυπώνεται στο τελευταίο σας βιβλίο.

Κ. Β.: Είναι εντυπωσιακό ότι μέχρι το 2008 η Ελλάδα ήταν μία από τις δύο πρώτες χώρες της ευρωζώνης σε επενδύσεις πάγιου εξοπλισμού, δηλαδή η Ελλάδα προσήλκυε αναλογικά περισσότερα μηχανήματα προηγμένης τεχνολογίας απ’ ότι η Γαλλία ή η Γερμανία. Σε συνθήκες ύφεσης της οικονομίας ήταν φυσικό όλο αυτό το υπερσυσσωρευμένο παραγωγικό δυναμικό να υπολειτουργεί, ακριβώς διότι οι προσδοκίες που το προσέλκυσαν υπερέβαιναν τις δυνατότητες της εγχώριας κατανάλωσης –πόσω μάλλον υπό συνθήκες περικοπής των εισοδημάτων, μετά την έναρξη των μνημονιακών προγραμμάτων. Η συσσώρευση παραγωγικών ικανοτήτων στην Ελλάδα πριν την ύφεση έγινε σε βαθμό σπατάλης των παραγωγικών εξοπλισμών εκ μέρους των επενδυτών, ένα φαινόμενο που ονομάζω «βουλιμική υπερσυσσώρευση». Να ποιες ήταν οι πραγματικές σπατάλες αντί του υποτιθέμενου υπερκαταναλωτισμού των Ελλήνων, όπως θέλουν κάποιοι να πεισθούμε.

Φυσικά, αν αναζωογονηθεί η ζήτηση, όλο αυτό το «σχολάζον παραγωγικό δυναμικό», όπως το ονομάζει ο Κέυνς, που σήμερα αντιστοιχεί περίπου στο 50% των παραγωγικών δυνατοτήτων του σχετικού εξοπλισμού στην Ελλάδα, μπορεί να επανενεργοποιηθεί. Αλλά το πρόβλημα είναι ότι συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, οπότε ούτε οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις αξιοποιούνται ούτε ξένοι επενδυτές προσελκύονται. Απεναντίας, όσοι μπορούν τα μαζεύουν και φεύγουν, ενώ οι δυνητικοί επενδυτές αποτρέπονται.

σ. σ.: Τι συμβουλεύετε τον επιχειρηματικό κόσμο;

Κ. Β.: Τίποτα! Θαυμάζω το σθένος και απορώ με το κουράγιο πολλών επιχειρηματιών, που δραστηριοποιούνται στη χώρα. Η κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να σηκώσει τη φωνή της και να πει ότι αυτά που ζητούν οι δανειστές δεν γίνονται, ότι δεν πάει άλλο! Μόνο έτσι θα τους υπερασπιστεί.

Το άτοπο της στήριξης στις εξαγωγές, χωρίς εγχώρια ζήτηση
σ. σ.: Μέχρι ποιο βαθμό προσφέρουν λύση οι εξαγωγές στις παραγωγικές επιχειρήσεις;

Κ. Β.: Η ελληνική οικονομία έχει μικρό συντελεστή εξωτερικού εμπορίου, περίπου 20%-25% επί του ΑΕΠ της, σε σύγκριση τουλάχιστον με το Βέλγιο ή τη Γερμανία, το ΑΕΠ των οποίων στηρίζεται κατά 50% και 48% αντίστοιχα στις εξαγωγές. Με άλλα λόγια, το 75%-80% της ζήτησης των προϊόντων που παράγονται στην Ελλάδα είναι εσωτερική. Δεν μπορεί, λοιπόν, να γίνει ξαφνική μετάβαση σε ένα εξαγωγικό μοντέλο οικονομίας, προκειμένου να δοθεί άμεσα διέξοδος στις παραγωγικές επιχειρήσεις. Αυτά δεν γίνονται από τη μια μέρα στην άλλη. Μια τέτοιου είδους μετάβαση απαιτεί βάθος χρόνου και κυρίως ηπιότητα οικονομικών συνθηκών. Όταν περικόπτονται εισοδήματα και απονεκρώνεται η αγορά, οι επιχειρήσεις δεν μεταλλάσσονται αίφνης σε εξαγωγικές. Αντίθετα, όσες μπορούν, προτιμούν να φύγουν και να εγκατασταθούν αλλού...

Δείτε το κι αλλιώς: Οι εξαγωγές λ.χ. των ΗΠΑ κυμαίνονται στο 13% του ΑΕΠ της χώρας ή της Ιαπωνίας στο 15%. Αυτό, τάχα, συνιστά πρόβλημα; Υπάρχει κάποιος λόγος να διαλύσουμε την εσωτερική αγορά, για να εξάγουμε το 50% του εγχώρια παραγόμενου προϊόντος; Μα είναι θλιβερό!

σ. σ.: Ωστόσο, το γερμανικό εξαγωγικό μοντέλο προβάλλεται ως πρότυπο.

Κ. Β.: Η οικονομία κάθε χώρας έχει ανάγκη να στηρίζεται σε κάποιους «μεντεσέδες» –ένα τέτοιο ρόλο παίζει η εσωτερική ζήτηση. Η Γερμανία, λοιπόν, έχει καταστρέψει τους δικούς της «μεντεσέδες» και μετεωρίζεται πλέον στο κενό, διότι έχει συρρικνώσει την εσωτερική της αγορά λες και πρόκειται για αναπτυσσόμενη οικονομία της Νοτιοανατολικής Ασίας. Είναι εξαρτημένη από τις εξαγωγές κι αυτό δεν είναι καθόλου υγιές. Είναι νοσηρό φαινόμενο. Το χειρότερο, όμως, είναι ότι η Γερμανία θέλει να προσαρμόσουν οι άλλοι Ευρωπαίοι εταίροι της τις οικονομίες τους στο μοντέλο της δικής της!

Προς αναμέτρηση πλανητικού επιπέδου;
σ. σ.: Γιατί της το επιτρέπουν;

Κ. Β.: Προφανώς δεν έχουν συνειδητοποιήσει το πρόβλημα. Μόλις τελευταία οι ΗΠΑ, με τη διακυβέρνηση Τραμπ, άρχισαν να θέτουν ευθέως το πρόβλημα της βλάβης για την αμερικανική και την παγκόσμια οικονομία εξαιτίας των υψηλών εμπορικών πλεονασμάτων της Γερμανίας -κι όχι μόνο αυτής. Ο Ομπάμα κάτι ψέλλιζε σχετικά, αλλά ο Τραμπ το λέει απερίφραστα…

Ανισορροπίες στις ροές της παγκόσμιας οικονομίας δεν προκαλούν μόνο τα ελλείμματα, αλλά κυρίως τα πλεονάσματα, υποδείκνυε ο Κέυνς, επισημαίνοντας ότι οι χώρες που εμφανίζουν εμπορικά πλεονάσματα, έχουν σαφώς μεγαλύτερη ευθύνη από τις ελλειμματικές, διότι, ενώ έχουν τη δυνατότητα να τα ανακυκλώνουν στις ελλειμματικές οικονομίες προς όφελος της ισορροπίας του συστήματος, δεν το κάνουν.

σ. σ.: Βαδίζουμε, δηλαδή, σε αναμέτρηση πλανητικού επιπέδου;

Κ. Β.: Μακάρι να μπορούσα να σας δώσω αρνητική απάντηση…

σελφ σερβις (T. 473)
« 1 2 »
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2017 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION