σελφ σερβις - Συνεχείς επιθέσεις στην αγοραστική δύναμη

Κυριακή, 24 Σεπτεμβρίου 2017

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οικονομία

Συνεχείς επιθέσεις στην αγοραστική δύναμη

21 Απριλίου 2011 | 10:11 Γράφει ο Θανάσης  Ηλιοδρομίτης Topics: Αγορά

Συνεχείς επιθέσεις στην αγοραστική δύναμη

Το τέταρτο αναθεωρημένο μνημόνιο σε διάστημα δεκάμηνου προσθέτει άλλη μία σταγόνα στην αγανάκτηση του φτωχού και μέσου καταναλωτή, ενώ απειλεί να αφαιρέσει πολλούς ακόμη πόντους από μισθούς, εισοδήματα, κοινωνικές παροχές κλπ, με τη μέθοδο του «κουρέματος» (φοροεπιδρομές, έκτακτες εισφορές, «τακτοποιήσεις», ΕΦΚ κλπ). Στο μεταξύ, προβάλλουν επί θύραις δύο νέες απειλές: το ράλι των διεθνών τιμών των καυσίμων και η έκρηξη των τιμών των τροφίμων.

Τα καύσιμα τον τελευταίο χρόνο ήταν ο μεγάλος πρωταγωνιστής στο μέτωπο του πληθωρισμού στην Ελλάδα, καθώς επωμίστηκαν το μεγαλύτερο βάρος των φορολογικών επιβαρύνσεων, με τις οποίες φόρτωσε την αγορά η κυβέρνηση το 2010.

Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τον περασμένο Ιανουάριο ο πληθωρισμός είχε ρυθμό ανάπτυξης 5,2%, με τα καύσιμα (πετρέλαιο θέρμανσης και βενζίνη) να συμμετέχουν κατά 2,6 εκατοστιαίες μονάδες στη διαμόρφωσή του. Με απλά λόγια, ακριβώς ο μισός πληθωρισμός οφείλεται στα καύσιμα, χωρίς να λογαριάζουμε την έμμεση επίπτωση του πετρελαίου κίνησης, η μέση τιμή του οποίου κινείται κοντά στο 1,5 ευρώ, επιβαρύνοντας τα κόστη λειτουργίας των επιχειρήσεων, τις μεταφορές κλπ.

 Πίνακας 1: Η εξέλιξη του ΓΔΚ κατά κατηγορία αγαθών και υπηρεσιών

   2010/2001  2010/2006  2010/2008
 Διατροφή & μη αλκοολούχα ποτά  28,7%  10,9%  2,0%
 Αλκοολούχα ποτά & καπνός  65,2%  30,8%  20,8%
 Ένδυση και υπόδηση  31,2%  11,3%  4,7%
 Στέγαση  52,7%  16,5%  4,1%
 Διαρκή αγαθά - είδη νοικοκυριού & υπηρεσίες  19,0%  8,6%  3,2%
 Υγεία  36,3%  11,6%  4,6%
 Μεταφορές  38,2%  19,8%  13,3%
 Επικοινωνίες  -11,8%  1,0%  3,4%
 Αναψυχή - πολιστικές δραστηριότητες  20,4%  6,2%  2,0%
 Εκπαίδευση  42,1%  15,8%  6,2%
 Ξενοδοχεία- καφέ- εστιατόρια  42,4%  15,4%  5,7%
 Άλλα αγαθά και υπηρεσίες  31,3%  13,9%  7,9%
 Γ.Δ.Τ.Κ.  34,0%  13,6%  6,0%

 Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ


Η Ελλάδα είναι η τέταρτη πιο εξαρτημένη χώρα στον κόσμο από το πετρέλαιο. Σύμφωνα με στοιχεία της BP, το 61,9% των πρωτογενών ενεργειακών αναγκών της χώρας καλύπτεται από τον «μαύρο χρυσό», ποσοστό που υπολείπεται μόνο της Σιγκαπούρης, του Ισημερινού και της Σαουδικής Αραβίας. Το γεγονός αυτό καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη την ελληνική οικονομία στις διακυμάνσεις τιμών του πετρελαίου και στα διεθνή κερδοσκοπικά παιχνίδια. Το αποτέλεσμα είναι ότι απειλείται πάλι τώρα ένα νέο ράλι του πληθωρισμού, ο οποίος ήδη τρέχει με ταχύτητα υπερτριπλάσια από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (1,6%), αφανίζοντας την -όποια- ανταγωνιστικότητα διατηρεί ακόμη η χώρα μας.

Τα καύσιμα τον τελευταίο χρόνο ήταν ο μεγάλος πρωταγωνιστής στο μέτωπο του πληθωρισμού στην Ελλάδα, καθώς επωμίστηκαν το μεγαλύτερο βάρος των φορολογικών επιβαρύνσεων, με τις οποίες φόρτωσε την αγορά η κυβέρνηση το 2010.

Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τον περασμένο Ιανουάριο ο πληθωρισμός είχε ρυθμό ανάπτυξης 5,2%, με τα καύσιμα (πετρέλαιο θέρμανσης και βενζίνη) να συμμετέχουν κατά 2,6 εκατοστιαίες μονάδες στη διαμόρφωσή του. Με απλά λόγια, ακριβώς ο μισός πληθωρισμός οφείλεται στα καύσιμα, χωρίς να λογαριάζουμε την έμμεση επίπτωση του πετρελαίου κίνησης, η μέση τιμή του οποίου κινείται κοντά στο 1,5 ευρώ, επιβαρύνοντας τα κόστη λειτουργίας των επιχειρήσεων, τις μεταφορές κλπ.

 Πίνακας 1: Η εξέλιξη του ΓΔΚ κατά κατηγορία αγαθών και υπηρεσιών

   2010/2001  2010/2006  2010/2008
 Διατροφή & μη αλκοολούχα ποτά  28,7%  10,9%  2,0%
 Αλκοολούχα ποτά & καπνός  65,2%  30,8%  20,8%
 Ένδυση και υπόδηση  31,2%  11,3%  4,7%
 Στέγαση  52,7%  16,5%  4,1%
 Διαρκή αγαθά - είδη νοικοκυριού & υπηρεσίες  19,0%  8,6%  3,2%
 Υγεία  36,3%  11,6%  4,6%
 Μεταφορές  38,2%  19,8%  13,3%
 Επικοινωνίες  -11,8%  1,0%  3,4%
 Αναψυχή - πολιστικές δραστηριότητες  20,4%  6,2%  2,0%
 Εκπαίδευση  42,1%  15,8%  6,2%
 Ξενοδοχεία- καφέ- εστιατόρια  42,4%  15,4%  5,7%
 Άλλα αγαθά και υπηρεσίες  31,3%  13,9%  7,9%
 Γ.Δ.Τ.Κ.  34,0%  13,6%  6,0%

 Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ


Η Ελλάδα είναι η τέταρτη πιο εξαρτημένη χώρα στον κόσμο από το πετρέλαιο. Σύμφωνα με στοιχεία της BP, το 61,9% των πρωτογενών ενεργειακών αναγκών της χώρας καλύπτεται από τον «μαύρο χρυσό», ποσοστό που υπολείπεται μόνο της Σιγκαπούρης, του Ισημερινού και της Σαουδικής Αραβίας. Το γεγονός αυτό καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη την ελληνική οικονομία στις διακυμάνσεις τιμών του πετρελαίου και στα διεθνή κερδοσκοπικά παιχνίδια. Το αποτέλεσμα είναι ότι απειλείται πάλι τώρα ένα νέο ράλι του πληθωρισμού, ο οποίος ήδη τρέχει με ταχύτητα υπερτριπλάσια από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (1,6%), αφανίζοντας την -όποια- ανταγωνιστικότητα διατηρεί ακόμη η χώρα μας.

Φορολογικός πληθωρισμός και είδη διατροφής
Βέβαια, πρέπει να επισημάνουμε ότι πάνω από το 70% της αύξησης του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (περίπου οι 4 από τις 5,2 ποσοστιαίες μονάδες) οφείλεται στις αυξήσεις των φόρων, πράγμα που αφαιρεί κάθε αναπτυξιακή διάσταση από το φαινόμενο του πληθωρισμού. Γιατί σε καλές εποχές η αύξηση του πληθωρισμού οφείλεται στην αύξηση της καταναλωτικής ζήτησης, η οποία αυξάνει τα κέρδη των επιχειρήσεων, μέρος των οποίων επανεπενδύονται, τροφοδοτώντας την ανάπτυξη κοκ.

Σήμερα, όμως, όχι μόνο το σύνολο των «κερδών» του πληθωρισμού καταλήγει στον κρατικό κορβανά -για την ακρίβεια, στις τσέπες των διεθνών πιστωτών μας- αλλά η κάθετη πτώση της ζήτησης εξαναγκάζει τις επιχειρήσεις να «κόβουν από τις σάρκες τους», για να ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους (πχ απορροφώντας τις αυξήσεις του ΦΠΑ).

Σχετικά με τις τιμές των ειδών διατροφής, από τις αρχές της χιλιετίας μέχρι και το 2008 έτρεχαν σχεδόν παράλληλα με τον πληθωρισμό, καθώς η σωρευτική μέση αύξηση του ΔΤΚ της κατηγορίας ήταν σχεδόν ίση με τη μέση αύξηση του Γενικού Δείκτη (26,2% έναντι 26,4%).

Όμως, την τελευταία διετία ο πληθωρισμός στο σύνολό του κατέγραψε αύξηση 6%, ενώ στα είδη διατροφής το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 2%. Ο προσδιορισμός «μόλις» είναι πολύ σχετικός, καθώς στις περισσότερες χώρες της ΕΕ ο τιμάριθμος των τροφίμων μετά το 2008 σημείωσε σημαντική πτώση, καθώς εξαλείφθηκαν σε μεγάλο βαθμό οι επιπτώσεις της προηγούμενης διατροφικής κρίσης.

Ο φορολογικός πληθωρισμός του 2010, λοιπόν, ήταν η αιτία που τα είδη διατροφής τη δεκαετία 2001-2010, δηλαδή στην εποχή του ευρώ, εμφανίζονται να φθηναίνουν σε σχέση με τη μέση αύξηση του κόστους ζωής.

Πιο αναλυτικά, στη δεκαετία:
• Ο πληθωρισμός στα είδη διατροφής αυξήθηκε κατά 28,7%, ενώ στο σύνολό του ο πληθωρισμός κατέγραψε αύξηση 34%.
• Στα δημητριακά, την κατηγορία που επλήγη περισσότερο από τη διατροφική κρίση του 2007-2008, ο πληθωρισμός της δεκαετίας εκτοξεύτηκε στο 45,6%.
• Πάνω από το μέσο όρο (34%), κινήθηκαν οι αυξήσεις στα ψάρια (36,8%) τη ζάχαρη και τα προϊόντα της (36%).
• Η μικρότερη αύξηση καταγράφηκε στα ροφήματα (12,6%) και στα νωπά φρούτα και λαχανικά (17%).

Εντελώς διαφορετική είναι η εικόνα στα οινοπνευματώδη ποτά και τον καπνό, λόγω της φορολογικής επιβάρυνσης που υπέστησαν. Ο πληθωρισμός της εν λόγω κατηγορίας αυξήθηκε στη δεκαετία κατά 65,2% -μόνο την τελευταία διετία η αύξηση φθάνει στο 20,8%. Στα αλκοολούχα ποτά η αύξηση ήταν 48,1% (17,2% την τελευταία διετία) και στον καπνό 68,6% (21,5% την τελευταία διετία).

Τον τίτλο του πρωταθλητή των αυξήσεων στη δεκαετία, στις κατηγορίες των ειδών διατροφής και των ποτών-καπνού, κατέχουν τα τσιγάρα με 68,6% και ακολουθούν στην πρώτη πεντάδα το σπορέλαιο με 66,9%, το φυτικό λίπος με 58,5%, τα οινοπνευματώδη ποτά με 53,4% και το ψωμί με 51,2%! Στα συντηρημένα και επεξεργασμένα ψάρια η αύξηση ήταν 50,8%, στα ζυμαρικά 50,7%, στο αλεύρι 49,6%, στα κατεψυγμένα λαχανικά με 48,2%, στα κρασιά 48,1% κλπ.

Η νέα διατροφική κρίση απειλεί τώρα να μετατρέψει τα είδη διατροφής σε αιχμή του δόρατος του πληθωρισμού, με ό,τι αυτό σημαίνει για τα χαμηλά (κι όχι μόνο πια) εισοδήματα στη χώρα μας. Τα μηνύματα από το εξωτερικό κάθε άλλο παρά καθησυχαστικά είναι. Το αμερικανικό Υπουργείο Γεωργίας προβλέπει ότι μέσα στο 2011 θα σημειωθούν τιμές ρεκόρ στο σιτάρι, το καλαμπόκι και τη σόγια.

Τον Ιανουάριο, με βάση επίσημα στοιχεία της FAO, οι διεθνείς τιμές των τροφίμων ξεπέρασαν τα επίπεδα του 2008, φτάνοντας στο μεγαλύτερο ύψος από το 1990 που γίνονται οι σχετικές μετρήσεις. Σε σχέση με το 2007, έχουν αυξηθεί κατά μέσο όρο 45%, σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ, και μόνο μέσα στο 2010 η τιμή των σιτηρών αυξήθηκε 60%, του φοινικέλαιου 63% και της ακατέργαστης ζάχαρης 100%.

ΑΕΠ, μέσες αποδοχές και πληθωρισμός
Η Τράπεζα της Ελλάδας στην έκθεσή της για τη Νομισματική Πολιτική, που υπέβαλε πρόσφατα στη Βουλή και στο Υπουργικό Συμβούλιο, περιγράφει μία κατάσταση που, παρά τη μαυρίλα της, μάλλον υπολείπεται της πραγματικότητας.

Σύμφωνα με τις επισημάνσεις της:
• Το ΑΕΠ μειώθηκε ελαφρά περισσότερο από 4% το 2010 και για δεύτερο συνεχή χρόνο (-2,3% το 2009). Η αναμενόμενη μείωση το 2011 προσδιορίζεται στο 3%, «χωρίς να αποκλείεται μείωση κατά τι μεγαλύτερη».
• Οι πραγματικές μέσες αποδοχές στο σύνολο της οικονομίας μειώθηκαν 9% το 2010. Φέτος αναμένεται περαιτέρω μείωσή τους σχεδόν κατά 5%, ενώ μπορεί να σταθεροποιηθούν το 2012. Με άλλα λόγια, οι πραγματικές ακαθάριστες αποδοχές το 2011 θα επανέλθουν στα επίπεδα του 2003, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η ΤτΕ...

 Πίνακας 2: Εξέλιξη μέσων ακαθάριστων ονομαστικών αποδοχών

 Έτος  Ελλάδα  Ευρωζώνη
 2000  100,0  100,0
 2001  104,7  103,9
 2002  111,6  106,7
 2003  117,9  109,8
 2004  126,3  112,7
 2005  131,9  115,1
 2006  139,4  118,0
 2007  146,7  121,1
 2008  155,8  125,1
 2009  162,9  127,3
 2010  155,3  129,6
 2011  151,1  132,0

 Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδας


Οι ακαθάριστες ονομαστικές αποδοχές μειώθηκαν 4,7% το 2010 και αναμένεται να μειωθούν 2,7% το 2011, περιορίζοντας τη σωρευτική αύξηση από το 2000 και μετά στο 51,1%, έναντι 32% που είναι ο μέσος όρος στην Ευρωζώνη. Βέβαια, τα νούμερα αυτά κάθε άλλο παρά αποτυπώνουν την πραγματικότητα, καθώς δεν λαμβάνεται υπόψη ο πληθωρισμός, που είναι πολύ υψηλότερος στη χώρα μας σε σχέση με την Ευρωζώνη, ούτε η πραγματική αγοραστική δύναμη των εισοδημάτων, ούτε βεβαίως η φορολογική επιβάρυνση των εισοδημάτων στην Ελλάδα εξαιτίας της μη τιμαριθμοποίησης της κλίμακας και κυρίως, λόγω των επιβαρύνσεων των έμμεσων φόρων (ΦΠΑ και ΕΦΚ).

Η πραγματική εικόνα ξεδιαλύνεται αρκετά με τα στοιχεία που παραθέτει το Ινστιτούτο Εργασίας/ΓΣΕΕ- ΑΔΕΔΥ στην τελευταία έκθεσή του για την ελληνική οικονομία. Όπως επισημαίνει σχετικά, «μέχρι το 2009 η αύξηση των μέσων πραγματικών αποδοχών ανά απασχολούμενο είχε ως αποτέλεσμα να συγκλίνουν οι αμοιβές στην Ελλάδα έναντι του μέσου όρου των 15 πιο προηγμένων χωρών της ΕΕ. Η σύγκλιση στη μακροχρόνια διάρκεια ακολουθούσε, μέχρι το 2009, ανοδική τάση της τάξης του 0,7% ετησίως».

Έτσι, η αγοραστική δύναμη, που στη δεκαετία του 2009 κυμαινόταν γύρω στο 70% του μέσου όρου, έφτασε το 82,5% το 2009. Όμως, στα τέλη του 2011, ο σχετικός δείκτης αναμένεται να υποχωρήσει στο 78% του μέσου όρου της ΕΕ-15. Οι υπολογισμοί, υπογραμμίζεται στην έκθεση, δεν αναφέρονται σε ευρώ αλλά σε ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης, λαμβάνουν δηλαδή υπόψη τους, εκτός από τις αμοιβές και τη διαφορετική αγοραστική δύναμη που έχει 1 ευρώ στην Ελλάδα και στην ΕΕ-15.

Σταθερές αποκλίσεις
Ανοδική ήταν η πορεία και της παραγωγικότητας της εργασίας στην Ελλάδα, που το 2009 είχε προσεγγίσει το 95% του μέσου αντίστοιχου μεγέθους της ΕΕ-15 (και σε ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης). Στο τέλος, όμως, της διετίας 2010-2011 θα υποχωρήσει στο 91%. Στο πλαίσιο αυτό, τονίζεται από το Ινστιτούτο, προκύπτει ότι η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1995-2009 είχε συγκλίνει με το μέσο όρο της ΕΕ-15 περισσότερο από όσο είχε συγκλίνει η αγοραστική δύναμη του μέσου μισθού (18 ποσοστιαίες μονάδες έναντι 14). Το ίδιο ισχύει και για τη διετία 2010-2011 γιατί, ενώ αναμένεται υποχώρηση της σύγκλισης της παραγωγικότητας κατά 4 μονάδες, η αναμενόμενη απόκλιση των αποδοχών ανέρχεται σε 4,5 μονάδες.

Σε ό,τι αφορά τον κατώτατο μισθό, στην Ελλάδα είναι υψηλότερος από τις χώρες της Νέας Διεύρυνσης, αλλά υστερεί σημαντικά έναντι των κατώτατων μισθών των πλουσιότερων χωρών της ΕΕ (αντιστοιχεί περίπου στο 60% του μέσου όρου). «Το 2009 ο κατώτατος μισθός σε πραγματικούς όρους υπερβαίνει οριακά τα επίπεδα του έτους 1984, πράγμα που σημαίνει ότι οι αυξήσεις το διάστημα 1997-2009 επέτρεψαν απλά και μόνο να καλυφθούν οι απώλειες που υπέστη η αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού από τον πληθωρισμό», ιδιαίτερα την περίοδο 1984-1996. Σημαίνει, επίσης, ότι «στη διάρκεια όλων αυτών των ετών, οι αμειβόμενοι με τις κατώτατες αποδοχές δεν επωφελήθηκαν από την όποια αύξηση της παραγωγικότητας», τονίζεται στην έκθεση του Ινστιτούτου.

Επιπρόσθετα, πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι ο πληθωρισμός για τους χαμηλόμισθους είναι υψηλότερος του μέσου όρου, λόγω της διάρθρωσης της κατανάλωσης των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος και της διαμόρφωσης των τιμών, σε επιμέρους βασικά αγαθά και υπηρεσίες.

σελφ σερβις (T. 404)
« 1 2 3 »
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2017 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION