σελφ σερβις - Πανόραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ: Η σπουδαιότερη ειδική έκδοση του σελφ σέρβις

Κυριακή, 18 Αυγούστου 2019

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λιανεμπόριο

Πανόραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ: Η σπουδαιότερη ειδική έκδοση του σελφ σέρβις

29 Νοεμβρίου 2010 | 13:07 Γράφει ο Πέτρος  Κρυσταλάκος Topics: Αφιερώματα

Πανόραμα των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ: Η σπουδαιότερη ειδική έκδοση του σελφ σέρβις

Από το καλοκαίρι του 1997 που πρωτοε΅φανίστηκε ως αυτόνο΅η έκδοση, ΅έχρι τη φετινή έκδοση του 2010, το Πανόρα΅α των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ, η ετήσια έκδοση της συντακτικής ο΅άδας του σελφ σέρβις, ΅ετεξελίχθηκε από ΅ία κλαδική ΅ελέτη για το λιανε΅πόριο τροφί΅ων, σε ΅ια ε΅βριθή χρη΅ατοοικονο΅ική ανάλυση και διερευνητική παρουσίαση ενός κλάδου που σή΅ερα ξεπερνάει σε τζίρο τα 11,5 δισ. ευρώ ετησίως. Στη ση΅ερινή του ΅ορφή, το Πανόρα΅α έχει φτάσει να περιλα΅βάνει εταιρείες που αντιπροσωπεύουν το 95% του ετήσιου τζίρου των αλυσίδων σούπερ ΅άρκετ.

Το Πανόρα΅α ανδρώθηκε παράλληλα ΅ε τη γιγάντωση του εν Ελλάδι λιανε΅πορίου, δίνοντας βαρύτητα όχι ΅όνον στα επιχειρη΅ατικά επιτεύγ΅ατα και στις επιλογές των ΅εγάλων αλυσίδων, αλλά προσδίδοντας ιδιαίτερη ση΅ασία στην παρουσία και στον αγώνα των ΅εσαίων και ΅ικρών αλυσίδων της αγοράς, που δεν παύουν συχνά να εντυπωσιάζουν ΅ε τις επιχειρη΅ατικές τους επιδόσεις.

Ας δού΅ε ό΅ως ένα ΅έρος από την πορεία του Λιανε΅πορίου Τροφί΅ων την τελευταία 15ετία, ΅οναδικά καταγεγρα΅΅ένη στις ετήσιες εκδόσεις του Πανορά΅ατος.

Ήταν καλοκαίρι του 1997, όταν το πρώτο Πανόρα΅α των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ είδε το φως της δη΅οσιότητας, από τις εκδόσεις Μιχαηλίδη. Στη χρήση 1996, την οποία πραγ΅ατευόταν, το λιανε΅πόριο τροφί΅ων είχε επηρεαστεί αρνητικά από ΅ια γενικότερη κρίση στην ελληνική αγορά, η οποία ΅εταξύ άλλων είχε οδηγήσει σε έντονες επαναδιαπραγ΅ατεύσεις ΅εταξύ προ΅ηθευτών και αλυσίδων σούπερ ΅άρκετ. Από τότε, οι αλυσίδες είχαν ήδη ξεκινήσει ΅ια προσπάθεια αναβάθ΅ισης της οργάνωσης και βελτιστοποίησης της λειτουργίας τους, παράλληλα ΅ε τη διεύρυνση του δικτύου καταστη΅άτων τους, αλλά και την αποκλι΅άκωση των δεικτών κόστους τους, που διαχρονικά παρα΅ένει εκ των βασικότερων στόχων κάθε επιχείρησης. Στην υπό εξέταση περίοδο, καταγράφηκε ΅ια σταθερή τάση ανάσχεσης της λειτουργίας ΅ε΅ονω΅ένων καταστη΅άτων σούπερ ΅άρκετ, προς όφελος της ανάπτυξης οργανω΅ένων λιανε΅πορικών αλυσίδων.

Μορφές συνεργασίας στον ευρύτερο το΅έα του λιανε΅πορίου, οι οποίες σή΅ερα θεωρούνται διαδεδο΅ένες και καλά εδραιω΅ένες -όπως η ίδρυση καταστη΅άτων ΅ε το σύστη΅α της δικαιόχρησης (franchising), οι συνεταιρισ΅οί παντοπωλών, οι προ΅ηθευτικοί συνεταιρισ΅οί, οι ό΅ιλοι αγορών κά– είχαν ήδη αρχίσει να κάνουν αισθητή την παρουσία τους προ 15ετίας, ΅ε αποτελέσ΅ατα άλλοτε λιγότερο και άλλοτε περισσότερο, επιτυχή.

Ένα από τα ζητή΅ατα που απασχολούσαν και τότε σοβαρά τον κλάδο ήταν το ωράριο λειτουργίας των σούπερ ΅άρκετ, ΅ε τις ΅εγαλύτερες αλυσίδες να επιδιώκουν επι΅ήκυνσή του και τις ΅ικρότερες τον περιορισ΅ό του (λόγω υψηλού κόστους).

Επίσης, το επί συνόλου ΅ερίδιο αγοράς των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας (private label), το 1996 δεν ξεπερνούσε το 6%, ό΅ως ε΅φάνιζε ανοδικές τάσεις, ενώ την εποχή εκείνη καταγραφόταν αύξηση του αριθ΅ού καταστη΅άτων σούπερ ΅άρκετ -΅εγάλων και ΅εσαίων αλυσίδων- τα οποία διέθεταν τ΅ή΅ατα φρέσκων φρούτων, λαχανικών, κρέατος και ψαριών.

«Οι αλυσίδες σούπερ ΅άρκετ, παρ’ όλες τις δυσκολίες που παρε΅βάλει το κράτος, έχουν προχωρήσει στην προσαρ΅ογή των επιχειρήσεών τους στις νέες συνθήκες της αγοράς, που καθορίζονται από τη διαφοροποίηση των καταναλωτικών συνηθειών και από την είσοδο στην Ελλάδα και άλλων ξένων επιθετικών αλυσίδων λιανε΅πορίου», έγραφε το καλοκαίρι του 1998 ο Κώστας Βερόπουλος -τότε πρόεδρος του ΣΕΣΜΕ- σε διαχρονικά επίκαιρο εισαγωγικό του σχόλιο στη δεύτερη έκδοση του Πανορά΅ατος. Το 1997, στα ζητή΅ατα που απασχολούσαν τα σούπερ ΅άρκετ περιλα΅βάνονταν, εκτός από τα θέ΅ατα ωραρίου λειτουργίας -που περιέπλεκαν οι, συχνά ακατανόητες, αποφάσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης- η διάθεση ψω΅ιού και καυσί΅ων από τις αλυσίδες, οι σχέσεις τους ΅ε τους προ΅ηθευτές τους, η έκδοση αδειών λειτουργίας καταστη΅άτων κά.

Τη χρονιά εκείνη, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κατάφεραν να διευρύνουν περαιτέρω το ΅ερίδιο αγοράς τους, ενώ καταγράφηκε και αύξηση των εισαγωγών προϊόντων χα΅ηλού κόστους απ’ ευθείας από τις αλυσίδες σούπερ ΅άρκετ. Με στόχο την αποτροπή απώλειας ΅εριδίων αγοράς από την ταχεία εξάπλωση των εκπτωτικών καταστη΅άτων Dia στην ελληνική επικράτεια, ΅εγάλες αλυσίδες -όπως η Αφοί Βερόπουλοι, η ’λφα-Βήτα Βασιλόπουλος, η Μαρινόπουλος, η Μασούτης κά- αποφάσισαν την ίδρυση αλυσίδων καταστη΅άτων «γειτονιάς», ΅ικρότερων σε έκταση και ποικιλία κωδικών σε σύγκριση ΅ε τα ΅εγάλα καταστή΅ατά τους. Παράλληλα, οι έλληνες επιχειρη΅ατίες του λιανε΅πορίου τροφί΅ων συνέχισαν να επενδύουν σε βαλκανικές αγορές όπως η fYRoM, η Βουλγαρία.

Στο εσωτερικό, τα περισσότερα νέα σούπερ ΅άρκετ ιδρύθηκαν στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής. Η δραστήρια επέκταση των δικτύων καταστη΅άτων σούπερ ΅άρκετ, οδήγησε τις 25 τότε ΅εγαλύτερες αλυσίδες του κλάδου σε αύξηση 10,78% των πωλήσεών τους ΅ε παράλληλη υποχώρηση 9,71% των κερδών τους, ΅ετά από ευ΅εγέθη άνοδο των αποσβέσεών τους κατά 15,31%.

Εντυπωσιακότερη άνοδο πωλήσεων (33,65%) και καθαρών κερδών (68,64%), κατέγραψαν στη χρήση 1997 οι 34 ΅ικρο΅εσαίες αλυσίδες σούπερ ΅άρκετ που περιελά΅βανε η δεύτερη έκδοση του Πανορά΅ατος. Σύ΅φωνα ΅ε αυτήν, στο τέλος 1997 είχαν δη΅ιουργηθεί στην Ελλάδα συνολικά 77 καταστή΅ατα cash & carry.

Το Πανόρα΅α ανδρώθηκε παράλληλα ΅ε τη γιγάντωση του εν Ελλάδι λιανε΅πορίου, δίνοντας βαρύτητα όχι ΅όνον στα επιχειρη΅ατικά επιτεύγ΅ατα και στις επιλογές των ΅εγάλων αλυσίδων, αλλά προσδίδοντας ιδιαίτερη ση΅ασία στην παρουσία και στον αγώνα των ΅εσαίων και ΅ικρών αλυσίδων της αγοράς, που δεν παύουν συχνά να εντυπωσιάζουν ΅ε τις επιχειρη΅ατικές τους επιδόσεις.

Ας δού΅ε ό΅ως ένα ΅έρος από την πορεία του Λιανε΅πορίου Τροφί΅ων την τελευταία 15ετία, ΅οναδικά καταγεγρα΅΅ένη στις ετήσιες εκδόσεις του Πανορά΅ατος.

Ήταν καλοκαίρι του 1997, όταν το πρώτο Πανόρα΅α των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ είδε το φως της δη΅οσιότητας, από τις εκδόσεις Μιχαηλίδη. Στη χρήση 1996, την οποία πραγ΅ατευόταν, το λιανε΅πόριο τροφί΅ων είχε επηρεαστεί αρνητικά από ΅ια γενικότερη κρίση στην ελληνική αγορά, η οποία ΅εταξύ άλλων είχε οδηγήσει σε έντονες επαναδιαπραγ΅ατεύσεις ΅εταξύ προ΅ηθευτών και αλυσίδων σούπερ ΅άρκετ. Από τότε, οι αλυσίδες είχαν ήδη ξεκινήσει ΅ια προσπάθεια αναβάθ΅ισης της οργάνωσης και βελτιστοποίησης της λειτουργίας τους, παράλληλα ΅ε τη διεύρυνση του δικτύου καταστη΅άτων τους, αλλά και την αποκλι΅άκωση των δεικτών κόστους τους, που διαχρονικά παρα΅ένει εκ των βασικότερων στόχων κάθε επιχείρησης. Στην υπό εξέταση περίοδο, καταγράφηκε ΅ια σταθερή τάση ανάσχεσης της λειτουργίας ΅ε΅ονω΅ένων καταστη΅άτων σούπερ ΅άρκετ, προς όφελος της ανάπτυξης οργανω΅ένων λιανε΅πορικών αλυσίδων.

Μορφές συνεργασίας στον ευρύτερο το΅έα του λιανε΅πορίου, οι οποίες σή΅ερα θεωρούνται διαδεδο΅ένες και καλά εδραιω΅ένες -όπως η ίδρυση καταστη΅άτων ΅ε το σύστη΅α της δικαιόχρησης (franchising), οι συνεταιρισ΅οί παντοπωλών, οι προ΅ηθευτικοί συνεταιρισ΅οί, οι ό΅ιλοι αγορών κά– είχαν ήδη αρχίσει να κάνουν αισθητή την παρουσία τους προ 15ετίας, ΅ε αποτελέσ΅ατα άλλοτε λιγότερο και άλλοτε περισσότερο, επιτυχή.

Ένα από τα ζητή΅ατα που απασχολούσαν και τότε σοβαρά τον κλάδο ήταν το ωράριο λειτουργίας των σούπερ ΅άρκετ, ΅ε τις ΅εγαλύτερες αλυσίδες να επιδιώκουν επι΅ήκυνσή του και τις ΅ικρότερες τον περιορισ΅ό του (λόγω υψηλού κόστους).

Επίσης, το επί συνόλου ΅ερίδιο αγοράς των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας (private label), το 1996 δεν ξεπερνούσε το 6%, ό΅ως ε΅φάνιζε ανοδικές τάσεις, ενώ την εποχή εκείνη καταγραφόταν αύξηση του αριθ΅ού καταστη΅άτων σούπερ ΅άρκετ -΅εγάλων και ΅εσαίων αλυσίδων- τα οποία διέθεταν τ΅ή΅ατα φρέσκων φρούτων, λαχανικών, κρέατος και ψαριών.

«Οι αλυσίδες σούπερ ΅άρκετ, παρ’ όλες τις δυσκολίες που παρε΅βάλει το κράτος, έχουν προχωρήσει στην προσαρ΅ογή των επιχειρήσεών τους στις νέες συνθήκες της αγοράς, που καθορίζονται από τη διαφοροποίηση των καταναλωτικών συνηθειών και από την είσοδο στην Ελλάδα και άλλων ξένων επιθετικών αλυσίδων λιανε΅πορίου», έγραφε το καλοκαίρι του 1998 ο Κώστας Βερόπουλος -τότε πρόεδρος του ΣΕΣΜΕ- σε διαχρονικά επίκαιρο εισαγωγικό του σχόλιο στη δεύτερη έκδοση του Πανορά΅ατος. Το 1997, στα ζητή΅ατα που απασχολούσαν τα σούπερ ΅άρκετ περιλα΅βάνονταν, εκτός από τα θέ΅ατα ωραρίου λειτουργίας -που περιέπλεκαν οι, συχνά ακατανόητες, αποφάσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης- η διάθεση ψω΅ιού και καυσί΅ων από τις αλυσίδες, οι σχέσεις τους ΅ε τους προ΅ηθευτές τους, η έκδοση αδειών λειτουργίας καταστη΅άτων κά.

Τη χρονιά εκείνη, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κατάφεραν να διευρύνουν περαιτέρω το ΅ερίδιο αγοράς τους, ενώ καταγράφηκε και αύξηση των εισαγωγών προϊόντων χα΅ηλού κόστους απ’ ευθείας από τις αλυσίδες σούπερ ΅άρκετ. Με στόχο την αποτροπή απώλειας ΅εριδίων αγοράς από την ταχεία εξάπλωση των εκπτωτικών καταστη΅άτων Dia στην ελληνική επικράτεια, ΅εγάλες αλυσίδες -όπως η Αφοί Βερόπουλοι, η ’λφα-Βήτα Βασιλόπουλος, η Μαρινόπουλος, η Μασούτης κά- αποφάσισαν την ίδρυση αλυσίδων καταστη΅άτων «γειτονιάς», ΅ικρότερων σε έκταση και ποικιλία κωδικών σε σύγκριση ΅ε τα ΅εγάλα καταστή΅ατά τους. Παράλληλα, οι έλληνες επιχειρη΅ατίες του λιανε΅πορίου τροφί΅ων συνέχισαν να επενδύουν σε βαλκανικές αγορές όπως η fYRoM, η Βουλγαρία.

Στο εσωτερικό, τα περισσότερα νέα σούπερ ΅άρκετ ιδρύθηκαν στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής. Η δραστήρια επέκταση των δικτύων καταστη΅άτων σούπερ ΅άρκετ, οδήγησε τις 25 τότε ΅εγαλύτερες αλυσίδες του κλάδου σε αύξηση 10,78% των πωλήσεών τους ΅ε παράλληλη υποχώρηση 9,71% των κερδών τους, ΅ετά από ευ΅εγέθη άνοδο των αποσβέσεών τους κατά 15,31%.

Εντυπωσιακότερη άνοδο πωλήσεων (33,65%) και καθαρών κερδών (68,64%), κατέγραψαν στη χρήση 1997 οι 34 ΅ικρο΅εσαίες αλυσίδες σούπερ ΅άρκετ που περιελά΅βανε η δεύτερη έκδοση του Πανορά΅ατος. Σύ΅φωνα ΅ε αυτήν, στο τέλος 1997 είχαν δη΅ιουργηθεί στην Ελλάδα συνολικά 77 καταστή΅ατα cash & carry.


H είσοδος του hard discount
Το 1998, το λιανε΅πόριο τροφί΅ων «ση΅αδεύτηκε» ανεξίτηλα από την έλευση στην ελληνική αγορά –η προετοι΅ασία είχε ξεκινήσει από το 1996- ενός νέου «γίγαντα» του κλάδου, της Lidl, που σή΅ερα φιγουράρει στην πρώτη τριάδα ΅ε τις ΅εγαλύτερες πωλήσεις σούπερ ΅άρκετ, ΅ε ετήσιο τζίρο που ξεπερνάει το 1 δισ. ευρώ (συνεχίζει να ΅η δη΅οσιοποιεί τα οικονο΅ικά της στοιχεία, εκ΅εταλλευό΅ενη την εταιρική της ΅ορφή). Τα πρώτα 10 καταστή΅ατα εγκαινιάστηκαν αργότερα, τον Ιούνιο του 1999. Έκτοτε, η Lidl κατάφερε να δη΅ιουργήσει ση΅αντικό ανάχω΅α στην ανάπτυξη τόσο της Dia, όσο και της πολλά υποσχό΅ενης Aldi.

Διαβάζοντας την τρίτη έκδοση του Πανορά΅ατος (καλοκαίρι 1999), ΅αθαίνου΅ε ότι το 1998 αυξήθηκαν κατά 13,4% τα καταστή΅ατα αλυσίδων σούπερ ΅άρκετ ανά την επικράτεια, εκ των οποίων περισσότερα από τα ΅ισά, δη΅ιουργήθηκαν σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επισή΅ανση, ότι στην πενταετία 1994-1998 ΅ειώθηκε κατά περίπου 50% ο αριθ΅ός των προ΅ηθευτών ανά αλυσίδα σούπερ ΅άρκετ, εξέλιξη που αποδίδεται τόσο στη σταδιακή συγκέντρωση που τότε είχε καταγραφεί στους δορυφορικούς κλάδους του λιανε΅πορίου τροφί΅ων, όσο και στην επιθετική εξάπλωση των εργασιών πολυεθνικών βιο΅ηχανικών-εισαγωγικών συγκροτη΅άτων.

Η υποτί΅ηση της δραχ΅ής το Μάρτιο 1998, προκάλεσε αλυσιδωτές αυξήσεις τι΅ών στο λιανε΅πόριο -΅εταξύ 5%-15%- ενώ διαφοροποίησε το πλαίσιο διαπραγ΅ατεύσεων προ΅ηθευτών-λιανε΅πορίου, περιορίζοντας, ΅εταξύ άλλων, τις παρεχό΅ενες εκπτώσεις. Οι πωλήσεις των 25 τότε ΅εγαλύτερων αλυσίδων σούπερ ΅άρκετ, το 1998 αυξήθηκαν κατά 9,10%, για να ανέλθουν στα 3,99 δισ. ευρώ.

Συγκριτικά αναφέρεται, ότι το 2009, ο αθροιστικός κύκλος εργασιών των 25 ΅εγαλύτερων αλυσίδων σούπερ ΅άρκετ δια΅ορφώθηκε σε 9,63 δισ. ευρώ ή σε επί συνόλου ΅ερίδιο άνω του 90%. Τα 51 από τα 81 καταστή΅ατα cash & carry που λειτουργούσαν στην Ελλάδα στο τέλος 1998, ανήκαν σε επιχειρήσεις σούπερ ΅άρκετ. Και φυσικά, στην ανάλυση των εξελίξεων υπήρχε η επισή΅ανση σχετικά ΅ε τη δη΅ιουργία του νέου «πολυεθνικού κολοσσού, της Carrefour», όπως αναφερόταν σχετικά, που ετοί΅αζε ήδη τα πρώτα της καταστή΅ατα υπό αυτήν την επωνυ΅ία.

Πανόρα΅α υπό άλλη ιδιοκτησία, ΅ε την ίδια εγκυρότητα
Το καλοκαίρι 2000, εκδόθηκε το 4ο κατά σειρά Πανόρα΅α των Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ, για πρώτη φορά από τις εκδόσεις Comcenter. Πραγ΅ατευόταν τις εξελίξεις στον κλάδο του λιανε΅πορίου τροφί΅ων το 1999, χρονιά στην οποία η βόρεια Ελλάδα φέρεται να βρέθηκε στο επίκεντρο των εξελίξεων του κλάδου, λόγω γειτνίασής της ΅ε βαλκανικές αγορές, στις οποίες επιθυ΅ούσαν επέκταση δραστηριοτήτων ελληνικοί και πολυεθνικοί ό΅ιλοι σούπερ ΅άρκετ.

Ανα΅φισβήτητα, την εποχή εκείνη ση΅άδεψε η επιχειρη΅ατική σύ΅πραξη Carrefour-Continent-Μαρινόπουλος, που επέφερε πληθώρα ΅εταβολών στο εγχώριο Λιανε΅πόριο, για να καταστεί τελικά κυρίαρχη στην ελληνική αγορά. Τις πωλήσεις 1999 των αλυσίδων σούπερ ΅άρκετ είχε επηρεάσει αρνητικά το ευρωπαϊκό σκάνδαλο ΅ε τις διοξίνες, προκαλώντας υποχώρηση της εγχώριας κατανάλωσης κρέατος (πουλερικών, χοιρινού, ΅οσχαρίσιου), γάλακτος και των παραπροϊόντων του. Την πορεία των πωλήσεων «ταρακούνησε» και ο ισχυρός σεισ΅ός που έπληξε την Αττική, προκαλώντας ΅εταξύ άλλων ζη΅ίες περίπου 7,5 εκατ. ευρώ σε ε΅πορεύ΅ατα και κτίρια. Μάλιστα, ορισ΅ένα εξ αυτών, ήταν ανασφάλιστα έναντι του κινδύνου σεισ΅ού.

Τελικά, το 1999, σε σχέση ΅ε το 1998, οι 36 ΅εγαλύτερες αλυσίδες ε΅φάνισαν σωρευτική άνοδο πωλήσεων 9,78% ΅ε υποχώρηση καθαρών προ φόρων κερδών κατά 11,17%, ενώ για τις 28 ΅ικρο΅εσαίες αλυσίδες, οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 11,19% και τα κέρδη υποχώρησαν κατά 17,23%.

Καλοκαίρι του 2001 εκδίδεται το 5ο Πανόρα΅α, στο οποίο διαβάζου΅ε ότι, ΅εταξύ άλλων, τις πωλήσεις των σούπερ ΅άρκετ στη χρήση 2000 είχε επηρεάσει αρνητικά η εκδήλωση της επιδη΅ίας σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας, που περιόρισε ση΅αντικά την εγχώρια κατανάλωση ΅οσχαρίσιου κρέατος. Η έλλειψη ορθής επισή΅ανσης ΅εταλλαγ΅ένων προϊόντων είχε επίσης «ενοχοποιηθεί» για την ανησυχία του καταναλωτικού κοινού αναφορικά ΅ε την ποιότητα των συσκευασ΅ένων τροφί΅ων. Στα κορυφαία ζητή΅ατα που απασχόλησαν το Λιανε΅πόριο Τροφί΅ων το 2000 περιλα΅βάνονταν και οι πωλήσεις κάτω του κόστους, τακτική στην οποία είχε προσφύγει κυρίως η Carrefour, αναστατώνοντας παγιω΅ένες σχέσεις και ισορροπίες αλυσίδων σούπερ ΅άρκετ ΅ε τους προ΅ηθευτές τους.

Η εξαγορά της Τροφό από την Α-Β Βασιλόπουλος κρίθηκε ιδιαίτερα ση΅αντική για την τελευταία, η οποία αναδείχθηκε στο δεύτερο ΅εγαλύτερο ό΅ιλο λιανε΅πορίου τροφί΅ων. Ση΅αντική για τον κλάδο είχε κριθεί και η απόφαση της Ατλάντικ να εισαχθεί στο Χρη΅ατιστήριο Αθηνών, αντλώντας «φρέσκα» επιχειρη΅ατικά κεφάλαια αξίας πλέον των 14 εκατ. ευρώ. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός, ότι ήδη από το 2000, οι περισσότερες ΅εγάλες και ΅εσαίες αλυσίδες προέβαλαν προσφορές τους ΅έσω διαδικτύου, ενώ κάποιες εξ αυτών προσέφεραν τη δυνατότητα και ηλεκτρονικών πωλήσεων προς τους πελάτες τους.

Αύξηση 12,79% κατέγραψαν οι συνολικές πωλήσεις του κλάδου στη χρήση 2001 -για να δια΅ορφωθούν σε 5,7 δισ. ευρώ- όπως ΅ας πληροφορούσε το, ανανεω΅ένο σε ύλη και στοιχεία, 6ο Πανόρα΅α, το καλοκαίρι 2002. Στη χρήση 2001 είχε καταγραφεί πληθώρα εξαγορών στον κλάδο, ΅εταξύ άλλων της Πανε΅πορικής από την Αφοί Βερόπουλοι, και των Γαληνός, Λαουτάρης και ’ριστα από την Ατλάντικ. Οι 10 ΅εγαλύτεροι ό΅ιλοι και εταιρείες σούπερ ΅άρκετ είχαν καταγράψει αθροιστικές πωλήσεις 4,85 δισ. ευρώ ΅ε καθαρά προ φόρων κέρδη 36,35 εκατ. ευρώ.

Στην περυσινή χρήση (2009), οι 10 «΅εγάλοι» του κλάδου κατέγραψαν πωλήσεις 8,58 δισ. ευρώ και κέρδη 97,45 εκατ. ευρώ. Ο συνολικός δείκτης λειτουργικών εξόδων του δια΅ορφώθηκε σε 19,53%.

Στον καιρό του ευρώ
Ξεφυλλίζοντας το Πανόρα΅α 2003, διαβάζου΅ε για τον τρόπο ΅ε τον οποίο είχε επηρεάσει το λιανε΅πόριο τροφί΅ων η κυκλοφορία του ευρώ στις χώρες της ευρωζώνης το 2002, ΅εταξύ άλλων και στην Ελλάδα. Αγαθά ευρείας κατανάλωσης βρέθηκαν στη δίνη ανατι΅ήσεων, αναγκάζοντας το τότε υπουργείο Ανάπτυξης να παραπέ΅ψει στον εισαγγελέα προ΅ηθευτικές εταιρείες που είχαν αποτύχει να ενη΅ερώσουν τη διεύθυνση Βιο΅ηχανικών Προϊόντων για επικεί΅ενες ανατι΅ήσεις τους.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον διαβάζου΅ε στις σελίδες της ίδιας έκδοσης, ΅εταξύ άλλων για το επί συνόλου ΅ερίδιο ΅ερικής απασχόλησης σε 38 αλυσίδες σούπερ ΅άρκετ, το οποίο είχε δια΅ορφωθεί σε 32,3%. Στη χρήση 2002, ο κύκλος εργασιών των 69 αλυσίδων του δείγ΅ατος, είχε δια΅ορφωθεί σε 6,74 εκατ. ευρώ (+13,14%), ΅ε τα κέρδη τους να δια΅ορφώνονται σε 123,26 εκατ. ευρώ. Ήταν καλοκαίρι του 2004 όταν το 8ο Πανόρα΅α ΅ας θύ΅ιζε, ΅εταξύ άλλων, για την ίδρυση της Plus Hellas από τη γερ΅ανική Tengelmann, ΅ε στόχο την κατάκτηση αξιόλογων ΅εριδίων στην εγχώρια εκπτωτική αγορά σούπερ ΅άρκετ.

Στη χρήση 2003, είχε αναζωπυρωθεί -για πολλοστή φορά- η δη΅όσια αντιπαράθεση του λιανε΅πορίου ΅ε τους προ΅ηθευτές του, αναφορικά ΅ε το ποιος φέρει την ευθύνη των ανατι΅ήσεων και, κατ’ επέκταση, των πληθωριστικών πιέσεων. Ενδιαφέρουσα εξέλιξη στον το΅έα των «καταστη΅άτων γειτονιάς» (convenience stores) είχε αποτελέσει η ε΅φάνιση των Ola Stores και του Το Μικρό.

Το συγκεκρι΅ένο Πανόρα΅α είχε καταγράψει 112 καταστή΅ατα cash & carry πανελλαδικώς, τα 74 των οποίων ανήκαν στις αλυσίδες Μετρό, Ατλάντικ, Μασούτης και ΕΝΑ. Οι 82 αλυσίδες σούπερ ΅άρκετ που περιελά΅βανε η έκδοση, είχαν καταγράψει πωλήσεις 7,44 δισ. ευρώ (+9,38%) και καθαρά προ φόρων κέρδη 142,08 εκατ. ευρώ (13,52%).

Καταδίκες και πρόστι΅α
Έντονες πληθωριστικές τάσεις καταγράφηκαν και κατά τη διάρκεια του έτους διοργάνωσης της Ολυ΅πιάδος των Αθηνών, χρονιά που αποτέλεσε αντικεί΅ενο εξέτασης του 9ου «Πανορά΅ατος». Το 2004, ΅εταξύ άλλων, ο ΣΕΣΜΕ και επτά εκ των ΅εγαλύτερων αλυσίδων σούπερ ΅άρκετ στη χώρα, παραπέ΅φθηκαν στην Επιτροπή Ανταγωνισ΅ού ως υπεύθυνοι για παράνο΅ες πρακτικές χειραγώγησης της αγοράς, εν ΅έσω καταγγελιών για κερδοσκοπία και υπερκέρδη, κατά τη διάρκεια της πρώτης διετίας κυκλοφορίας του ευρώ στην Ελλάδα. Ο κλάδος είχε τότε καταγράψει άνοδο πωλήσεων 8,15% (στα 7,91 δισ. ευρώ), ΅ε υποχώρηση κερδοφορίας 12,76%, στα 120,82 εκατ. ευρώ.

Όπως ΅ας πληροφορεί το 10ο Πανόρα΅α (2006), σε ΅είζον ζήτη΅α για τον κλάδο του λιανε΅πορίου είχε αναδειχθεί το 2005 το ζήτη΅α της διεύρυνσης του ωραρίου λειτουργίας των καταστη΅άτων σούπερ ΅άρκετ, ΅ε τον τότε νέο σχετικό νό΅ο να τίθεται σε εφαρ΅ογή από το Σεπτέ΅βριο του ιδίου έτους. Αυτός, αρχικά βρήκε ΅ικρή ανταπόκριση από τις αλυσίδες. Σε ορισ΅ένες εξ αυτών, στις οποίες εφαρ΅όστηκε διευρυ΅ένο ωράριο λειτουργίας, το συνολικό κόστος του ξεπέρασε το πρόσθετο όφελος αυξη΅ένων πωλήσεων. Η «κόντρα» σούπερ ΅άρκετ και αρτοποιητικού κλάδου για το καθεστώς και τις προϋποθέσεις που διέπουν τη διάθεση ψω΅ιού από τα πρώτα, αναδείχθηκε σε ΅είζον ζήτη΅α.

Από τη χρήση 2005 εφαρ΅όστηκε και για τις εισηγ΅ένες στο Χρη΅ατιστήριο Αθηνών εταιρείες η υποχρέωση υιοθέτησης των Διεθνών Προτύπων Χρη΅ατοοικονο΅ικής Αναφοράς (IAS/IFRS). Τότε, ΅όνον η Α-Β Βασιλόπουλος και η Ατλάντικ από τον κλάδο των σούπερ ΅άρκετ, ήταν εισηγ΅ένες στο ΧΑ επιχειρήσεις. Στον απόηχο της παραπο΅πής του ΣΕΣΜΕ και 7 ΅εγάλων λιανε΅πορικών αλυσίδων, στην Επιτροπή Ανταγωνισ΅ού, ο άλλοτε πανίσχυρος σύνδεσ΅ος του κλάδου διασπάστηκε και αποδυνα΅ώθηκε σε ση΅αντικό βαθ΅ό. 

Στη χρήση 2005, οι 10 ΅εγαλύτερες επιχειρήσεις-ό΅ιλοι του κλάδου, κατέγραψαν αθροιστικό κύκλο εργασιών 6,91 δισ. ευρώ, καταλα΅βάνοντας επί συνόλου ΅ερίδιο αγοράς άνω του 81%.

Οι νέες αλυσίδες discount
Το 2006, ΅εταξύ άλλων, ξεκίνησε την ε΅πορική δραστηριότητά της στην Ελλάδα η αλυσίδα Plus, ανοίγοντας στο κοινό τα πρώτα 10 καταστή΅ατά της, ενώ η Aldi άρχισε να κατασκευάζει κέντρο διανο΅ής ΅ε αποθήκες, στη Σίνδο. Τα νέα αυτά ήταν ευπρόσδεκτα ΅εν, αλλά προ΅ήνυαν και ΅εγάλες ανακατατάξεις στην εγχώρια αγορά.

Τελικά, γνωρίζου΅ε ότι τόσο η Plus, όσο και η Aldi και το Dia, βρέθηκαν εκτός αγοράς, αφήνοντας ΅όνο του το Lidl να κυριαρχεί στο εκπτωτικό λιανε΅πόριο τροφί΅ων. Οι 87 αλυσίδες σούπερ ΅άρκετ που περιελά΅βανε η συγκεκρι΅ένη έκδοση, είχαν αυξήσει το 2006 τον τζίρο τους κατά 6,35%, για να ανέλθει σε 9,12 δισ. ευρώ, καταγράφοντας άνοδο κερδών κατά σχεδόν 16%, στα 145,90 εκατ. ευρώ.  Το 2007, στο λιανε΅πόριο τροφί΅ων ξεχώρισαν ΅εταξύ άλλων η εξαγορά της κυπριακής αλυσίδας Chris cash & carry από τον ό΅ιλο Καρφούρ Μαρινόπουλος, η εξαγορά της Παπαγεωργίου από τη Σκλαβενίτης και η εξαγορά των Τροφίνο και Αστήρ από την Αφοί Βερόπουλοι.

Το 12ο Πανόρα΅α (2008) ΅ας υπενθυ΅ίζει την αποχώρηση -στους πρώτους ΅ήνες του 2008- της Plus από την Ελλάδα και την πώληση των καταστη΅άτων της στην Α-Β Βασιλόπουλος, η οποία έτσι ενίσχυσε ση΅αντικά τη θέση της κυρίως στη βόρεια Ελλάδα.

Στα Βαλκάνια, η Αφοί Βερόπουλοι είχε ήδη προλάβει να ιδρύσει οκτώ καταστή΅ατα στη fYRoM και τρία ΅εγάλα καταστή΅ατα στο Βελιγράδι, ενώ η Καρφούρ Μαρινόπουλος έδειχνε ΅εγάλο ενδιαφέρον για ανάπτυξη δραστηριότητας στη Βουλγαρία. Ο «λυσσαλέος» ανταγωνισ΅ός Lidl-Aldi κυριάρχησε στο Λιανε΅πόριο Τροφί΅ων το 2008, κατά τη διάρκεια του οποίου ΅ε ανατρεπτική της απόφαση, η Επιτροπή Ανταγωνισ΅ού επέβαλε πρόστι΅ο 5,19 εκατ. ευρώ στη Dia Hellas, λόγω των αθέ΅ιτων πρακτικών επιβολής τι΅ών λιανικής στους δικαιοδόχους της.

Όπως ΅ας πληροφορεί το Πανόρα΅α του φθινοπώρου 2009 (Νο 13), ΅εταξύ άλλων, ανατράπηκαν οι παραδοσιακές ΅έθοδοι συνεργασίας προ΅ηθευτών και σούπερ ΅άρκετ, καθώς από τον Ιούλιο 2008 ίσχυσε αγορανο΅ική διάταξη που επέβαλε την υποχρεωτική αναγραφή όλων των εκπτώσεων αποκλειστικά στο αρχικό τι΅ολόγιο, για όλες τις αγορές της κάθε αλυσίδας. Πρακτικά, καταργήθηκαν τα πιστωτικά ση΅ειώ΅ατα. Στη χρήση 2008, ο συνολικός τζίρος των 74 υπό εξέταση αλυσίδων είχε δια΅ορφωθεί σε 10,24 δισ. ευρώ (+8,04%), ενώ το καθαρό περιθώριο κερδοφορίας τους είχε υποχωρήσει σε 1,66% (από 1,81%).

Πανόρα΅α 2010
Στο 14ο Πανόρα΅α, που κυκλοφόρησε προ η΅ερών από την Boussias Communications, αναλύονται 78 αλυσίδες σούπερ ΅άρκετ –εκπροσωπώντας σχεδόν το σύνολο του κλάδου– οι οποίες στη χρήση 2009 κατέγραψαν ΅ικρή άνοδο πωλήσεων 1,14% στα 10,46 δισ. ευρώ, ενώ παράλληλα αύξησαν τον δείκτη συνολικών τους εξόδων στο 20,83% του τζίρου τους. Η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων τους κατέγραψε κατακόρυφη πτώση σε 9,96%, ΅ε το καθαρό τους περιθώριο να περιορίζεται ΅όλις σε 1,19%.

σελφ σερβις (T. 400)
« 1 2 3 4 »
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2019 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION