σελφ σερβις - Γιώργος Αργείτης: Ζούμε μια περίοδο αβέβαιης προοπτικής

Πέμπτη, 18 Ιουλίου 2019

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λιανεμπόριο

Γιώργος Αργείτης: Ζούμε μια περίοδο αβέβαιης προοπτικής

29 Ιανουαρίου 2019 | 09:27 Γράφει ο Νικόλας   Παπαδημητρίου Topics: Διεθνή,Συνέντευξεις-Πρόσωπα

Γιώργος Αργείτης

Η καταναλωτική δαπάνη και οι εξαγωγές μπορεί να συντελέσουν στην τόνωση της ζήτησης το 2019. «Ας μην περιμένουμε σπουδαία πράγματα, αλλά και λίγο καλύτερα από το 2018 να πάνε τα πράγματα, θα είναι σημαντικό, κυρίως γιατί έτσι θα διαμορφωθεί μια βάση σταθεροποίησης της οικονομίας και ελέγχου της αβεβαιότητας, που δημιούργησε η κρίση», εξηγεί ο κ. Γιώργος Αργείτης, επιστημονικός διευθυντής του ΙΝΕ της ΓΣΕΕ, καθηγητής του τμήματος Οικονομικών Επιστήμων του ΕΚΠΑ, επισημαίνοντας, πάντως, τους μείζονες συντελεστές αβεβαιότητας, που υπερκαθορίζουν τις εγχώριες εξελίξεις.

Tο ερώτημά μας στον κ. Γιώργο Αργείτη ήταν τι πρέπει να περιμένει η αγορά το 2019, σχετικά με την εξέλιξη της ζήτησης. Και να τι μας είπε:

«Η ζήτηση προσδιορίζεται από την εξέλιξη της καταναλωτικής δαπάνης, των δημόσιων δαπανών, των επενδύσεων και των καθαρών εξαγωγών. Θα τα σχολιάσω ένα-ένα, προκειμένου να φτάσω στο συμπέρασμά μου, σύμφωνα με το οποίο μόνο ένας από τους τέσσερις αυτούς παράγοντες –η καταναλωτική δαπάνη– μπορεί με βεβαιότητα να συντελέσει στην τόνωση της ζήτησης στη νέα χρονιά, ενώ δύο από αυτούς, οι επενδύσεις και οι καθαρές εξαγωγές, συμβάλλουν στην αβεβαιότητα.

Η καταναλωτική δαπάνη
Η καταναλωτική δαπάνη, λοιπόν, εξαρτάται από το διαθέσιμο εισόδημα, δηλαδή κατά βάση από την απασχόληση, τις αμοιβές και την φορολογία. Στην απασχόληση και στις αμοιβές δεν πρέπει να περιμένουμε θεαματικές αλλαγές. Ωστόσο, εκτιμώ ότι οι πόροι από τη διανομή του υπερπλεονάσματος και την άσκηση επιδοματικής πολιτικής υπέρ των χαμηλών εισοδημάτων θα εισρεύσουν κατά ένα μεγάλο μέρος στην αγορά –κατά ένα άλλο μέρος, βέβαια, θα καλύψουν υποχρεώσεις των νοικοκυριών (φορολογικές, τραπεζικές κ.ά.).

Επιπλέον, αναμένεται ότι στη νέα χρονιά η καταναλωτική δαπάνη θα ενισχυθεί και από την αύξηση του κατώτατου μισθού. Αν η αύξηση περνούσε σε όλη την κλίμακα των μισθών, η ώθηση στην κατανάλωση θα ήταν ασφαλώς μεγαλύτερη, αλλά για να γίνει αυτό απαιτείται ενεργοποίηση πολλών κλαδικών συμβάσεων. Σημειώνω επίσης ότι θετική για την κατανάλωση και την αγορά ήταν η αποτροπή της περικοπής των συντάξεων. Αντίθετα, η επιβάρυνση της φορολογίας στο διαθέσιμο εισόδημα θα συνεχιστεί και πιθανά θα επιδεινωθεί στο άμεσο μέλλον, εφόσον μειωθεί το αφορολόγητο όριο το 2020. Η καλύτερη ευχή για την αγορά το 2019 είναι να αποφευχθεί και η μείωση του αφορολόγητου το 2020. Ως προς την απασχόληση διαπιστώνεται μια μικρή, αργή πλην σωρευτική θετική μεταβολή, που θα ενισχύσει κι αυτή την αγορά, εφόσον η αύξηση της απασχόλησης σημαίνει τη δημιουργία νέων εισοδημάτων, άρα και καταναλωτικών δαπανών. Φυσικά, αν η απασχόληση αυξανόταν με ταχύτερο ρυθμό και οι νεοδημιουργούμενες θέσεις εργασίας ήταν στην πλειονότητά τους πλήρους κι όχι μερικής απασχόλησης, η επίδραση στη ζήτηση, άρα στην κίνηση της αγοράς, θα ήταν ευεργετική.

Με βάση τα προαναφερόμενα φαίνεται, λοιπόν, ότι γενικά η κατανάλωση θα εξελιχθεί με θετικό πρόσημο το 2019, πράγμα που θα έχει ανάκλαση στις εισπράξεις των επιχειρήσεων, κυρίως των εμπορικών. Μένει να απαντηθεί το εξής ερώτημα: Το νέο χρήμα που θα εισρεύσει στην αγορά, σε τι ποσοστό θα ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή, λαμβανομένης υπόψιν της αυξημένης ροπής της οικονομίας μας στις εισαγωγές. Η απάντησή του θα προσδιορίσει αρκετά το βαθμό μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας το 2019 και τη δυναμικής της τα επόμενα χρόνια.

Δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις
Οι επενδύσεις είναι το μεγάλο στοίχημα για το αύριο της οικονομίας, αλλά και η πηγή της μεγάλης αβεβαιότητας. Οι δημόσιες επενδύσεις πληρώνουν, με τις περικοπές που υφίστανται, το κόστος των υπερπλεονασμάτων. Οι προσδοκίες για αύξησή τους είναι περιορισμένες, δεδομένου του στόχου για 3,5% πρωτογενή πλεονάσματα και της τρέχουσας δημοσιονομικής διαχείρισης των υπερπλεονασμάτων.

Πάντως, η αχίλλειος πτέρνα της οικονομίας μας και δη σε προοπτική χρόνου είναι οι ιδιωτικές επενδύσεις. Όσο το τραπεζικό σύστημα δεν επιτελεί το ρόλο του στην χρηματοδότηση της οικονομίας και το κυρίαρχο επιχειρηματικό πνεύμα μένει αμετάβλητο, οι όποιες εγχώριες επενδύσεις θα αδυνατούν να δημιουργήσουν προϋποθέσεις δυναμικής. Η συζήτηση για τις επενδύσεις, πολύ περισσότερο τις ξένες νέες παραγωγικές επενδύσεις, είναι περίπου γραφική δεδομένης της πολιτικοοικονομικής κατάστασης της χώρας. Ευκαιρίες υπάρχουν και ίσως δούμε εξαγορές και αναδιαρθρώσεις έτοιμων χαρτοφυλακίων. Ασφαλώς η βελτίωση της ποιότητας των εν λόγω χαρτοφυλακίων θα έχει θετική σταθεροποιητική επίδραση, αλλά το στοίχημα είναι η δυναμική της μεγέθυνσης.

Επίσης, στον προϋπολογισμό υπάρχει η πρόβλεψη για μια σημαντική αύξηση των επενδυτικών πόρων από ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, ενόσω εκκρεμούν και κάποιες περιπτώσεις μεγάλων ιδιωτικών επενδυτικών projects. Μακάρι όλα αυτά να γίνουν πραγματικότητα.

Εξαγωγές
Συνεπώς τι μένει; Να έχουμε μια ακόμα καλή χρονιά στις εξαγωγές και τον τουρισμό. Ωστόσο, προτείνω σε όσους συχνά, πολύ συχνά θα ‘λεγα, αναφέρονται στην «αύξηση των εξαγωγών», στο εξής να αναφέρονται στις «καθαρές εξαγωγές» και όχι απλώς σε «εξαγωγές», δεδομένου ότι η ελληνική οικονομία είναι σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τις εισαγωγές, οι οποίες αφαιρούν δυναμικό από την οικονομία. Επισημαίνω επίσης ότι οι εξελίξεις σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο δημιουργούν αβεβαιότητα για τις εξαγωγές μας –κι όχι μόνο γι’ αυτές. Σε κάθε περίπτωση οι ευχές όλων για το 2019 είναι να συνεχιστούν οι επιδόσεις του τουρισμού, να αυξηθούν περαιτέρω οι εξαγωγές μας και να υπάρξει υποκατάσταση εισαγωγών. Αν οι ευχές μας γίνουν πραγματικότητα, το σήμα θα είναι θετικό για το μετασχηματισμό του αναπτυξιακού μοντέλου της οικονομίας μας.

Συμπέρασμα
Εντέλει πιστεύω ότι, αν δεν υπάρξει ένα ισχυρό σοκ εισροής ξένων επενδυτικών κεφαλαίων, το οποίο θεωρώ αβέβαιο, η ελληνική οικονομία θα εξελίσσεται μ’ ένα χαμηλό ρυθμό μεγέθυνσης με σωρευτική διατηρηρησιμότητα. Ωστόσο, η χώρα και η οικονομία θα προσδιορίζεται από όλο και πιο αβέβαιη προοπτική ως προς τη δυνατότητά της να σηκώσει το βάρος του υπέρογκου δημόσιου χρέους τα επόμενα χρόνια, κυρίως μετά το 2022, αλλά και να βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο του πληθυσμού, που συρρικνώθηκε δραματικά στα χρόνια της κρίσης. Αυτή είναι η μεγάλη, η τεράστια πρόκληση για την ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια: η ανάπτυξή της να βελτιώνει το βιοτικό επίπεδο και, ταυτόχρονα, να εξυπηρετεί το δυσθεώρητο δημόσιο χρέος. Και μολονότι ένας τέτοιος στόχος απαιτεί τη συστράτευση όλων, το μόνο που δεν κάνει το πολιτικό σύστημα της χώρας μας, είναι αυτό ακριβώς αυτό που χρειάζεται!».

    σελφ σέρβις: Αν η αχίλλειος πτέρνα των ιδιωτικών επενδύσεων είναι η προβληματικότητα του τραπεζικού συστήματος, τι θα γίνει με την αχίλλειο πτέρνα του τελευταίου, που είναι τα «κόκκινα δάνεια»;

Γιώργος Αργείτης: Τα «κόκκινα δάνεια», που ταλαιπωρούν το τραπεζικό μας σύστημα, δεν είναι πρόβλημα μόνο τεχνικής φύσεως (δηλαδή το πώς θα τα ξεφορτωθούν άμεσα), αλλά είναι πρωτευόντως πρόβλημα προσανατολισμού συνολικά της οικονομικής πολιτικής και λειτουργίας της οικονομίας. Πότε δημιουργήθηκε το πρόβλημα; Όταν κατέρρευσαν τα εισοδήματα, οι μισθοί, τα κέρδη, ο τζίρος των επιχειρήσεων. Τότε σταμάτησε η εξυπηρέτηση των δανείων. Συνεπώς, όσο δεν αυξάνονται τα εισοδήματα, ώστε να αποπληρώνονται τα δάνεια, δεν υπάρχει περίπτωση να συνέλθει το τραπεζικό σύστημα. Τεχνικές λύσεις υπάρχουν και έχουν προταθεί για να βελτιωθεί η ποιότητα του ενεργητικού των τραπεζών. Η φερεγγυότητά τους, όμως, θα βελτιωθεί όταν ο νέος δανεισμός θα έχει χαμηλό κίνδυνο αθέτησης αποπληρωμής. Αντί βελτίωσης, όμως, το τελευταίο διάστημα διαπιστώνεται μια νέα γενιά «κόκκινων δανείων». Αυτό είναι το πραγματικό αδιέξοδο του τραπεζικού συστήματος και της ελληνικής οικονομίας.

Εποχή της μεγάλης αβεβαιότητας

    σ. σ.: Και ενόσω διεθνώς κλείνουν οι στρόφιγγες της ποσοτικής χαλάρωσης, οι προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο ολίσθησης σε μια νέα παγκόσμια οικονομική κρίση πληθαίνουν. Τι μέλλει γενέσθαι;

Γ. Α.: Τα τελευταία χρόνια οι κεντρικές τράπεζες με την εφαρμογή πολιτικών ποσοτικής χαλάρωσης κατάφεραν να σταθεροποιήσουν τα χρηματοπιστωτικά συστήματα, αποσοβώντας τον κίνδυνο μιας νέας κρίσης. Στο μεταξύ, όμως, ουδείς ενδιαφέρθηκε για το αν οι εν λόγω τεράστιες ποσότητες ρευστότητας μετατράπηκαν σε παραγωγικές επενδύσεις και δαπάνες, που δημιουργούν νέα εισοδήματα, σταθεροποιώντας τις οικονομίες με όρους απασχόλησης, διατηρήσιμης δυναμικής και κοινωνικής συνοχής ή ανακυκλώθηκαν σε νέες παρασιτικές επενδύσεις και φούσκες. Κι αυτό συμβαίνει, γιατί οι κυρίαρχες αντιλήψεις δεν ευνοούν την ρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Σήμερα οι κεντρικές τράπεζες κλείνουν τον κύκλο της ποσοτικής χαλάρωσης, αλλά αυτό είναι επιλογή αστάθειας. Διότι με βουτηγμένες τις κυβερνήσεις στη δημοσιονομική λιτότητα και πολλά κράτη στο δημόσιο χρέος, με ασταθείς ακόμα τις οικονομίες, ισχνά εισοδήματα και με τη νομισματική πολιτική να προσαυξάνει την αβεβαιότητα, στο μακροοικονομικό περιβάλλον η προοπτική γίνεται όλο και περισσότερο δυσοίωνη. Χρειάζεται μια δομική αλλαγή στην ασκούμενη οικονομική πολιτική, με προτεραιότητα στη μείωση των ανισοτήτων, στη χαλάρωση της δημοσιονομικής λιτότητας και στη μέριμνα των κεντρικών τραπεζών για τη ρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος κι όχι μόνο για τη νομισματική πολιτική του χαμηλού επιτοκίου και της άφθονής μεν, παρασιτικής δε ρευστότητας. Χωρίς μια τέτοια αλλαγή, είναι θέμα χρόνου η νέα φάση της παγκόσμιας αστάθειας που βρισκόμαστε, να εκδηλωθεί εκ νέου ως κρίση. Αν δεν αμβλυνθούν οι τεράστιες κοινωνικές ανισότητες, πράγμα που προϋποθέτει αυξήσεις των εισοδημάτων από τη μέση της κοινωνικής πυραμίδας και κάτω, κι αν δεν μπουν οι οικονομίες και οι κοινωνίες σε φάση διατηρήσιμης δημιουργίας εισοδημάτων και θέσεων εργασίας, τότε το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα είναι μπροστά σε τεράστιες προκλήσεις. Ζούμε την περίοδο της αβέβαιης προοπτικής έτσι κι αλλιώς.

σελφ σερβις (T. 490)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2019 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION