σελφ σερβις - Ανοίγει νέος κύκλος ύφεσης;

Δευτέρα, 22 Οκτωβρίου 2018

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οικονομία

Ανοίγει νέος κύκλος ύφεσης;

26 Φεβρουαρίου 2010 | 00:00 Γράφει ο Θανάσης  Ηλιοδρομίτης Topics: Αγορά

Ανοίγει νέος κύκλος ύφεσης;

Το πλέγμα των μέτρων του «προγράμματος σταθερότητας», όχι μόνο δεν δημιουργεί τις προοπτικές για την ανάκαμψη της οικονομίας, αλλά μάλλον βάζει τη χώρα σε έναν νέο κύκλο ύφεσης, με τον κίνδυνο πλέον της ανεργίας και των μαζικών «λουκέτων» να λαμβάνει τεράστιες διαστάσεις. Άλλωστε, σε συνθήκες γενικευμένης φορο-επιδρομής, περικοπής των εισοδημάτων και πτώσης της ζήτησης ποιος τολμά να επενδύσει ή να ψωνίσει;

Σε συναινετικό κλίμα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά στη στάση των κομμάτων της «πολυκατοικίας» στα δεξιά της πολιτικής σκηνής, ξεκίνησε η κυβέρνηση την επιχείρηση δημοσιονομικής ανόρθωσης της χώρας. Η αυλαία άνοιξε, ύστερα από τρεισήμισι μήνες διακυβέρνησης, με ένα δραματικό διάγγελμα του πρωθυπουργού προς τον λαό, λίγες μόλις ώρες πριν η Κομισιόν εγκρίνει το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Η ανακοίνωση των επώδυνων -όπως χαρακτηρίστηκαν- μέτρων έγινε με φόντο τους κλειστούς από τα μπλόκα των αγροτών εθνικούς δρόμους, ενώ ορατή στο βάθος ήταν η απειλή από εξαγγελθείσες απεργίες των εφοριακών, των τελωνειακών και σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου των δημοσίων -κι όχι μόνο- υπαλλήλων.

Το «πακέτο» των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός περιείχε μια έκπληξη: την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, «σύμφωνα με το νέο προσδόκιμο ζωής», αλλά και την επίσπευση της αύξησης του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα, που αρχικά είχε ανακοινωθεί ότι θα κρατιόταν ως χρυσή εφεδρεία για το πιο δύσκολο β’ εξάμηνο του 2010.

Τα υπόλοιπα ήταν λίγο- πολύ αναμενόμενα, με τη διαφορά ότι το «πάγωμα» των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων πάνω από κάποιο όριο μετατράπηκε σε «γενικό πάγωμα» σε όλο το δημόσιο, την τοπική αυτοδιοίκηση και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Επιπλέον, οι υψηλοί μισθοί θα μειωθούν, ενώ θα ψαλιδιστούν 10% κατά μέσο όρο και τα επιδόματα.

Στο μέτωπο της φορολογίας, θεωρείται δεδομένη η αύξηση της φορολογίας στις off shore εταιρείες, αλλά και στα κέρδη που δεν επανεπενδύονται, καθώς και της μεγάλης ακίνητης περιουσίας (μένει να διευκρινιστεί ποια θα θεωρείται μεγάλη περιουσία). Τα εισοδήματα από κάθε πηγή θα ενταχθούν σε ενιαία κλίμακα φορολόγησης, ενώ η αναδιάρθρωση των κλιμακίων θα προκαλέσει αύξηση της φορολογίας στα εισοδήματα πάνω από 30.000-35.000 ευρώ (το κρίσιμο όριο προσδιοριζόταν γύρω στα 70.000 ευρώ προεκλογικά, αλλά ήδη έχει περιοριστεί στο μισό και ίσως έπεται συνέχεια...).

«Δεν έχουμε περιθώρια για μπλόκα και απεργίες», ήταν ένα από τα βασικά μηνύματα που έστειλε ο πρωθυπουργός με παραλήπτες όχι μόνο τους αγρότες, αλλά και κάθε κοινωνική τάξη, της οποίας ενδέχεται τα μέτρα έκτακτης ανάγκης να ενεργοποιήσουν τα αντανακλαστικά».

Ο Γ. Παπανδρέου συνέδεσε ευθέως την κερδοσκοπική επίθεση που δέχεται η Ελλάδα με τα παιχνίδια που έχουν να κάνουν με τη σχέση δολαρίου-ευρώ. «Βρισκόμαστε, είπε, στο κέντρο ενός ευρύτερου κερδοσκοπικού παιχνιδιού σχετικά με το ευρώ, όπου η χώρα μας είναι ο αδύναμος κρίκος».

Με το «πάγωμα» των μισθών και την αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα η κυβέρνηση προσδοκά να βάλει στα ταμεία της γύρω στα 1,5 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι ονομαστικές αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων θα μειωθούν, λόγω του «παγώματος» και της περικοπής των εισοδημάτων, τουλάχιστον κατά 6%.

Σε συναινετικό κλίμα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά στη στάση των κομμάτων της «πολυκατοικίας» στα δεξιά της πολιτικής σκηνής, ξεκίνησε η κυβέρνηση την επιχείρηση δημοσιονομικής ανόρθωσης της χώρας. Η αυλαία άνοιξε, ύστερα από τρεισήμισι μήνες διακυβέρνησης, με ένα δραματικό διάγγελμα του πρωθυπουργού προς τον λαό, λίγες μόλις ώρες πριν η Κομισιόν εγκρίνει το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Η ανακοίνωση των επώδυνων -όπως χαρακτηρίστηκαν- μέτρων έγινε με φόντο τους κλειστούς από τα μπλόκα των αγροτών εθνικούς δρόμους, ενώ ορατή στο βάθος ήταν η απειλή από εξαγγελθείσες απεργίες των εφοριακών, των τελωνειακών και σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου των δημοσίων -κι όχι μόνο- υπαλλήλων.

Το «πακέτο» των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός περιείχε μια έκπληξη: την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, «σύμφωνα με το νέο προσδόκιμο ζωής», αλλά και την επίσπευση της αύξησης του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα, που αρχικά είχε ανακοινωθεί ότι θα κρατιόταν ως χρυσή εφεδρεία για το πιο δύσκολο β’ εξάμηνο του 2010.

Τα υπόλοιπα ήταν λίγο- πολύ αναμενόμενα, με τη διαφορά ότι το «πάγωμα» των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων πάνω από κάποιο όριο μετατράπηκε σε «γενικό πάγωμα» σε όλο το δημόσιο, την τοπική αυτοδιοίκηση και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Επιπλέον, οι υψηλοί μισθοί θα μειωθούν, ενώ θα ψαλιδιστούν 10% κατά μέσο όρο και τα επιδόματα.

Στο μέτωπο της φορολογίας, θεωρείται δεδομένη η αύξηση της φορολογίας στις off shore εταιρείες, αλλά και στα κέρδη που δεν επανεπενδύονται, καθώς και της μεγάλης ακίνητης περιουσίας (μένει να διευκρινιστεί ποια θα θεωρείται μεγάλη περιουσία). Τα εισοδήματα από κάθε πηγή θα ενταχθούν σε ενιαία κλίμακα φορολόγησης, ενώ η αναδιάρθρωση των κλιμακίων θα προκαλέσει αύξηση της φορολογίας στα εισοδήματα πάνω από 30.000-35.000 ευρώ (το κρίσιμο όριο προσδιοριζόταν γύρω στα 70.000 ευρώ προεκλογικά, αλλά ήδη έχει περιοριστεί στο μισό και ίσως έπεται συνέχεια...).

«Δεν έχουμε περιθώρια για μπλόκα και απεργίες», ήταν ένα από τα βασικά μηνύματα που έστειλε ο πρωθυπουργός με παραλήπτες όχι μόνο τους αγρότες, αλλά και κάθε κοινωνική τάξη, της οποίας ενδέχεται τα μέτρα έκτακτης ανάγκης να ενεργοποιήσουν τα αντανακλαστικά».

Ο Γ. Παπανδρέου συνέδεσε ευθέως την κερδοσκοπική επίθεση που δέχεται η Ελλάδα με τα παιχνίδια που έχουν να κάνουν με τη σχέση δολαρίου-ευρώ. «Βρισκόμαστε, είπε, στο κέντρο ενός ευρύτερου κερδοσκοπικού παιχνιδιού σχετικά με το ευρώ, όπου η χώρα μας είναι ο αδύναμος κρίκος».

Με το «πάγωμα» των μισθών και την αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα η κυβέρνηση προσδοκά να βάλει στα ταμεία της γύρω στα 1,5 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι ονομαστικές αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων θα μειωθούν, λόγω του «παγώματος» και της περικοπής των εισοδημάτων, τουλάχιστον κατά 6%.


Βαρύ τίμημα άνευ όρων απόδοσης
Αδύναμος κρίκος, λοιπόν, η Ελλάδα, στην μακριά αλυσίδα της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Ή, για να το πούμε κάπως διαφορετικά, καλείται σήμερα ο ελληνικός λαός να πληρώσει πολύ ακριβά την αποδόμηση του παραγωγικού ιστού της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες, τη «λατρεία» των προηγούμενων κυβερνήσεων στην επίπλαστη «ευημερία των αριθμών», την οποία πολλές φορές δημιουργούσαν οι ίδιες, τροποποιώντας κατά το δοκούν τους αριθμούς.

Το μοντέλο της ευημερίας και της κατανάλωσης, που βασίστηκε στα δανεικά, θα κοστίσει τελικά πολύ ακριβά, χωρίς όμως τίποτε να εγγυάται ότι θα αναστηλωθεί ο κατεδαφισμένος παραγωγικός ιστός και ότι θα γίνουν όλες εκείνες οι ενέργειες, με τις οποίες θα καταστεί δυνατόν -έστω και μακροπρόθεσμα- να μπει και πάλι σε κίνηση η «μηχανή της ανάπτυξης».

Το πλέγμα των μέτρων για την επίτευξη της σταθερότητας, όχι μόνο δεν δημιουργεί τις προοπτικές για ανάκαμψη, αλλά μάλλον βάζει τη χώρα σε ένα νέο κύκλο ύφεσης, με τον κίνδυνο πλέον της ανεργίας και των μαζικών λουκέτων να λαμβάνει τεράστιες διαστάσεις. Άλλωστε, με μία γενικευμένη αύξηση των φόρων και με τα εφεδρικά πακέτα να επικρέμονται πάνω από τα κεφάλια δικαίων και αδίκων, ποιος τολμά να επενδύσει; Και οι καταναλωτές, με τους μισθούς να συρρικνώνονται ή, στην καλύτερη περίπτωση, να «παγώνουν», με τι κουράγιο να επιδοθούν στο σπορ του shopping;

Πραγματικά, είναι τραγικό, με το κλείσιμο της πρώτης δεκαετίας της τρίτης χιλιετίας, να μιλάμε στην Ελλάδα για μειώσεις μισθών, όταν το 20% του πληθυσμού (πάνω από 2 εκατ. άτομα) ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας. Κι αυτό, με τη διαφθορά (βλ. το «λάδωμα») σε επίπεδα αφρικανικών χωρών που δεν έχουν ξεπεράσει ακόμη το στάδιο του γένους, με τη «δωρεάν» υγεία και παιδεία να κοστίζουν ολόκληρες περιουσίες στους δυστυχείς υπηκόους και την κρατική βοήθεια προς τους ανέργους να εκφράζεται με εκπτωτικά κουπόνια των... 70 ευρώ για κάλυψη των επειγουσών αναγκών τους!

Πράγματι, η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα πολύ κρίσιμο στάδιο της σύγχρονης ιστορίας της, πνιγμένη στα χρέη και μπλεγμένη στα γρανάζια ενός άγριου κερδοσκοπικού παιχνιδιού, που έχει ως αποτέλεσμα να δανείζεται με κόστος πολλαπλάσιο των εταίρων της στην ΕΕ. Όμως, στον βωμό της σταθερότητας έφτασε να σφάζεται πλέον κάθε εναπομείναν ίχνος καταναλωτισμού, σε αντίθεση με την επιδεικτική και χωρίς θεμέλια υπερκατανάλωση των προηγούμενων ετών.

Αλλά το πέρασμα από το ένα άκρο στο άλλο κάθε άλλο παρά δημιουργεί προϋποθέσεις ανάκαμψης. Σε τελική ανάλυση, τα αποτελέσματα του νέου κύκλου ύφεσης, στον οποίο εισέρχεται η χώρα, θα τα πληρώσει με πολύ βαρύ τίμημα ο πολίτης-εργαζόμενος-καταναλωτής, και κατ’ επέκταση η αγορά, η οποία έτσι κι αλλιώς διαβιεί σε συνθήκες κατάπτωσης -τουλάχιστον το τελευταίο 15μηνο.

Πολλαπλασιαστικός ο συντελεστής της ζημιάς
Με τα μέτρα που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός αφαιρείται ακόμη περισσότερο «ζεστό χρήμα» από την αγορά, το οποίο μέσω της αύξησης της έμμεσης φορολογίας (ήδη από τις αρχές του χρόνου αυξήθηκε ο ειδικός φόρος κατανάλωσης σε ποτά και τσιγάρα, ενώ το ίδιο συμβαίνει τώρα και με τα καύσιμα) καταλήγει στην απύθμενη «τρύπα» των ελλειμμάτων.

Επιπλέον, η αύξηση της άμεσης φορολογίας στα μεσαία εισοδήματα και κυρίως η μείωση των αποδοχών στο Δημόσιο θα αφαιρέσει πολύ περισσότερα χρήματα από την αγορά από όσα ευελπιστεί η κυβέρνηση πως θα εξοικονομηθούν για τον κρατικό κορβανά.

Η αγορά εκτιμά ότι το αμέσως προσεχές διάστημα θα επιταχυνθεί ακόμη περισσότερο ο ρυθμός πτώσης της αγοραστικής δύναμης, πυροδοτώντας νέες ιδιαίτερα επώδυνες εξελίξεις στα μέτωπα της απασχόλησης και της επιχειρηματικότητας. Τα «λουκέτα» και η διόγκωση της ανεργίας θα είναι, σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, τα θέματα που θα κυριαρχήσουν τους επόμενους μήνες στην επικαιρότητα.

Το γ’ τρίμηνο του 2009 (τελευταία διαθέσιμα στοιχεία) το ΑΕΠ της χώρας μειώθηκε κατά 1,7% σε σχέση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2008. Την ίδια περίοδο μειωμένες κατά 18,6% ήταν οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, ενώ μείωση 0,8% καταγράφηκε στην ιδιωτική κατανάλωση. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών μειώθηκαν 21,7% και οι εισαγωγές 16,5%.

Ύφεση και ανεργία στη λιανική
Ειδικότερα στον κλάδο του λιανικού εμπορίου, το 11μηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2009, ο όγκος των πωλήσεων ήταν μειωμένος κατά 10,2%, ποσοστό που μεταφράζεται σε μείωση τζίρου πάνω από 5 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση. Ισχυρό πλήγμα δέχθηκε το 2009 ακόμη και ο κλάδος των ειδών διατροφής, όπου ο όγκος των πωλήσεων κατέγραψε πτώση της τάξης του 6,5%, ενώ στους υπόλοιπους κλάδους (με πιο ελαστική ζήτηση) το ποσοστό μείωσης έφθασε το 13,6%.

Το εμπόριο, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΣΥΕ, πρόσθετε κάθε χρόνο 30.000-50.000 νέες θέσεις εργασίας. Το 2009, για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια, όχι μόνο δεν πρόσθεσε, αλλά έχασε γύρω στις 23.600 παλαιότερες θέσεις εργασίας.

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με την έρευνα εργατικού δυναμικού για το γ’ τρίμηνο του 2009:
• Χάθηκαν 9.000 θέσεις μισθωτών στις εμπορικές επιχειρήσεις.
• Χωρίς δουλειά έμειναν 19.100 έμποροι, οι οποίοι προφανώς έκλεισαν τα καταστήματά τους. Από αυτούς, οι 10.600 απασχολούσαν στις επιχειρήσεις τους και μισθωτούς, ενώ οι 8.500 ήταν αυτοαπασχολούμενοι.
• Αύξηση παρουσίασε μόνο ο αριθμός των βοηθών σε οικογενειακές επιχειρήσεις, κατά 4.500 άτομα. Εκτιμάται ότι τα άτομα αυτά διατηρούσαν κάποιο δεύτερο οικογενειακό κατάστημα, το οποίο έκλεισαν και εμφανίζονται πλέον να απασχολούνται στο μοναδικό εναπομείναν κατάστημα της οικογένειας, ως βοηθοί.

Εξάλλου, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΟΑΕΔ, το 11μηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου χάθηκαν στον ιδιωτικό τομέα πάνω από 133.500 θέσεις εργασίας. Οι εγγεγραμμένοι κατά δήλωσή τους άνεργοι στις λίστες του ΟΑΕΔ, μέχρι και τον Ιανουάριο του 2010 ξεπέρασαν τις 770.000 (+37% μέσα σε έναν χρόνο). Το ποσοστό της επίσημης στατιστικής ανεργίας της ΕΣΥΕ έχει αγγίξει το 10%, ποσοστό που μεταφράζεται σε περίπου 500.000 άτομα.

Όλα πλέον δείχνουν ότι θα επιβεβαιωθούν τελικά οι εκτιμήσεις της ΓΣΕΕ για πάνω από 800.000 άνεργους και υποαπασχολούμενους το 2010, ενώ πρόβλεψη για 1.000.000 άνεργους έχει κάνει και ο υπουργός Εργασίας, κ. Α. Λοβέρδος, αριθμός που αντιστοιχεί σε ποσοστό ανεργίας πάνω από 20%. «Η εκτίμηση αυτή, τονίζουν κύκλοι της αγοράς, θα επιβεβαιωθεί αν η οικονομία, και οι επιχειρήσεις παραμείνουν σε κατάσταση ύφεσης και δεν εφαρμοστούν άμεσα προγράμματα στήριξης της απασχόλησης».

Επιστημονική η αντίθετη άποψη
Η συνταγή που προωθείται από την κυβέρνηση και επικροτείται από την ΕΕ εξασφαλίζει, αν μη τι άλλο, με μαθηματική βεβαιότητα την έκρηξη της ανεργίας, τόσο σε μισθωτούς (με απολύσεις) όσο και σε επιχειρηματίες (με λουκέτα).

Την εμμονή των κυβερνήσεων να μειώσουν τα ελλείμματα, ανεξαρτήτως αναπτυξιακού και κοινωνικού κόστους, στηλίτευσε ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζ. Στίγκλιτς, μιλώντας σε εκδήλωση του Economist στην Αθήνα. Ο Τζ. Στίγκλιτς χαρακτήρισε παράλογους τους φόβους περί κατάρρευσης της ελληνικής οικονομίας και τόνισε ότι «η Ελλάδα δεν πρέπει να υποκύψει στην ίδια έλλειψη διορατικότητας που δημιούργησαν οι τράπεζες».

Απαντώντας σε ερώτηση για το αν θα πρέπει να μειωθούν οι μισθοί, αναφέρθηκε στην περίπτωση της Ιρλανδίας, όπου, όπως είπε, «η μείωση των μισθών δεν είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα» -πόσω μάλλον στην περίπτωση της ελληνικής οικονομίας, η οποία δεν στηρίζεται στις εξαγωγές, όπως σε μεγάλο βαθμό η ιρλανδική οικονομία, αλλά στην εσωτερική κατανάλωση. «Οι μειώσεις μισθών», τόνισε, «δεν οδηγούν στα αναμενόμενα θετικά αποτελέσματα για τη μείωση των ελλειμμάτων».

Ο Τζ. Στίγκλιτς, που είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Columbia, επισήμανε ότι η εμμονή των κυβερνήσεων να διορθώσουν τα δημοσιονομικά τους ελλείμματα την ώρα που οι οικονομίες τους βρίσκονται σε ύφεση, θα μπορούσε να αποδειχθεί αντιπαραγωγική. «Οι δαπάνες, εάν γίνονται για επενδυτικούς σκοπούς, δίνουν ώθηση στην οικονομία. Ο κοντόφθαλμος φετιχισμός ως προς τα ελλείμματα οδηγεί σε αύξηση του δημόσιου χρέους», τόνισε.

Παρέμβαση για το πρόβλημα της Ελλάδας έκανε και έτερος νομπελίστας, ο Paul Krugman, επισημαίνοντας ότι «το ευπαθές σημείο στην Ευρωζώνη δεν είναι η Ελλάδα, αλλά η Ισπανία, που μέχρι πριν από λίγα χρόνια είχε πλεονασματικούς προϋπολογισμούς». Ο P. Krugman αποδίδει τα μεγάλα ελλείμματα της Ισπανίας στην οικονομική της κατάρρευση, η οποία «επιτάθηκε από το πραγματικό πρόβλημα του ευρώ: τη νομισματική πολιτική που δεν μπορεί να ανακουφίσει τις χώρες, οι οποίες δέχονται πλήγματα εξαιτίας των ελλειμμάτων».

σελφ σερβις (T. 392)
« 1 2 3 »
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2018 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION