σελφ σερβις - Διαρθρωτικά ανορθόδοξη η ελληνική αγορά κρέατος

Πέμπτη, 14 Νοεμβρίου 2019

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λιανεμπόριο

Διαρθρωτικά ανορθόδοξη η ελληνική αγορά κρέατος

9 Απριλίου 2019 | 09:32 Γράφει ο Δημήτρης  Διαμαντίδης Topics: Αγορά,Θεσμικά

Ασυντόνιστη, με κατακερματισμένους και αλληλοκαλυπτόμενους μηχανισμούς ελέγχου, με «ελληνοποιήσεις» εισαγόμενων προϊόντων και με ανεκπαίδευτους καταναλωτές. Αυτά είναι ορισμένα από τα παράδοξα, που εύκολα διακρίνονται στην εγχώρια αγορά κρέατος, την οποία χαρακτηρίζουν η λειτουργική ανορθοδοξία και η απουσία ενός συγκροτημένου κλαδικά πεδίου σύνδεσης μεταξύ του πρωτογενούς τομέα και των δικτύων διανομής στον τελικό καταναλωτή.

H εγχώρια αγορά του κρέατος κυριαρχείται από τις μεγάλες εισαγωγές, το προϊόν των οποίων διοχετεύεται σε όλα τα «μήκη και τα πλάτη» της αγοράς, από το κρεοπωλείο μέχρι το σούπερ μάρκετ και τον τομέα της τουριστικής φιλοξενίας. Ειδικά στον τελευταίο, η προσπάθεια για ανταγωνιστικά τιμολόγια, κυρίως στις μεγάλες all inclusive μονάδες, οδηγεί στο «σερβίρισμα» στους ξένους επισκέπτες της χώρας σχεδόν αποκλειστικά εισαγόμενου κρέατος, αγορασμένου πολύ φθηνά. Τέτοια κρέατα είναι κατά συντριπτική πλειονότητα όσα ψήνονται ως γύρος στα ψητοπωλεία όλης της χώρας, καθώς σε καμία περίπτωση η εγχώρια παραγωγή χοιρινού δεν επαρκεί για να καλύψει τις τεράστιες ανάγκες.

Με ένα τέτοιο φόντο το μόνο σίγουρο είναι πως όσο μειώνονται τα εγχωρίως παραγόμενα κρέατα τόσο περισσότερο αποψιλώνεται η ελληνική κτηνοτροφία. Στο μοσχαρίσιο κρέας το μερίδιο του αμιγώς ελληνικού προϊόντος στην κατανάλωση της χώρας είναι περίπου 15%. Άλλο ένα 15% αφορά κρέας ζώων που εισήχθηκαν ζώντα στη χώρα και μετά την πάροδο κάποιου διαστήματος σφάχτηκαν και διοχετεύτηκαν στη διανομή. Όλο το υπόλοιπο ποσοστό αφορά αποκλειστικά σε εισαγόμενο μοσχαρίσιο κρέας. Στο χοιρινό το μερίδιο του ελληνικού κρέατος είναι 30%-35%, αλλά με πτωτικές τάσεις, ενώ στα αμνοερίφια η χώρα μας έχει αυτάρκεια σε ποσοστό 80%-85%.

Ο μη ρόλος των ελληνικών σφαγείων
Γιατί όμως τα εγχώρια κρέατα, παρότι ποιοτικά, αδυνατούν να ανταγωνιστούν τα εισαγόμενα; Στην Ελλάδα, όπως εξηγούν παράγοντες της σχετικής αγοράς, το σφαγείο «απλώς σφάζει». Δεν τυποποιεί. Αντίθετα στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες τα σφαγεία είναι επί το πλείστον καθετοποιημένες μονάδες, οι οποίες έχουν ιδία πρόσβαση στην αγορά. Στην Ελλάδα τα σφαγεία λειτουργούν ως «φασονατζίδικα». Έτσι, απουσιάζουν από τον εμπορικό χάρτη ως οργανωμένος πόλος, οι μονάδες του οποίου μεταποιούν και προμηθεύουν μαζικά με τα σήματά τους τη διανομή. Αντί αυτού κάθε σφαγείο διαθέτει άτακτα και ασυντόνιστα το προϊόν του στην αγορά. Η απουσία οργάνωσης, που να καθιστά το σφαγείο επώνυμα αναγνωρίσιμο «κρίκο» σύνδεσης της πρωτογενούς παραγωγής με τη διανομή, δημιουργεί άλλες παρενέργειες, που ευνοούν ακόμα περισσότερο τις εισαγωγές κρέατος. Για παράδειγμα, τα σφαγεία στην Ελλάδα εκμεταλλεύονται κυρίως το καθαρό κρέας και πολύ λιγότερο άλλα προϊόντα της σφαγής, όπως τα έντερα, το δέρμα για το κολλαγόνο κ.ά. Έτσι, για την εγχώρια αλλαντοβιομηχανία λ.χ. είναι πολύ πιο εύκολο και οικονομικό να παραγγείλει λαρδί ή έντερα σε διεθνείς προμηθευτές, από το να τα αναζητά από τα εγχώρια σφαγεία. Αυτά συμβαίνουν όταν απουσιάζουν οι οργανωμένες παραγωγικές δομές, που αξιοποιούν στρατηγικά κάθε παραπροϊόν της δραστηριότητάς τους, εντάσσοντάς το στην οικονομία με τους πλέον συμφέροντες τρόπους.

Την ίδια στιγμή στην χώρα μας δεν λειτούργησε ποτέ η ποιοτική κατάταξη των κρεάτων παρότι είναι θεσπισμένη, τόσο για το μοσχάρι όσο και για το χοιρινό. Εάν λειτουργούσε, το ποιοτικά καλύτερο κρέας θα ήταν δυνατόν να πωλείται ακριβότερα πολύ πιο εύκολα, κάτι που όμως δεν συμβαίνει. Σε κάθε περίπτωση οι μεγαλύτερες ποσότητες κρέατος στα σούπερ μάρκετ είναι εισαγωγής όχι γιατί προτιμώνται τα ξένα, αλλά γιατί δεν επαρκούν τα εγχώρια. Φυσικά, το σούπερ μάρκετ δεν ρισκάρει να μην δηλώσει την προέλευση του κρέατος. Εξάλλου, επενδύει ανταγωνιστικά κυρίως στην τιμή κι όχι τόσο στην προέλευση.

Οι μαζικές «ελληνοποιήσεις»
Εκτεταμένο και πανταχού παρόν σε όλη την αγορά είναι το φαινόμενο του «ελληνοποιημένου» κρέατος. Όπως τονίζουν παράγοντες της αγοράς, «ελληνοποιήσεις» κάνουν από το σφαγείο και τον μεγαλέμπορο μέχρι τον κρεοπώλη της γειτονιάς. Για να παταχθεί το φαινόμενο, λένε, χρειάζεται πολιτική βούληση, συντονισμός και μόνο ένας μήνας θα αρκούσε για να μπουν τα πράγματα στη θέση τους. Ειδικά εάν τηρηθεί η διαδρομή της ιχνηλασιμότητας του κρέατος, το φαινόμενο των θα εκλείψει. Η χώρα μας επί της ουσίας δεν έχει μπορέσει να φτιάξει και να προωθήσει ένα εθνικό brand στο κρέας παρά την ύπαρξη κάποιων πολύ ιδιαίτερων φυλών ζώων, που συνιστούν πλεονέκτημα. Υπάρχει εφησυχασμός με τον εύκολο τρόπο διακίνησης και προώθησης των εισαγόμενων παρά το γεγονός ότι όλες οι έρευνες καταναλωτή δείχνουν τη σαφή προτίμηση της ζήτησης για το ελληνικό κρέας. Αλλά και ο Έλληνας καταναλωτής είναι ανεκπαίδευτος γύρω από το θέμα της ποιότητας του κρέατος. Μάλιστα, όπως επισημαίνουν οι ίδιοι παράγοντες, η ποιότητα του κρέατος είναι συνάρτηση πολύ περισσότερων παραγόντων από το ποια είναι η φάρμα παραγωγής του ή εάν είναι κατακόκκινο και άπαχο... Η έλλειψη εκπαίδευσης είναι ιδιαιτέρως αναγνωρίσιμη στις σπασμωδικές και υπερβολικές αντιδράσεις του Έλληνα καταναλωτή, όταν ξεσπά κάποια διατροφική κρίση σχετική με το κρέας.

Το ελεγκτικό αλαλούμ και η υπόθεση Gyros
Απουσία συντονισμού υπάρχει και σε όσα αφορούν τις ελεγκτικές αρχές. Ένα κρεοπωλείο ελέγχεται από τον ΕΦΕΤ, την Διεύθυνση Κτηνιατρικής, την Διεύθυνση Εμπορίου, την Διεύθυνση Υγιεινής και τον ΕΛΓΟ Δήμητρα. Όλοι αυτοί οι φορείς μπορεί να εισέλθουν ξεχωριστά σ’ ένα κρεοπωλείο για τη διενέργεια ελέγχου, ενώ συνολικά το έργο τους θα μπορούσε να συντονίζεται και να εκτελείται από μία και μόνο υπηρεσία.

Ένα από τα τελευταία «επεισόδια», που δείχνει την απουσία οργάνωσης της αγοράς, είναι η «φασαρία» γύρω από το θέμα της πιστοποίησης του δημοφιλούς γύρου, ο οποίος κατά κύριο λόγο δεν παράγεται από ελληνικά κρέατα. Η χώρα μας δεν διαθέτει ευρωπαϊκά «διαβατήρια» προϊόντων κρέατος εκτός του γύρου. Κι όμως, θα μπορούσε να διεκδικήσει κάτι αντίστοιχο για το σουβλάκι, το μπιφτέκι και κάποια αλλαντικά, αρκεί να τεκμηριώνουν ένα ιδιαίτερο γαστριμαργικό αφήγημα, που τα κάνει ενδιαφέροντα για τον ευρωπαίο καταναλωτή. Η πρόταση φορέων της αγοράς –εν προκειμένω του ΣΕΒΕΚ– να γίνει ο γύρος Εγγυημένο Παραδοσιακό Ιδιότυπο Παρασκεύασμα (πρόκειται για ευρωπαϊκή πιστοποίηση, όπως τα προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ) είναι ενδιαφέρουσα, αλλά έχει αρκετά τρωτά σημεία. Το όνομα που προτείνεται για το προϊόν είναι Γύρος-Gyros, μια λέξη που χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια κατά κόρον από πολλά και ετερόκλητα προϊόντα. Η πιστοποίηση του Εγγυημένου Παραδοσιακού Ιδιότυπου Παρασκευάσματος δεν απαγορεύει σε μία βιομηχανία να πάει στην Βουλγαρία, να παρασκευάσει γύρο από βουλγάρικα κρέατα, δηλώνοντας ότι είναι παρασκευασμένος με την ελληνική συνταγή. Η πιστοποίηση, έτσι, δεν έχει κανένα νόημα –πολύ περισσότερο, εφόσον ελάχιστος από το γύρο που καταναλώνεται στην Ελλάδα προέρχεται από ελληνικό κρέας. Ο γύρος θα μπορούσε να πάρει ακόμη και πιστοποίηση ΠΓΕ ή ακόμα και ΠΟΠ. Προαπαιτούμενο, όμως, είναι το κρέας του να είναι ελληνικής προέλευσης. Ταυτόχρονα, πρέπει να τεκμηριώνεται επιστημονικά ότι υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις το ελληνικό κρέας στον γύρο «παράγει» διαφορετικό αποτέλεσμα από τα μη ελληνικά κρέατα.

Με την βοήθεια της ιχνηλασιμότητας προς απαλλαγή από τις «ελληνοποιήσεις», στην ίδια λογική πιστοποίησης μπορεί κάλλιστα να ενταχθούν κι άλλα παρασκευάσματα κρέατος (π.χ. πολλά από τα εξαιρετικά τοπικών συνταγών αλλαντικά), δίνοντας πνοή στον πρωτογενή τομέα, στο πλαίσιο του οποίου πολλές προσπάθειες αποδεικνύονται θνησιγενείς, αλλά και ανοίγοντας νέους ορίζοντες στην ελληνική βιομηχανία κρέατος.

σελφ σερβις (T. 492)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2019 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION