σελφ σερβις - EKE και Βιώσιμη Ανάπτυξη: Οι προκλήσεις μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής με κοινωνικό πρόσημο

Τετάρτη, 30 Σεπτεμβρίου 2020

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λιανεμπόριο

EKE και Βιώσιμη Ανάπτυξη: Οι προκλήσεις μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής με κοινωνικό πρόσημο

30 Ιουνίου 2020 | 09:56 Γράφει η Ξένια  Μαντζιώρη Topics: Special Reports,Βιομηχανία,Βιωσιμότητα,Ε.Κ.Ε.

Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και η Βιώσιμη Ανάπτυξη είναι δύο έννοιες που έχουν, εκ της ουσίας των στόχων τους, δυσδιάκριτα όρια. Σύμφωνα με τους πλέον αρμόδιους φορείς, η βασική διαφορά τους έγκειται στο ότι η ανάληψη πρωτοβουλιών ΕΚΕ είναι εθελοντική, ενώ η συμμόρφωση σε εθνικούς και διεθνείς στόχους που αφορούν τη βιώσιμη ανάπτυξη αποτελεί, σε αρκετές παραμέτρους της, νομική υποχρέωση, εθνική ή διεθνή.

Με την προσθήκη της πανδημίας στα ήδη υπάρχοντα εμπόδια στην πορεία προς ένα καλύτερο μέλλον, που είναι είτε αντικειμενικά είτε προκαλούμενα από την υπερίσχυση ιδιωτικών ή πολιτικών συμφερόντων, γίνεται ακόμη πιο εμφανές πως η ουσία δεν βρίσκεται στις διαφορές, αλλά στη ειλικρίνεια της δέσμευσης σε στόχους με θετικό κοινωνικό πρόσημο. Σε κάθε περίπτωση, στο σύνολο τους σχεδόν οι εκπρόσωποι θεσμών που τοποθετούνται στην αρχή της νέας δεκαετίας για το μέλλον των κοινωνιών και του πλανήτη, μιλούν για τη μεγέθυνση σημαντικών προβλημάτων και την αναποτελεσματικότητα στην αντιμετώπισή τους, τονίζοντας πως ίσως για κάποια από αυτά να είναι ήδη αργά…

H νέα κρίση που προκάλεσε η πανδημία, πλήττοντας την υγεία και την οικονομία, έφερε απρόσμενες αλλαγές στην οπτική των πολιτών, των κυβερνήσεων, αλλά και των διοικήσεων επιχειρηματικών οργανισμών, σε πολλαπλά πεδία και, έφερε στο προσκήνιο με μεγαλύτερη έμφαση τα ζητήματα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και της βιώσιμης ανάπτυξης. Η πλειονότητα των επιχειρήσεων, σύμφωνα με τις επιμέρους οικονομικές και οργανωτικές δυνατότητες, ανέλαβε δράσεις με στόχο τη μείωση των επιπτώσεων του κορωναϊού. Πολλοί, όμως, αναλυτές, αλλά και απλοί, συνειδητοποιημένοι πολίτες, εξέφρασαν την ανησυχία τους για το κατά πόσο οι διοικήσεις ιδιαίτερα των μεγάλων επιχειρήσεων, των οποίων η στάση μπορεί να καθορίσει με μεγαλύτερο βαθμό την επίτευξη των παγκόσμιας εμβέλειας στόχων για τη βιωσιμότητα του πλανήτη, θα εξακολουθήσουν να θέτουν τη βιώσιμη ανάπτυξη ως προτεραιότητα, χωρίς να μεταθέσουν σχετικούς πόρους σε σχέδια αντιμετώπισης της επερχόμενης ύφεσης.

Όπως επισημαίνει η εταιρεία ερευνών και αναλύσεων GlobalData, ενώ η βιώσιμη ανάπτυξη αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα θέματα συζήτησης το 2019 και προβλεπόταν πως θα βρισκόταν στο μέλλον με ακόμη πιο εμφατικό τρόπο στο προσκήνιο, ήρθε αντιμέτωπη με τον Covid-19, που αναμένεται να λειτουργήσει ανασχετικά στην ανάπτυξη των σχετικών δράσεων. Όπως σχολιάζει σχετικά η Emily Salter, Analyst στη GlobalData, «οι αλλαγές σε πρώτες ύλες, στα logistics και την παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών θα επιβραδυνθούν, καθώς η βιωσιμότητα δεν αποτελεί πλέον κορυφαία προτεραιότητα για τους λιανέμπορους και για τους καταναλωτές. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι αλλαγές που έχουν μακροπρόθεσμο ορίζοντα απόδοσης έχουν υψηλό κόστος και τη συγκεκριμένη περίοδο πολλοί από τους λιανέμπορους, που δραστηριοποιούνται σε κλάδους εκτός των τροφίμων, θα αντιμετωπίσουν οικονομικά προβλήματα, καθώς θα βγαίνουν από αυτή την κρίση, έχοντας ήδη διανύσει μια μακρά περίοδο χαμηλών ή μηδενικών πωλήσεων».

Η βιωσιμότητα και η χρήση πλαστικών μιας χρήσης θα είναι βραχυπρόθεσμα λιγότερο σημαντικές για τους καταναλωτές, επισημαίνει η αναλύτρια, που θα έχουν ως προτεραιότητες την υγιεινή και την καθαριότητα, ώστε να αντιμετωπίσουν τη διασπορά του ιού. Στην προ-Covid-19 εποχή, οι συνήθειες των καταναλωτών, τονίζει, είχαν αρχίσει να αλλάζουν. Σε ποσοστό περίπου 74% οι καταναλωτές σε έρευνα του 2019 στο Ηνωμένο Βασίλειο δήλωναν πως θα προτιμούσαν να κάνουν τις αγορές τους σε έναν λιανέμπορο που προσφέρει περισσότερα χύμα φρούτα και λαχανικά. Πρόκειται για ένα στοιχείο ενδεικτικό της ευαισθητοποίησής τους στο θέμα της συσκευασίας, της χρήσης πλαστικού και της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος. Οι εξελίξεις, όμως, καταδεικνύουν πόσο εύκολα αλλάζει η καταναλωτική συμπεριφορά, σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Η Emily Salter σημειώνει πως η πανδημία έφερε το θέμα της υγείας σε υψηλότερη θέση σε σχέση με την ανησυχία για το περιβάλλον. Οι καταναλωτές αύξησαν δραματικά τη χρήση αντιβακτηριδιακών τζελ και υγρών σαπουνιών σε πλαστικές συσκευασίες, χωρίς ιδιαίτερη σκέψη για τις εναλλακτικές λύσεις.

Η ερευνήτρια συμπερασματικά ισχυρίζεται πως «αν και η βιώσιμη ανάπτυξη θα επανακτήσει τη σημασία της μετά το πέρας της πανδημίας, το θέμα της υγιεινής και της προστασίας από μικρόβια και ιούς θα εξακολουθεί να απασχολεί τη σκέψη των καταναλωτών και να τους προκαλεί ανησυχία, επισκιάζοντας την αξία των πρακτικών βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτές, για παράδειγμα, που είχε υιοθετήσει το λιανεμπόριο, με τα καταστήματα στα οποία τα προϊόντα διατίθενται χωρίς συσκευασία».

Οι αντοχές της ΕΚΕ υπό δοκιμασία
Ο Mark Kramer είναι ερευνητής, διεθνής προσωπικότητα σε θέματα κοινωνικής ευθύνης, συνιδρυτής και CEO της FSG, συμβουλευτικής εταιρείας που έχει συνεργαστεί με οργανισμούς όπως η McKinsey and Company, το Ίδρυμα Bill & Melinda Gates Foundation, η Unilever, το Υπουργείο Παιδείας των ΗΠΑ, αλλά και η Παγκόσμια Τράπεζα. Σε άρθρο του στο Harvard Business Review επισημαίνει πως ο Covid-19 δοκιμάζει τις αντοχές της ΕΚΕ. Το άρθρο γράφτηκε την 1η Απριλίου και ο αρθρογράφος σημείωνε πως τα μέτρα της αμερικανικής κυβέρνησης για την οικονομική ενίσχυση πληττόμενων επιχειρήσεων και πολιτών, θα υλοποιούνταν σε χρονικό ορίζοντα που δεν θα μπορούσαν να σώσουν κυρίως τις μικρομεσαίες εταιρείες, αλλά και τους εργαζόμενους, που χάνουν το εισόδημά τους και σε αντίθεση με μια μεγάλη επιχείρηση, δεν έχουν την οικονομική επιφάνεια ώστε να αντέξουν μέχρι να έρθει η κρατική βοήθεια. Κατά τον Kramer, αυτή η συνθήκη έφερνε στο προσκήνιο τον ρόλο των επιχειρήσεων στην αντιμετώπιση κοινωνικών προβλημάτων. «Πολλές επιχειρήσεις μιλούν για τον κοινωνικό τους στόχο και για τις κοινωνικές τους αξίες ή για το πόσο ενδιαφέρονται για τους υπαλλήλους τους και για άλλους κοινωνικούς εταίρους. Τώρα είναι η στιγμή να κάνουν καλό στην κοινωνία, στο πλαίσιο αυτών των δεσμεύσεων. Η έρευνα δείχνει πως οι άνθρωποι πιστεύουν πως η εταιρεία τους έχει έναν στόχο και ξεκάθαρες αξίες όταν βλέπουν τη διοίκησή της να λαμβάνει αποφάσεις οι οποίες θυσιάζουν τη βραχυπρόθεσμη κερδοφορία έναντι της στήριξης αυτών των αξιών».

Με την προσθήκη της πανδημίας στα ήδη υπάρχοντα εμπόδια στην πορεία προς ένα καλύτερο μέλλον, που είναι είτε αντικειμενικά είτε προκαλούμενα από την υπερίσχυση ιδιωτικών ή πολιτικών συμφερόντων, γίνεται ακόμη πιο εμφανές πως η ουσία δεν βρίσκεται στις διαφορές, αλλά στη ειλικρίνεια της δέσμευσης σε στόχους με θετικό κοινωνικό πρόσημο. Σε κάθε περίπτωση, στο σύνολο τους σχεδόν οι εκπρόσωποι θεσμών που τοποθετούνται στην αρχή της νέας δεκαετίας για το μέλλον των κοινωνιών και του πλανήτη, μιλούν για τη μεγέθυνση σημαντικών προβλημάτων και την αναποτελεσματικότητα στην αντιμετώπισή τους, τονίζοντας πως ίσως για κάποια από αυτά να είναι ήδη αργά…

H νέα κρίση που προκάλεσε η πανδημία, πλήττοντας την υγεία και την οικονομία, έφερε απρόσμενες αλλαγές στην οπτική των πολιτών, των κυβερνήσεων, αλλά και των διοικήσεων επιχειρηματικών οργανισμών, σε πολλαπλά πεδία και, έφερε στο προσκήνιο με μεγαλύτερη έμφαση τα ζητήματα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και της βιώσιμης ανάπτυξης. Η πλειονότητα των επιχειρήσεων, σύμφωνα με τις επιμέρους οικονομικές και οργανωτικές δυνατότητες, ανέλαβε δράσεις με στόχο τη μείωση των επιπτώσεων του κορωναϊού. Πολλοί, όμως, αναλυτές, αλλά και απλοί, συνειδητοποιημένοι πολίτες, εξέφρασαν την ανησυχία τους για το κατά πόσο οι διοικήσεις ιδιαίτερα των μεγάλων επιχειρήσεων, των οποίων η στάση μπορεί να καθορίσει με μεγαλύτερο βαθμό την επίτευξη των παγκόσμιας εμβέλειας στόχων για τη βιωσιμότητα του πλανήτη, θα εξακολουθήσουν να θέτουν τη βιώσιμη ανάπτυξη ως προτεραιότητα, χωρίς να μεταθέσουν σχετικούς πόρους σε σχέδια αντιμετώπισης της επερχόμενης ύφεσης.

Όπως επισημαίνει η εταιρεία ερευνών και αναλύσεων GlobalData, ενώ η βιώσιμη ανάπτυξη αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα θέματα συζήτησης το 2019 και προβλεπόταν πως θα βρισκόταν στο μέλλον με ακόμη πιο εμφατικό τρόπο στο προσκήνιο, ήρθε αντιμέτωπη με τον Covid-19, που αναμένεται να λειτουργήσει ανασχετικά στην ανάπτυξη των σχετικών δράσεων. Όπως σχολιάζει σχετικά η Emily Salter, Analyst στη GlobalData, «οι αλλαγές σε πρώτες ύλες, στα logistics και την παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών θα επιβραδυνθούν, καθώς η βιωσιμότητα δεν αποτελεί πλέον κορυφαία προτεραιότητα για τους λιανέμπορους και για τους καταναλωτές. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι αλλαγές που έχουν μακροπρόθεσμο ορίζοντα απόδοσης έχουν υψηλό κόστος και τη συγκεκριμένη περίοδο πολλοί από τους λιανέμπορους, που δραστηριοποιούνται σε κλάδους εκτός των τροφίμων, θα αντιμετωπίσουν οικονομικά προβλήματα, καθώς θα βγαίνουν από αυτή την κρίση, έχοντας ήδη διανύσει μια μακρά περίοδο χαμηλών ή μηδενικών πωλήσεων».

Η βιωσιμότητα και η χρήση πλαστικών μιας χρήσης θα είναι βραχυπρόθεσμα λιγότερο σημαντικές για τους καταναλωτές, επισημαίνει η αναλύτρια, που θα έχουν ως προτεραιότητες την υγιεινή και την καθαριότητα, ώστε να αντιμετωπίσουν τη διασπορά του ιού. Στην προ-Covid-19 εποχή, οι συνήθειες των καταναλωτών, τονίζει, είχαν αρχίσει να αλλάζουν. Σε ποσοστό περίπου 74% οι καταναλωτές σε έρευνα του 2019 στο Ηνωμένο Βασίλειο δήλωναν πως θα προτιμούσαν να κάνουν τις αγορές τους σε έναν λιανέμπορο που προσφέρει περισσότερα χύμα φρούτα και λαχανικά. Πρόκειται για ένα στοιχείο ενδεικτικό της ευαισθητοποίησής τους στο θέμα της συσκευασίας, της χρήσης πλαστικού και της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος. Οι εξελίξεις, όμως, καταδεικνύουν πόσο εύκολα αλλάζει η καταναλωτική συμπεριφορά, σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Η Emily Salter σημειώνει πως η πανδημία έφερε το θέμα της υγείας σε υψηλότερη θέση σε σχέση με την ανησυχία για το περιβάλλον. Οι καταναλωτές αύξησαν δραματικά τη χρήση αντιβακτηριδιακών τζελ και υγρών σαπουνιών σε πλαστικές συσκευασίες, χωρίς ιδιαίτερη σκέψη για τις εναλλακτικές λύσεις.

Η ερευνήτρια συμπερασματικά ισχυρίζεται πως «αν και η βιώσιμη ανάπτυξη θα επανακτήσει τη σημασία της μετά το πέρας της πανδημίας, το θέμα της υγιεινής και της προστασίας από μικρόβια και ιούς θα εξακολουθεί να απασχολεί τη σκέψη των καταναλωτών και να τους προκαλεί ανησυχία, επισκιάζοντας την αξία των πρακτικών βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτές, για παράδειγμα, που είχε υιοθετήσει το λιανεμπόριο, με τα καταστήματα στα οποία τα προϊόντα διατίθενται χωρίς συσκευασία».

Οι αντοχές της ΕΚΕ υπό δοκιμασία
Ο Mark Kramer είναι ερευνητής, διεθνής προσωπικότητα σε θέματα κοινωνικής ευθύνης, συνιδρυτής και CEO της FSG, συμβουλευτικής εταιρείας που έχει συνεργαστεί με οργανισμούς όπως η McKinsey and Company, το Ίδρυμα Bill & Melinda Gates Foundation, η Unilever, το Υπουργείο Παιδείας των ΗΠΑ, αλλά και η Παγκόσμια Τράπεζα. Σε άρθρο του στο Harvard Business Review επισημαίνει πως ο Covid-19 δοκιμάζει τις αντοχές της ΕΚΕ. Το άρθρο γράφτηκε την 1η Απριλίου και ο αρθρογράφος σημείωνε πως τα μέτρα της αμερικανικής κυβέρνησης για την οικονομική ενίσχυση πληττόμενων επιχειρήσεων και πολιτών, θα υλοποιούνταν σε χρονικό ορίζοντα που δεν θα μπορούσαν να σώσουν κυρίως τις μικρομεσαίες εταιρείες, αλλά και τους εργαζόμενους, που χάνουν το εισόδημά τους και σε αντίθεση με μια μεγάλη επιχείρηση, δεν έχουν την οικονομική επιφάνεια ώστε να αντέξουν μέχρι να έρθει η κρατική βοήθεια. Κατά τον Kramer, αυτή η συνθήκη έφερνε στο προσκήνιο τον ρόλο των επιχειρήσεων στην αντιμετώπιση κοινωνικών προβλημάτων. «Πολλές επιχειρήσεις μιλούν για τον κοινωνικό τους στόχο και για τις κοινωνικές τους αξίες ή για το πόσο ενδιαφέρονται για τους υπαλλήλους τους και για άλλους κοινωνικούς εταίρους. Τώρα είναι η στιγμή να κάνουν καλό στην κοινωνία, στο πλαίσιο αυτών των δεσμεύσεων. Η έρευνα δείχνει πως οι άνθρωποι πιστεύουν πως η εταιρεία τους έχει έναν στόχο και ξεκάθαρες αξίες όταν βλέπουν τη διοίκησή της να λαμβάνει αποφάσεις οι οποίες θυσιάζουν τη βραχυπρόθεσμη κερδοφορία έναντι της στήριξης αυτών των αξιών».


Τι πρέπει να έχουν υπόψη τους οι εταιρείες
Σε ό,τι αφορά την επίδραση του νέου κορωναΐού στον σχεδιασμό των οργανισμών και ειδικότερα σε σχέση με τους νέους κινδύνους, αλλά και τις νέες ευκαιρίες που δημιουργεί η νέα κρίση, η Accenture εφιστά, μεταξύ άλλων, την προσοχή στις αλλαγές της αγοραστικής συμπεριφοράς. Αναφέρεται στις «αγορές πανικού», αλλά και στην επιστροφή του cocooning, που δημιουργούν μια ευκαιρία για τις επιχειρήσεις να αναπτυχθούν, επενδύοντας στην προάσπιση της υγείας, τη δημιουργία νέων εμπειριών και την υποστήριξη των κοινοτήτων. «Ο Covid-19 προκάλεσε μια πρωτοφανή υγειονομική και οικονομική καταστροφή, που θα αλλάξει τον τρόπο που οι άνθρωποι εργάζονται και ζουν», τονίζεται από τους αναλυτές. «Οι επιπτώσεις στον κλάδο των προϊόντων ευρείας κατανάλωσης θα είναι βαθιές και με διάρκεια. Αυτή η κρίση αλλάζει δομικά το πώς και το τι αγοράζουν οι καταναλωτές και επιταχύνει με εκπληκτική ταχύτητα τις δομικές αλλαγές στον κλάδο των καταναλωτικών προϊόντων. Τώρα είναι η στιγμή να δώσουν οι επιχειρήσεις προσοχή σε αυτό το κάλεσμα αφύπνισης και να είναι ευέλικτες και σημαντικές για τους καταναλωτές και τους πελάτες τους -όχι μόνο κατά τη διάρκεια της κρίσης, αλλά και στο μέλλον. Οι αξίες που καθοδηγούν τους καταναλωτές στις αγοραστικές τους επιλογές έχουν ήδη μετατοπιστεί σε προϊόντα και εμπειρίες που είναι πιο υγιεινές, αξιόπιστες, φιλικές προς το περιβάλλον και υποστηρικτικές στις κοινότητες όπου ζουν και εργάζονται», συμβουλεύουν οι αναλυτές.

Παράλληλα, η έμφαση σε θέματα υγείας και ευεξίας, ως συνέπεια της νέας κρίσης, απαιτεί και από τις επιχειρήσεις να ενισχύσουν την επικέντρωσή τους σε θέματα υγείας, τονίζεται στην μελέτη.

Από την πλευρά τους οι Raphael Buck, Senior Partner, Zurich, Tracy Francis, Senior Partner, Sao Paulo, Eldon Little, senior partner, Jessica Moulton, Senior Partner, London και Samantha Phillips, associate partner της McKinsey, σε άρθρο τους που δημοσιεύθηκε στα μέσα Απριλίου με τίτλο «How consumer-goods companies can prepare for the next normal», μιλούν για τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις του κλάδου πρέπει να επανεξετάσουν και να αναδιαμορφώσουν τη στρατηγική τους, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές αλλαγές που προκάλεσε η πανδημία στην καταναλωτική συμπεριφορά.

Αναφέρουν, μεταξύ, άλλων, πως μεγάλες επιχειρήσεις FMCG έδωσαν προτεραιότητα στην επικοινωνία τους σε θέματα που αφορούσαν την κρίση της πανδημίας (πχ σε ανακοινώσεις νέων πρωτοκόλλων ασφάλειας και δωρεών). Τα brands που έχουν σημαντική ψηφιακή παρουσία (ή αποκλειστικά παρουσία online), απευθύνονται στις κοινότητες που επικοινωνούν μέσω social media, προβάλλοντας τη βοήθεια που προσφέρουν σε ανθρώπους που μολύνθηκαν από τον ιό. Με αυτά τα δεδομένα, οι καταναλωτές είναι πολύ πιθανό να περιμένουν από τις εταιρείες να συνεχίσουν να δίνουν έμφαση σε θέματα κοινωνικής υπευθυνότητας και μετά το πέρας της κρίσης, επισημαίνουν.

«Στην προηγούμενη ύφεση», αναφέρουν οι αρθρογράφοι, «οι καταναλωτές σε ποσοστό που ξεπερνούσε το 75% δήλωναν πως οι επιχειρήσεις θα πρέπει να λειτουργούν με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι σε συμφωνία με τα ενδιαφέροντα της κοινωνίας, ακόμη και αν αυτό σημαίνει πως θα πρέπει να θυσιάσουν τα κέρδη των μετόχων. Άρα, τα brands πρέπει να είναι πολύ προσεκτικά ώστε να μην κάνουν «παραφωνίες»… Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, σε ποσοστό 77% οι καταναλωτές δηλώνουν πως εκτιμούν τη δημοσιοποίηση εκ μέρους των επιχειρήσεων του τρόπου με τον οποίο τα brands τους μπορούν να είναι χρήσιμα στην καθημερινή ζωή, αλλά την ίδια στιγμή, σε ποσοστό σχεδόν ίδιο, συμφωνούν με την άποψη πως τα brands θα έπρεπε να αξιοποιήσουν τον Covid-19 ως επιχειρηματική ευκαιρία! Η δε βιώσιμη ανάπτυξη, εξακολουθεί να είναι σημαντική για τους καταναλωτές σε πολλές αγορές (60% των καταναλωτών στο Ηνωμένο Βασίλειο την τοποθετούν στην κορυφή, σε ό,τι αφορά τη επιλογή τροφίμων)», τονίζουν.

Εμπιστοσύνη σε ικανότητα και ηθική
Η Edelman, η μεγαλύτερη παγκοσμίως -σε κύκλο εργασιών- εταιρεία δημοσίων σχέσεων, που καταγράφει τον βαθμό εμπιστοσύνης των πολιτών σε 28 χώρες (δείγμα: 34.000 πολίτες), μέσω του Edelman Trust Barometer, παρουσίασε τον Ιανουάριο της τρέχουσας χρονιάς τα αποτελέσματα της έρευνας που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 19 Οκτωβρίου και 18 Νοεμβρίου του 2019. Σε ορισμένα πεδία, όπως η ικανότητα εκπλήρωσης στόχων και υποσχέσεων, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις υπερτερούσαν των κρατικών θεσμών και των μη κυβερνητικών οργανισμών. Στον τομέα όμως της ηθικής συμπεριφοράς, οι ΜΚΟ είχαν μακράν καλύτερα ποσοστά και από το κράτος και από τους ιδιωτικούς οργανισμούς.

Κανένας θεσμός δεν αναγνωρίζεται, σύμφωνα με την έρευνα, ως ικανός/αποτελεσματικός και ταυτόχρονα ηθικός. Σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, οι πολίτες δείχνουν μόνο σε αυτές εμπιστοσύνη σε ό,τι αφορά την ικανότητα εκπλήρωσης στόχων. Ειδικότερα, αναγνωρίζουν πως οι επιχειρήσεις είναι καλές στο να παράγουν αξία για τους ιδιοκτήτες τους (56%), να προάγουν την καινοτομία (51%) και να συμβάλουν στην οικονομική ευημερία (51%). Από την άλλη, μόνο οι ΜΚΟ αντιμετωπίζονται από τους πολίτες ως ηθικοί οργανισμοί, με τη θετική τους συνεισφορά να επικεντρώνεται στην προστασία του περιβάλλοντος (48%), στην υπεράσπιση των πολιτικών και ανθρώπινων δικαιωμάτων (47%) και στην καταπολέμηση της φτώχιας, του αναλφαβητισμού και των ασθενειών (45%). Ο δείκτης ηθικής συμπεριφοράς των ΜΚΟ βρίσκεται στο 12, ενώ των επιχειρήσεων στο -2!

Η εμπιστοσύνη των πολιτών στις επιχειρήσεις εξαρτάται σε τριπλάσιο βαθμό από την ηθική διάσταση της δράσης τους, παρά από την ικανότητά τους (76% έναντι 24%). Παράλληλα, οι πολίτες πρεσβεύουν πως η εξυπηρέτηση των συμφερόντων των πελατών, των εργαζομένων και των κοινωνικών ομάδων είναι πιο σημαντική από την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των μετόχων (συμφωνεί το 73%). Όσο για τη διοίκηση, οι εργαζόμενοι στις επιχειρήσεις δηλώνουν κατά το 92% πως είναι σημαντικό ο εργοδότης τους να τοποθετείται δημόσια για ένα από τα εξής ζητήματα: Εκπαίδευση σε αντικείμενα εργασίας με μέλλον (84%), επίπτωση της αυτοματοποίησης στην εργασία (81%), ηθική χρήση της τεχνολογίας (81%), ανισότητα εισοδημάτων (78%), σεβασμός στη διαφορετικότητα (77%), κλιματική αλλαγή (73%), μετανάστευση (62%).


Συζητήσεις υψηλού επιπέδου στα Ηνωμένα Έθνη
Από τις 7 έως τις 16 Ιουλίου 2020 πραγματοποιείται το Πολιτικό Φόρουμ Υψηλού επιπέδου (High-Level Political Forum - HLPF) για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, υπό την αιγίδα του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου (ECOSOC) των Ηνωμένων Εθνών (στο πρόγραμμα συμπεριλαμβάνεται τριήμερη υπουργική συνάντηση, στις 14-16 Ιουλίου). Το HLDF αποτελεί το κύριο βήμα ανταλλαγής εμπειριών και τεχνογνωσίας των H.E. για τη βιώσιμη ανάπτυξη και έχει κεντρικό ρόλο στην παρακολούθηση και αξιολόγηση της Ατζέντας 2030 και των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης/ΣΒΑ (SDGO, σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ παράλληλα υιοθετεί πολιτικές διακηρύξεις, οι οποίες είναι αποτέλεσμα διακυβερνητικών διαπραγματεύσεων. Το φετινό θέμα του είναι «Ταχεία δράση και πορεία μετασχηματισμού για την υλοποίηση μιας δεκαετίας δράσεων και αποτελεσμάτων για τη βιώσιμη ανάπτυξη» (Accelerated action and transformative pathways: realizing the decade of action and delivery for sustainable development). Το HLPF θεσπίστηκε στο πλαίσιο της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη το 2015, οπότε τέθηκαν και οι 17 σχετικοί στόχοι (SDG-Sustainable Development Goals), που αναλύονταν σε 169 targets, οι περισσότεροι από τους οποίους έπρεπε να επιτευχθούν έως το 2030, για τους 21 από τους οποίους είχε τεθεί τελική ημερομηνία επίτευξης το 2020 ή δεν είχε τεθεί συγκεκριμένη ημερομηνία. Κατά τη διάρκεια του HLPF 2020, 51 χώρες (28 για πρώτη, 22 για δεύτερη και 1 για τρίτη φορά) θα παρουσιάσουν τις Εθελοντικές Εθνικές Αξιολογήσεις τους.

Εκτός από την ετήσια σύνοδο του Ιουλίου, το HLPF συγκαλείται και τον Σεπτέμβριο, υπό την αιγίδα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, σε επίπεδο Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων.

    Σημαντικές καθυστερήσεις

Στο HLPF παρουσιάστηκε επίσημα τον Σεπτέμβριο του 2019 η Παγκόσμια Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης (Global Sustainable Development Report-2019 GSDR). Η καταγραφή σε μια έκθεση, κάθε τετραετία, των εξελίξεων στο πεδίο της βιώσιμης ανάπτυξης αποφασίστηκε τον Ιούλιο του 2016, με στόχο να παρουσιάζεται στο φόρουμ ο απολογισμός της πορείας επίτευξης των SDG. Βάσει της απόφασης, ο τότε γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Μπαν Κι-Μουν, κάλεσε 15 εξέχοντες επιστήμονες να συμμετέχουν σε μια ανεξάρτητη ομάδα προετοιμασίας της έκθεσης.

Στο πλαίσιο μιας έντονης συζήτησης που ακολούθησε την παρουσίαση, ο Peter Messerli, Co-Chair της ομάδας των επιστημόνων, προειδοποίησε πως πλησιάζουμε στο σημείο όπου η διαχείριση ή η αντιστροφή της πορείας ζητημάτων κρίσιμων για την επιβίωση του πλανήτη μας δεν θα είναι εφικτή και κάλεσε τις χώρες να κινηθούν βάσει των προτροπών της έκθεσης και να θεσμοθετήσουν εθνικές πλατφόρμες για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDG), που θα δίνουν τη δυνατότητα σε όσους χαράσσουν πολιτική να συνδιαλέγονται με εκπροσώπους διαφορετικών τομέων δραστηριότητας. Από την πλευρά του, ο Eun Mee Kim, επίσης μέλος της ομάδας που συνέγραψε την έκθεση, προειδοποίησε πως ο κόσμος μας κάνει βήματα πίσω στα ζητήματα των κοινωνικών ανισοτήτων, της κλιματικής αλλαγής, της απώλειας τη βιοποικιλότητας και του ενεργειακού αποτυπώματος.

    SDG Business Forum

Στις 23 Σεπτεμβρίου 2020 διοργανώνεται για 5η φορά η σημαντικότερη διεθνής επιχειρηματική συνάντηση των Ηνωμένων Εθνών για τα SDG, το SDG Business Forum. Στο πλαίσιο της διοργάνωσης, θα συναντηθούν εκπρόσωποι των μεγαλύτερων επιχειρήσεων του κόσμου με πολιτικούς και παράγοντες που έχουν σημαντική επίδραση στις διεθνείς εξελίξεις, για να συζητήσουν την εφαρμογή της πρωτοβουλίας Agenda 2030. Η συγκεκριμένη χρονιά έχει ιδιαίτερη σημασία αφού σηματοδοτεί την έναρξη της δεκαετίας δράσης που ανακοινώθηκε από τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, το 2019 (Decade Call for Action), αναγνωρίζοντας πως δέκα χρόνια πριν το 2030 ο βηματισμός επιχειρήσεων και κρατών δεν είναι τόσο ταχύς όσο απαιτείται για την επίτευξη των SDG έως το 2030.

Ο καπιταλισμός σε κρίση μέσης ηλικίας;
Στη μελέτη Fjord Trends της Accenture Interactive, γίνεται αναφορά στα «πολλά πρόσωπα της ανάπτυξης» (Many Faces of Growth), όπου σχολιάζεται ως «κρίση μέσης ηλικίας» το σύνολο των προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο καπιταλισμός. Σε ό,τι αφορά την «ηθική» πλευρά του συστήματος, η μελέτη αναφέρει πως «η επιτυχία δεν εξισώνεται πλέον μόνο με την ανάπτυξη και οι οργανισμοί πρέπει να αρχίσουν να επαναξιολογούν τον εταιρικό σκοπό τους και να ευθυγραμμίσουν εκ νέου τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν το ρόλο τους στον κόσμο».

Στη νέα δεκαετία, οι οργανισμοί οφείλουν επανεξετάσουν συνολικά θέση τους στον κόσμο, αναφέρουν οι αναλυτές των Fjord Trends 2020, που αναδεικνύουν το μέλλον του επιχειρείν, της τεχνολογίας και του design. Με αφορμή την παρουσίαση της μελέτης τον Ιανουάριο του 2020, ο Mark Curtis, συνιδρυτής και chief client officer της Fjord δήλωνε : «Οι διαμαρτυρίες για την πορεία του καπιταλισμού της ατέρμονης ανάπτυξης, η οποία καθορίζεται αποκλειστικά και μόνο από το κέρδος, μεταφέρονται πλέον από τους δρόμους στις αίθουσες συνεδριάσεων των επιχειρήσεων. Το γεγονός αυτό δημιουργεί επιτακτική ανάγκη εξεύρεσης νέων τρόπων μέτρησης της ανάπτυξης. Αυτές οι νέες αξίες μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη σημασία των επιχειρήσεων στη νέα δεκαετία. Ένα πράγμα είναι σαφές: νικητές θα είναι οι επιχειρήσεις εκείνες με βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα και μακροπρόθεσμη οπτική, τόσο όσον αφορά τον εαυτό τους όσο και τον αντίκτυπό τους στον κόσμο».

Η άποψη των καταναλωτών σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ
Στο 10o Συνέδριο ΙΕΛΚΑ με τίτλο «H αγορά των FMCG στην πορεία προς το 2030», που διεξήχθη τον Οκτώβριο του 2019, στην εισαγωγική του ομιλία ο κ. Κωνσταντίνος Μαχαίρας, πρόεδρος του Ινστιτούτου, αναφέρθηκε στην εικόνα του λιανεμπορίου τροφίμων κατά τη δεκαετία που διανύουμε, αλλά και στις μελλοντικές προκλήσεις. Μεταξύ άλλων, δήλωσε χαρακτηριστικά: «από τους στόχους που θέσαμε για το περιβάλλον δεν πετύχαμε ούτε έναν τα τελευταία χρόνια», σημειώνοντας παράλληλα πως «η κλιματική αλλαγή, το ζήτημα της έλλειψης νερού και τροφής, η γήρανση του πληθυσμού και η συνολική αύξησή του, συγκαταλέγονται στα θέματα που πρέπει να απασχολούν από σήμερα τον κλάδο, ώστε να κινηθεί προς τη σωστή κατεύθυνση».

Στο ίδιο συνέδριο, ο κ. Λευτέρης Κιοσές, γενικός διευθυντής ερευνών του ΙΕΛΚΑ, παρουσίασε στοιχεία ερευνών του Ινστιτούτου, όπου, μεταξύ άλλων, καταγραφόταν η αυξανόμενη απαίτηση των καταναλωτών για ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων εκ μέρους των επιχειρήσεων σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης. «Οι καταναλωτές γίνονται όλο και πιο απαιτητικοί στην κατεύθυνση αυτή και, ταυτόχρονα, κριτικοί αναφορικά με τη λειτουργία των επιχειρήσεων», ανέφερε σε σχετικό άρθρο στο σελφ σέρβις (Οκτώβριος 2019). «Τα σχετικά ποσοστά που καταγράφουν την τάση αυτή στην Ελλάδα είναι πλέον συγκρίσιμα με άλλων δυτικών οικονομιών, ειδικά σε ό,τι αφορά την πρόθεση αγοράς προϊόντων από επιχειρήσεις που λειτουργούν με ηθικό και φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο», σημείωνε. Ειδικότερα, στο πλαίσιο έρευνας του ΙΕΛΚΑ που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2019 οι Έλληνες καταναλωτές δήλωναν σε ποσοστό 74% πως είναι πιο πιθανό να αγοράσουν προϊόντα από εταιρείες που είναι ειλικρινείς και η λειτουργία τους χαρακτηρίζεται από διαφάνεια, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στις ΗΠΑ είναι 80%. Αντίστοιχα, σε ποσοστό 67% δήλωναν πως θεωρούν σημαντικό οι συσκευασίες των προϊόντων που αγοράζουν να είναι ανακυκλώσιμες και φιλικές προς το περιβάλλον, κατά 66% πως είναι σημαντικό τα προϊόντα που καταναλώνουν να παράγονται με φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές, κατά 63% πως είναι σημαντικό τα προϊόντα που αγοράζουν να παράγονται με ηθικές πρακτικές και κατά 60% πως κακές πρακτικές για το περιβάλλον από μία εταιρεία θα τους οδηγήσουν να αλλάξουν μάρκα ή σημείο πραγματοποίησης αγορών.

Επίσης, κατά 42% θα έδιναν περισσότερα χρήματα για να αγοράσουν προϊόντα με μειωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα (το ποσοστό μειώνεται κατά 2 μόνο ποσοστιαίες μονάδες, στο 40%, στην περίπτωση εισοδήματος κάτω των 1.000 ευρώ), ενώ κατά το ίδιο ποσοστό (42%) δηλώνουν πως θα έδιναν περισσότερα χρήματα για να αγοράσουν προϊόντα με φιλικές προς το περιβάλλον συσκευασίες (σε αυτή την περίπτωση το ποσοστό των ατόμων με χαμηλό εισόδημα μειώνεται στο 39%).


«Νοιαζόμαστε Σήμερα – Ζούμε Καλύτερα Αύριο»
Το 2017, με αφορμή την πρωτοβουλία «Νοιαζόμαστε Σήμερα – Ζούμε Καλύτερα Αύριο» για δραστική μείωση της πλαστικής σακούλας μιας χρήσης», η οποία υποστηρίχθηκε από 8 επιχειρήσεις σούπερ μάρκετ, το ΙΕΛΚΑ είχε καταγράψει σε έρευνα που διεξήγαγε πως ο καταναλωτής αντιλαμβάνεται το πρόβλημα της ρύπανσης από τις πλαστικές σακούλες σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό. Ειδικότερα, 9 στους 10 καταναλωτές συμφωνούσαν πως οι πλαστικές σακούλες πρέπει να μειωθούν και 2 στους 3 πως πρέπει να απαγορευτούν.

Η πρωτοβουλία είχε ιδιαίτερα θετική επίδραση στην συνολική αξιολόγηση των καταναλωτών για τον κλάδο. Συγκεκριμένα, η έρευνα καταναλωτών που διεξήγαγε το ΙΕΛΚΑ κατέγραψε το 2018 εκτόξευση των θετικών απαντήσεων σχετικά με τη συμβολή των σούπερ μάρκετ στην προστασία του περιβάλλοντος (άνω του 74%), όταν τις δύο προηγούμενες χρονιές ο σχετικός δείκτης είχε υποστεί πραγματική καθίζηση (κυμαινόταν σε επίπεδα κάτω του 54%).

Τι πιστεύουν τα στελέχη του κλάδου
Στο πεδίο των στελεχών επιχειρήσεων του κλάδου, η κυλιόμενη 6μηνιαία Έρευνα Τάσεων στο Λιανεμπόριο του ΙΕΛΚΑ, όπου καταγράφονται οι απόψεις τους για τα κύρια κλαδικά θέματα και προκλήσεις, καταγράφηκε για την περίοδο από 13 έως 21 Ιανουαρίου 2020 (δείγμα 162 ανώτερα και ανώτατα στελέχη επιχειρήσεων λιανεμπορίου-αλυσίδων σούπερ μάρκετ και προμηθευτών FMCG), σημαντική ενίσχυση του ποσοστού των στελεχών που αναγνωρίζουν την εταιρική και κοινωνική ευθύνη των εταιρειών ως βασική προτεραιότητα. Συγκεκριμένα, σε σχέση με το 2016 το ποσοστό αυτό υπερδιπλασιάστηκε (από 11% σε 25%), καταδεικνύοντας τη σημαντική αλλαγή στην προσέγγιση των επιχειρήσεων, κυρίως σε σχέση με το περιβάλλον και δευτερευόντως με τις άλλες πτυχές της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά το ζήτημα της μείωσης των πλαστικών μιας χρήσης, εν αναμονή της εναρμόνισης της εθνικής νομοθεσίας με την κοινοτική, το ΙΕΛΚΑ έθεσε μια σειρά ερωτημάτων στα στελέχη του κλάδου, προκειμένου να καταγραφούν οι απόψεις τους. Συγκεκριμένα, στην έρευνα καταγράφεται πως οι εταιρείες ήδη εργάζονται στη συγκεκριμένη κατεύθυνση με την πρόθεση να προλαμβάνουν τις εξελίξεις και ότι η πλειονότητα των ερωτηθέντων αναγνωρίζει τη σημασία της ταχείας προσαρμογής στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής οδηγίας:

  • Το 75% δηλώνει ότι η εταιρεία του ήδη προσπαθεί να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις
  • Το 74% δηλώνει ότι ο κλάδος θα πρέπει να κινηθεί προδραστικά στη μείωση των πλαστικών μίας χρήσης και να μην περιμένει την ελληνική νομοθεσίας

Επίσης, χαρακτηριστικός είναι ο προβληματισμός σε σχέση με την επάρκεια των σημερινών δράσεων, καθώς ενδεικτικά αναφέρεται ότι:

  • Το 60% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η εφαρμογή της Ευρωπαϊκής οδηγίας δεν είναι επαρκής για την επίλυση του περιβαλλοντικού προβλήματος που προκαλούν τα πλαστικά μίας χρήσης
  • Το 55% απαντά πως η μείωση των πλαστικών μίας χρήσης είναι μικρότερο πρόβλημα σε σχέση με τα χαμηλά ποσοστά ανακύκλωσης στη χώρα μας

Ενδιαφέρον έχει και η αντίστοιχη έρευνα του ΙΕΛΚΑ που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2019. Στην ερώτηση «Πόσο αναμένετε να επηρεάσουν οι παρακάτω εξελίξεις τη λειτουργία της επιχείρησής σας έως το 2030», οι απαντήσεις για την κλιματική αλλαγή ήταν: Καθόλου 5%, λίγο 37%, αρκετά 44% και πολύ 14%. Άρα, σε ποσοστό 58% τα στελέχη του κλάδου διέβλεπαν τη σημαντική επίδραση της κλιματικής αλλαγής στο μέλλον της εταιρείας τους.

Συμπερασματικά…
Οι πολίτες διεθνώς, ακόμη και αν δεν έχουν εκτενή και σε βάθος ενημέρωση σχετικά με τις επιπτώσεις των αποφάσεων ισχυρών επιχειρηματικών, οικονομικών, πολιτικών οργανισμών και κυβερνήσεων που κινούνται ενάντια στις βασικές αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, μπορούν να τις αντιληφθούν στην καθημερινότητά τους.

Το ότι παρεμβάσεις που οδηγούν σε υποβάθμιση του περιβάλλοντος προσπαθούν να κρυφτούν κάτω από μια ωραιοποιημένη διατύπωση μόνο απογοήτευση μπορούν να δημιουργούν, αφού αποτελούν δείγμα ελλιπούς αντίληψης της ταχύτητας με την οποία εξαντλείται η ανοχή των πολιτών, όταν στην υποβάθμιση της ποιότητας ζωής τους γενικότερα προστίθεται η οικονομική ανέχεια.

Το ίδιο αποτέλεσμα έχουν και οι επικοινωνιακές προσπάθειες οικοδόμησης ενός γενικόλογα ηθικού προφίλ, όταν συνδυάζονται με αποφάσεις που αφορούν, για παράδειγμα, απολύσεις χιλιάδων εργαζομένων ή επιδείνωσης των συνθηκών εργασίας.

Γεγονότα που αποτελούν τη λογική συνέπεια αποφάσεων βάσει των οποίων θυσιάζεται ο πλανήτης και οι κοινότητες στο όνομα του κέρδους, όπως είναι η τραγωδία των πυρκαγιών στην Αυστραλία και τον Αμαζόνιο, η καταστροφή των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η έλλειψη νερού και η ερημοποίηση περιοχών, η σύγχρονη δουελία, η αύξησης των κοινωνικών ανισοτήτων και της φτώχιας, το προσφυγικό, η πείνα, η εμφάνιση νέων ασθενειών και η επανεμφάνιση ασθενειών που είχαν περιοριστεί ή εξαλειφθεί έως τη νέα κρίση που προκάλεσε ο Covid-19, θα εξακολουθούν να είναι ένα αγκάθι που θα κεντρίζει τις συνειδήσεις και θα οδηγεί αναπόφευκτα σε λύσεις ή σε καταστροφή.

Agenda 2030-Βιώσιμη Ανάπτυξη: Χρήσιμα links

σελφ σερβις (T. 505)
« 1 2 3 4 »
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2020 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION