σελφ σερβις - Σλοβενία, Κροατία: Δυναμικές συγκέντρωσης σε περιβάλλον λιτότητας

Παρασκευή, 30 Οκτωβρίου 2020

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λιανεμπόριο

Σλοβενία, Κροατία: Δυναμικές συγκέντρωσης σε περιβάλλον λιτότητας

3 Δεκεμβρίου 2015 | 12:31 Γράφει ο Δημήτρης  Διαμαντίδης Topics: News,Διεθνή

Ανεπτυγμένες σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Βαλκανικής είναι οι αγορές της Σλοβενίας και της Κροατίας, με δίκτυα λιανικής τα οποία παρουσιάζουν έντονη επέκταση και τάσεις συγκέντρωσης, συγχώνευσης και εξαγορών. Ωστόσο, οι δύο αυτές αγορές δέχτηκαν πλήγματα από την οικονομική κρίση, η οποία εξακολουθεί σε κάποιο βαθμό να τις ταλαιπωρεί. Παράλληλα, όμως, εξακολουθούν να έχουν επενδυτικό ενδιαφέρον για εγχώριους και ξένους επενδυτές στον τομέα της οργανωμένης λιανικής.

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά τη Σλοβενία, το λιανεμπόριο τροφίμων που διενεργείται κυρίως από αλυσίδες τροφίμων, οι οποίες ενίοτε πραγματοποιούν και απευθείας εισαγωγές, επηρεάστηκε έντονα από την κρίση, με την έννοια ότι υπήρξε δραστική μείωση της κατά κεφαλήν καταναλωτικής δαπάνης σε όλη τη χώρα. Με άλλα λόγια, η λιτότητα καθόρισε τις καταναλωτικές επιλογές. Ωστόσο, στον κλάδο δραστηριοποιείται και σημαντικός αριθμός μικρότερων καταστημάτων (ειδών παντοπωλείου), ενώ ένα μερίδιο έχουν και τα πολυκαταστήματα τροφίμων γειτονικών ευρωπαϊκών χωρών. Οι μεγάλες αλυσίδες πώλησης τροφίμων είδαν πέρσι τις πωλήσεις τους να υποχωρούν κατά 1%, ενώ οι τελευταίες εξελίξεις στη σλοβένικη αγορά δείχνουν ότι το φαινόμενο της επέκτασης των convenience stores στα κέντρο των πόλεων, που ξεκίνησε στις αρχές του 2013, έχει αρχίσει να εξασθενεί. Αντίθετα, εκτιμάται ότι το στρατηγικό ενδιαφέρον των επενδυτών έχει μετατοπιστεί στην ανάπτυξη μικρότερου τύπου σούπερ μάρκετ και convenience stores σε λιγότερο πυκνοκατοικημένες περιοχές.

Ο «χάρτης» της σλοβενικής αγοράς χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό συγκέντρωσης και ελέγχεται από λίγες αλυσίδες καταστημάτων σούπερ μάρκετ και υπέρ μάρκετ, που ανήκουν σε εγχώριες εταιρείες. Πάντως, η επέκταση των καταστημάτων τύπου discount ανέκοψε την ένταση της τάσης συγκέντρωσης της αγοράς, κυρίως από τις αρχές του 2014 και μετά. Την πρώτη θέση κατέχει η εγχώρια αλυσίδα Poslovni Sistem Mercator με μερίδιο 32% και ακολουθεί η Internationale Spar Centrale με 18% και η Engrotuš με 11%.

Μακροπρόθεσμα, οι αλυσίδες λιανικής στη Σλοβενία, όπως εκτιμάται, θα χρειαστεί να προσαρμοστούν στρατηγικά στις αλλαγές του δημογραφικού χάρτη της χώρας, οι οποίες αναφέρονται στη γήρανση του πληθυσμού, καθώς σύμφωνα με την Εurostat, ο αριθμός των ατόμων άνω των 65 ετών θα αυξηθεί περίπου κατά μέσο όρο 3% σε δέκα χρόνια. Από την άλλη πλευρά, ο έντονος ρυθμός ανάπτυξης αιθουσών πωλήσεων σούπερ μάρκετ πολλών τετραγωνικών μέτρων, που ήταν το κυρίαρχο γνώρισμα για πολλά χρόνια, ανήκει πια στο παρελθόν. Υπό αυτή την έννοια η πρόκληση για το σλοβένικο σούπερ μάρκετ είναι να ανταποκριθεί στην εξυπηρέτηση πιο ηλικιωμένων καταναλωτών, που δεν «φουσκώνουν» πια το καλάθι των αγορών τους και γι’ αυτό δεν προτιμούν πια τα υπέρ μάρκετ. Μια άλλη ενδιαφέρουσα πληθυσμιακά και αγοραστικά ομάδα καταναλωτών είναι αυτή που αναφέρεται στα οικογενειακά νοικοκυριά τριών ή τεσσάρων ατόμων και δη στις οικογένειες με μικρά παιδιά. Όπως σημειώσαμε, όμως, η δημογραφική κρίση αναμένεται ότι θα επηρεάσει αρνητικά, μακροπρόθεσμα πάντως, αυτή ακριβώς την ομάδα περισσότερο.

Κροατία: Αργή αλλά σταθερή ανάκαμψη
Η παρατεταμένη οικονομική κρίση έφερε δραματικές αναταράξεις και στην Κροατία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η οικονομία της φέτος θα παρουσιάσει ασθενή ρυθμό ανάπτυξης, της τάξης 0,8% και 1% το 2016. Το ποσοστό ανεργίας φέτος εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί τελικά στο 16,6% έναντι 17,3% το 2014, ενώ το επόμενο έτος θα αποκλιμακωθεί περαιτέρω φτάνοντας το 16,1%. Επίσης, σημειώνουμε ότι η Κροατία στο διάστημα 2008-2014 απώλεσε περισσότερο του 12,5% της παραγωγικής της δυναμικότητας. Η νεόκοπη στην ΕΕ Κροατία υπολείπεται σημαντικά του μέσου όρου της Ένωσης σε όλους σχεδόν τους κοινωνικοοικονομικούς δείκτες. Είναι ενδεικτικό ότι ο μέσος μηνιαίος μισθός διαμορφώνεται κατά 50%-55% χαμηλότερα από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό.

H εταιρεία Konzum, θυγατρική του ηγετικού στην αγορά τροφίμων ομίλου Agrokor, είναι η μεγαλύτερη αλυσίδα λιανικής τροφίμων στη χώρα. Ακολουθούν η κροατική Plodine, η αυστριακή Billa και οι γερμανικές Kaufland και Lidl. Παρά τις συντονισμένες προσπάθειες των ανταγωνιστών να προσελκύσουν τους Κροάτες καταναλωτές, η Konzum παραμένει η πρώτη στις προτιμήσεις τους, πράγμα το οποίο εξηγεί όχι μόνο η ανταγωνιστικότητά της, αλλά κυρίως η καταναλωτική τάση για εγχώρια παραδοσιακά προϊόντα, στην οποία ανταποκρίνεται η αλυσίδα. Δεν είναι τυχαίο ότι το ποσοστό συμμετοχής των εγχώριων προϊόντων στις κροατικών συμφερόντων αλυσίδες κυμαίνεται μεταξύ 75% και 100%. Ο επιχειρηματικός όμιλος Agrokor, στον οποίο ανήκει η Konzum, είναι ο μεγαλύτερος στην ευρύτερη περιοχή, μέσω των θυγατρικών του σε Κροατία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Σλοβενία και Σερβία, περιλαμβάνει δε και παραγωγικές εταιρείες, έτσι ώστε διαθέτει από τα ράφια των λιανεμπορικών του δικτύων πλήθος προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας ιδίας παραγωγής.

Η σημαντικότερη επενδυτική κίνηση, που δημιούργησε νέα δεδομένα στο λιανεμπόριο της ευρύτερης περιοχής, ήταν η εξαγορά του σλοβένικου ομίλου Mercator από τον κροατικό Agrokor, η οποία έγινε σε δύο φάσεις: Η πρώτη στα τέλη Ιουνίου του 2014, με την εξαγορά του πλειοψηφικού (53%) πακέτου μετοχών, και η δεύτερη στα μέσα Οκτωβρίου του 2014, με την έγκριση της ανακεφαλαιοποίησης του ομίλου Mercator, ύψους 200 εκατ. ευρώ (προερχόμενη κυρίως από πώληση ακίνητης περιουσίας του ομίλου Mercator), η οποία αύξησε το μετοχικό κεφάλαιο της Agrokor σε 88,10%. Το συνολικό κεφάλαιο που δαπανήθηκε για την εξαγορά αυτή ανήλθε περίπου στα 500 εκατ. ευρώ και συνεπάγεται ουσιαστικά την αξιοποίηση όλων των εγκαταστάσεων του ομίλου Mercator στην περιφέρεια (περιλαμβανομένων στη Σερβία και στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη) από τον όμιλο Agrokor.

Ακτινογραφία της αγοράς
Τα μερίδια αγοράς ανά τύπο καταστήματος λιανικής στην Κροατία είναι περίπου 21% για τις υπεραγορές, 28% για τα σούπερ μάρκετ, 5% για τα cash & carry και 32% για τα μικρά καταστήματα. Ο ρυθμός ανάπτυξης της αγοράς τροφίμων το 2014 ήταν της τάξης του 2% σε αξία και 1% σε ό,τι αφορά τη συνολική έκταση επιφανειών χώρου πώλησης των αλυσίδων, ενώ υποχώρησε κατά 3% ο αριθμός των σημείων πώλησης. Τα μεγέθη αυτά είναι σχεδόν πανομοιότυπα με του 2013. Η κροατική αγορά τροφίμων ακολουθεί τη γενική τάση της οικονομίας της χώρας, που ανακλά σε μια ακόμα ασθενή μέση κατά κεφαλήν καταναλωτική δαπάνη.

Το μερίδιο αγοράς του ομίλου Agrokor και των αλυσίδων που διαθέτει έφτασε πλέον το 31% πέρσι. Οι πωλήσεις των αλυσίδων, παρά τις τάσεις συγκέντρωσης στην κροατική αγορά, δεν αναμένεται ότι θα αυξηθούν. Ενδεχομένως, μάλιστα, θα μειωθούν οριακά σε αξία, λόγω των γενικότερων πιέσεων για συρρίκνωση των τιμών, που ασκούνται είτε από την είσοδο στα ράφια ακόμα περισσότερων private-label προϊόντων είτε από τις εισαγωγές φθηνότερων προϊόντων από χώρες της ΕΕ. Αξίζει να σημειωθεί πως μέχρι την είσοδο της Κροατίας στην ΕΕ το καλοκαίρι του 2013, οι ξένες αλυσίδες και κυρίως οι Γερμανικές και Αυστριακές δεν είχαν ιδιαίτερα βλέψεις επέκτασης στην αγορά της, επικεντρωμένες κατά μείζονα λόγο στις αγορές της Πολωνίας και της Ουγγαρίας. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η κλαδική αγορά της Κροατίας δεν υπερβαίνει συνολικά τα 16 δισ. ευρώ ετησίως, μέγεθος σχετικά μικρό, εντούτοις πολλές γερμανικές αλυσίδες τη συμπεριλαμβάνουν πλέον στα αναπτυξιακά τους πλάνα, ποντάροντας, μεταξύ άλλων, στην αργή, αλλά βαθμιαία ενίσχυση του εισοδήματος των Κροατών.

σελφ σερβις (T. 455)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2020 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION