σελφ σερβις - Οριακά καλύτερα από το 2017, συγκλονιστικά χειρότερα από το 2008

Τετάρτη, 20 Νοεμβρίου 2019

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Βιομηχανία

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΙ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ 2018

Οριακά καλύτερα από το 2017, συγκλονιστικά χειρότερα από το 2008

29 Οκτωβρίου 2019 | 09:32 Γράφει ο Αλέξανδρος  Πεστιμαλτζόγλου Topics: Έρευνα,Λιανεμπόριο

Η Έρευνα Οικογενειακοί Προϋπολογισμοί (ΕΟΠ) 2018 είναι η δέκατη ένατη κατά σειρά, που διενήργησε η ΕΛΣΤΑΤ και η πρώτη επί της ουσίας που διεξάγεται ύστερα από την τυπική λήξη των προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας. Το βασικό πόρισμά της είναι η συνεχιζόμενη μεν αλλά ισχνή, μετά το 2017, βελτίωση της κατανάλωσης των νοικοκυριών και η επιβεβαίωση, ακόμα μια χρονιά, της τεράστιας απόστασης από το επίπεδο της καταναλωτικής δαπάνης του 2008, πράγμα που αποτυπώνει τις δραματικές επιπτώσεις της δεκαετούς κρίσης.

Eιδικότερα, επί δείγματος 6.502 νοικοκυριών της χώρας και δώδεκα κατηγοριών αγαθών και υπηρεσιών ατομικής κατανάλωσης προέκυψε πως η συνολική μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών το 2018 ανήλθε στα 5.834.368.771 ευρώ έναντι 5.768.848.031 ευρώ το 2017, εμφανίζοντας αύξηση 1,1%. Η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών ανήλθε στα 1.441,03 ευρώ, αυξημένη κατά 26,94 ευρώ ή 1,9% σε τρέχουσες τιμές συγκριτικά με το 2017 και 18,47 ευρώ ή 1,3% σε πραγματικούς όρους. Προσαρμοσμένη σε ατομικούς όρους, η αύξηση των μέσων μηνιαίων δαπανών σε σύγκριση με το 2017 αντιστοιχεί σε 10,35 ευρώ, αφού ανήλθε στα 557,86 ευρώ. Το καταναλωτικό πρότυπο του 2018 σε ποσοστά επί του μέσου όρου των μηνιαίων δαπανών των νοικοκυριών της χώρας έμεινε σχεδόν αμετάβλητο με το αντίστοιχο του 2017. Αναλυτικότερα, το μεγαλύτερο μερίδιο δαπανών του μέσου προϋπολογισμού των νοικοκυριών αφορά τα είδη διατροφής (20,2%). Ακολουθούν τα μερίδια της στέγασης (14,1%) και των μεταφορών (13,0%), ενώ το μικρότερο αντιστοιχεί στις δαπάνες για εκπαίδευση (3,2%). Σε σχέση με την έρευνα του 2017, από τις δώδεκα κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών οι τέσσερις παρουσιάζουν ποσοστιαία αύξηση συμμετοχής από 0,1 (αναψυχή) έως 0,3 μονάδες (ξενοδοχεία), οι έξι παρουσιάζουν μείωση έως 0,2 μονάδες (π.χ. τα είδη διατροφής) και δύο κατηγορίες παραμένουν αμετάβλητες (ένδυση, στέγαση). Ακολούθως οι υποκατηγορίες δαπανών που παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες θετικές μεταβολές είναι οι οικονομικές υπηρεσίες, με ποσοστιαία μεταβολή 79,8%, και ο τηλεφωνικός εξοπλισμός με 28,8%. Τις μεγαλύτερες αρνητικές μεταβολές παρουσιάζουν οι οικονομικές ενισχύσεις και τα προσωπικά είδη, με ποσοστά 11,8% και 16,4% αντίστοιχα. Αναφορικά με τη μεταβολή των δαπανών των νοικοκυριών, οι μεγαλύτερες αυξήσεις διαπιστώθηκαν στις κατηγορίες των ξενοδοχείων, καφενείων και εστιατορίων (5,1%) και της υγείας (4,5%), ενώ οι μεγαλύτερες μειώσεις στην κατηγορία των οινοπνευματωδών ποτών και καπνού (1,6%) και των διαφόρων αγαθών και υπηρεσιών (1,2%). Σε ό,τι αφορά τις δαπάνες στα είδη διατροφής, ως προς την έρευνα του 2017 διαπιστώθηκε μείωση της μηνιαίας δαπάνης (σε τρέχουσες τιμές) για γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά (1,7%) και έλαια και λίπη (0,9%), ενώ αύξηση της μηνιαίας δαπάνης διαπιστώθηκε για φρούτα (5,0%), καφέ, τσάι και κακάο (3,1%), μεταλλικά νερά, αναψυκτικά, χυμούς φρούτων και λαχανικών (1,8%), ζάχαρη, μαρμελάδες, μέλι κ.λπ. (1,7%), λαχανικά (1,6%), αλεύρι, ψωμί και δημητριακά (1,4%), ψάρια (0,6%), λοιπά είδη διατροφής (0,3%) και κρέας (0,3%).

Σύγκριση αποτελεσμάτων ΕΟΠ 2018 προς 2008 και 2014
Σε γενικό πλάνο, τα προαναφερόμενα ευρήματα της έρευνας για τους προϋπολογισμούς του 2018 συγκριτικά με τα αντίστοιχα του 2017 παρουσιάζουν μικρή έως αμελητέα πλην θετική μεταβολή. Συγκρινόμενα, όμως, με τα αντίστοιχα στοιχεία του 2008, προκαλούν θλίψη. Συγκεκριμένα, η μέση μηνιαία δαπάνη σε τρέχουσες τιμές, ενώ το 2008 ήταν 2.120,40 ευρώ, το 2018 ήταν μόλις 1.441,03 ευρώ, δηλαδή μειωμένη κατά 32% ή 679,37 ευρώ. Αν δε ληφθεί υπόψιν ο πληθωρισμός, τότε σε σταθερές τιμές η διαφορά εκτοξεύεται στα 38,1% ή τα 887,17 ευρώ! Οι μειώσεις των μέσων μηνιαίων δαπανών των νοικοκυριών την τελευταία δεκαετία ανακλώνται σε ποσοστιαίες μειώσεις ανά κατηγορία αγαθών και υπηρεσιών. Η μικρότερη μείωση διαπιστώθηκε στις ανελαστικές δαπάνες για αγορές ειδών διατροφής και είναι της τάξης του 16,2% (σε σταθερές 22,7%). Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποιες από τις κατηγορίες που ακολουθούν: Δαπάνες στέγασης -18,7% (σε σταθερές -30%), υγείας -24,1% (σε σταθερές -30%), εκπαίδευσης -28,6% (σε σταθερές -34,1%), αναψυχής και πολιτισμού -33,7% (σε σταθερές -38,8%), ένδυσης-υπόδησης -52,3% (σε σταθερές -56%), με τελευταία την κατηγορία των διαρκών αγαθών, όπου οι δαπάνες μειώθηκαν εξωφρενικά, ήτοι -58% (σε σταθερές -61,3%). Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις ευαίσθητες κατηγορίες για την κοινωνική αναπαραγωγή, όπως η υγεία, η εκπαίδευση κι η αναψυχή-πολιτισμός, οι τεράστιες αρνητικές μεταβολές των οικογενειακών δαπανών δεν οφείλονται σε αύξηση των αντίστοιχων κρατικών δαπανών, όπως θα έπρεπε, αλλά στη σκανδαλώδη απουσία τους. Συνεπώς η μείωση των οικογενειακών δαπανών αντικειμενικά ισοδυναμεί με παραμέληση της υγείας της οικογένειας, υποβάθμιση της μόρφωσης των παιδιών της και υποτίμηση των αναγκών αναψυχής και πολιτιστικής εκπαίδευσης των μελών της. Η δεινή κατάσταση, στην οποία περιήλθαν τα νοικοκυριά της χώρας, φαίνεται στα στοιχεία της περιόδου 2014-2018. Συγκεκριμένα, η σταθερά κακή κατάσταση των συνθηκών διαβίωσης αποτυπώνεται στο υψηλό ποσοστό των δαπανών για είδη διατροφής ως μεριδίου επί του συνόλου του οικογενειακού προϋπολογισμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2014 το ποσοστό των εν λόγω δαπανών καταλάμβανε το 20,6% επί του μηνιαίου συνόλου τους και το 2018 το 20,2%, δηλαδή ήταν το μεγαλύτερο μερίδιο δαπανών του μέσου νοικοκυριού έναντι των υπόλοιπων αναγκών του. Επιπλέον, την ίδια περίοδο μειώνονταν συνεχώς οι δαπάνες για διαρκή αγαθά ως ποσοστό επί του οικογενειακού προϋπολογισμού από 5,0% το 2014 σε 4,4% το 2018, όπως και για διάφορα αγαθά και υπηρεσίες από 9,2% το 2014 σε 8,5% το 2018.

Οι διατροφικές συνήθειες το 2018
Οι αλλαγές στις δαπάνες για είδη διατροφής ανακλώνται σε αλλαγές στη μηνιαία κατανάλωση ποσοτήτων τους. Συγκριτικά με το 2017 πέρυσι διαπιστώθηκε μείωση της μέσης μηνιαίας κατανάλωσης σε γάλα (3,3%), ελαιόλαδο (2,6%), τσιγάρα (2,6%), οινοπνευματώδη ποτά (2,5%) και ψωμί-είδη αρτοποιίας (1,3%). Αύξηση παρατηρείται σε τυρί (3,7%), κρέας (2,6%), γιαούρτι (1,6%), φρούτα νωπά, συντηρημένα και ξηρούς καρπούς (1,3%), ψάρια (0,9%), ζυμαρικά (0,8%), ρύζι (0,7%) και λαχανικά νωπά, συντηρημένα και όσπρια (0,1%). Αμετάβλητη παρέμεινε η μέση μηνιαία κατανάλωση αυγών. Οι εν λόγω αλλαγές δείχνουν μια οριακή καλυτέρευση των διατροφικών συνθηκών ως προς το 2017, αφού αυξάνει, έστω οριακά, η κατανάλωση κρέατος, ψαριών και φρούτων. Ωστόσο, η κατανάλωση φτηνών αμυλούχων τροφίμων δεν υποχωρεί, παραμένοντας σταθερά σε υψηλά επίπεδα. Εντύπωση προκαλεί η μείωση κατά 3,3% των ποσοτήτων γάλατος σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα. Ενδιαφέροντα στοιχεία για τη διεξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με το επίπεδο και την πορεία της ενεργειακής φτώχειας, που παρουσιάστηκε στη χώρα την τελευταία δεκαετία, είναι η αύξηση της μέσης μηνιαίας ποσότητας φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας στην κύρια κατοικία κατά 7,6% και 0,6% αντίστοιχα. Την ίδια στιγμή η μέση μηνιαία ποσότητα στερεών καυσίμων (καυσόξυλα, πελλέτες, πυρήνας κ.λπ.), υγρών καυσίμων και υγραερίου μειώθηκε αντίστοιχα κατά 8,9%, 5% και 3,5%.

Eιδικότερα, επί δείγματος 6.502 νοικοκυριών της χώρας και δώδεκα κατηγοριών αγαθών και υπηρεσιών ατομικής κατανάλωσης προέκυψε πως η συνολική μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών το 2018 ανήλθε στα 5.834.368.771 ευρώ έναντι 5.768.848.031 ευρώ το 2017, εμφανίζοντας αύξηση 1,1%. Η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών ανήλθε στα 1.441,03 ευρώ, αυξημένη κατά 26,94 ευρώ ή 1,9% σε τρέχουσες τιμές συγκριτικά με το 2017 και 18,47 ευρώ ή 1,3% σε πραγματικούς όρους. Προσαρμοσμένη σε ατομικούς όρους, η αύξηση των μέσων μηνιαίων δαπανών σε σύγκριση με το 2017 αντιστοιχεί σε 10,35 ευρώ, αφού ανήλθε στα 557,86 ευρώ. Το καταναλωτικό πρότυπο του 2018 σε ποσοστά επί του μέσου όρου των μηνιαίων δαπανών των νοικοκυριών της χώρας έμεινε σχεδόν αμετάβλητο με το αντίστοιχο του 2017. Αναλυτικότερα, το μεγαλύτερο μερίδιο δαπανών του μέσου προϋπολογισμού των νοικοκυριών αφορά τα είδη διατροφής (20,2%). Ακολουθούν τα μερίδια της στέγασης (14,1%) και των μεταφορών (13,0%), ενώ το μικρότερο αντιστοιχεί στις δαπάνες για εκπαίδευση (3,2%). Σε σχέση με την έρευνα του 2017, από τις δώδεκα κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών οι τέσσερις παρουσιάζουν ποσοστιαία αύξηση συμμετοχής από 0,1 (αναψυχή) έως 0,3 μονάδες (ξενοδοχεία), οι έξι παρουσιάζουν μείωση έως 0,2 μονάδες (π.χ. τα είδη διατροφής) και δύο κατηγορίες παραμένουν αμετάβλητες (ένδυση, στέγαση). Ακολούθως οι υποκατηγορίες δαπανών που παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες θετικές μεταβολές είναι οι οικονομικές υπηρεσίες, με ποσοστιαία μεταβολή 79,8%, και ο τηλεφωνικός εξοπλισμός με 28,8%. Τις μεγαλύτερες αρνητικές μεταβολές παρουσιάζουν οι οικονομικές ενισχύσεις και τα προσωπικά είδη, με ποσοστά 11,8% και 16,4% αντίστοιχα. Αναφορικά με τη μεταβολή των δαπανών των νοικοκυριών, οι μεγαλύτερες αυξήσεις διαπιστώθηκαν στις κατηγορίες των ξενοδοχείων, καφενείων και εστιατορίων (5,1%) και της υγείας (4,5%), ενώ οι μεγαλύτερες μειώσεις στην κατηγορία των οινοπνευματωδών ποτών και καπνού (1,6%) και των διαφόρων αγαθών και υπηρεσιών (1,2%). Σε ό,τι αφορά τις δαπάνες στα είδη διατροφής, ως προς την έρευνα του 2017 διαπιστώθηκε μείωση της μηνιαίας δαπάνης (σε τρέχουσες τιμές) για γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά (1,7%) και έλαια και λίπη (0,9%), ενώ αύξηση της μηνιαίας δαπάνης διαπιστώθηκε για φρούτα (5,0%), καφέ, τσάι και κακάο (3,1%), μεταλλικά νερά, αναψυκτικά, χυμούς φρούτων και λαχανικών (1,8%), ζάχαρη, μαρμελάδες, μέλι κ.λπ. (1,7%), λαχανικά (1,6%), αλεύρι, ψωμί και δημητριακά (1,4%), ψάρια (0,6%), λοιπά είδη διατροφής (0,3%) και κρέας (0,3%).

Σύγκριση αποτελεσμάτων ΕΟΠ 2018 προς 2008 και 2014
Σε γενικό πλάνο, τα προαναφερόμενα ευρήματα της έρευνας για τους προϋπολογισμούς του 2018 συγκριτικά με τα αντίστοιχα του 2017 παρουσιάζουν μικρή έως αμελητέα πλην θετική μεταβολή. Συγκρινόμενα, όμως, με τα αντίστοιχα στοιχεία του 2008, προκαλούν θλίψη. Συγκεκριμένα, η μέση μηνιαία δαπάνη σε τρέχουσες τιμές, ενώ το 2008 ήταν 2.120,40 ευρώ, το 2018 ήταν μόλις 1.441,03 ευρώ, δηλαδή μειωμένη κατά 32% ή 679,37 ευρώ. Αν δε ληφθεί υπόψιν ο πληθωρισμός, τότε σε σταθερές τιμές η διαφορά εκτοξεύεται στα 38,1% ή τα 887,17 ευρώ! Οι μειώσεις των μέσων μηνιαίων δαπανών των νοικοκυριών την τελευταία δεκαετία ανακλώνται σε ποσοστιαίες μειώσεις ανά κατηγορία αγαθών και υπηρεσιών. Η μικρότερη μείωση διαπιστώθηκε στις ανελαστικές δαπάνες για αγορές ειδών διατροφής και είναι της τάξης του 16,2% (σε σταθερές 22,7%). Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποιες από τις κατηγορίες που ακολουθούν: Δαπάνες στέγασης -18,7% (σε σταθερές -30%), υγείας -24,1% (σε σταθερές -30%), εκπαίδευσης -28,6% (σε σταθερές -34,1%), αναψυχής και πολιτισμού -33,7% (σε σταθερές -38,8%), ένδυσης-υπόδησης -52,3% (σε σταθερές -56%), με τελευταία την κατηγορία των διαρκών αγαθών, όπου οι δαπάνες μειώθηκαν εξωφρενικά, ήτοι -58% (σε σταθερές -61,3%). Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις ευαίσθητες κατηγορίες για την κοινωνική αναπαραγωγή, όπως η υγεία, η εκπαίδευση κι η αναψυχή-πολιτισμός, οι τεράστιες αρνητικές μεταβολές των οικογενειακών δαπανών δεν οφείλονται σε αύξηση των αντίστοιχων κρατικών δαπανών, όπως θα έπρεπε, αλλά στη σκανδαλώδη απουσία τους. Συνεπώς η μείωση των οικογενειακών δαπανών αντικειμενικά ισοδυναμεί με παραμέληση της υγείας της οικογένειας, υποβάθμιση της μόρφωσης των παιδιών της και υποτίμηση των αναγκών αναψυχής και πολιτιστικής εκπαίδευσης των μελών της. Η δεινή κατάσταση, στην οποία περιήλθαν τα νοικοκυριά της χώρας, φαίνεται στα στοιχεία της περιόδου 2014-2018. Συγκεκριμένα, η σταθερά κακή κατάσταση των συνθηκών διαβίωσης αποτυπώνεται στο υψηλό ποσοστό των δαπανών για είδη διατροφής ως μεριδίου επί του συνόλου του οικογενειακού προϋπολογισμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2014 το ποσοστό των εν λόγω δαπανών καταλάμβανε το 20,6% επί του μηνιαίου συνόλου τους και το 2018 το 20,2%, δηλαδή ήταν το μεγαλύτερο μερίδιο δαπανών του μέσου νοικοκυριού έναντι των υπόλοιπων αναγκών του. Επιπλέον, την ίδια περίοδο μειώνονταν συνεχώς οι δαπάνες για διαρκή αγαθά ως ποσοστό επί του οικογενειακού προϋπολογισμού από 5,0% το 2014 σε 4,4% το 2018, όπως και για διάφορα αγαθά και υπηρεσίες από 9,2% το 2014 σε 8,5% το 2018.

Οι διατροφικές συνήθειες το 2018
Οι αλλαγές στις δαπάνες για είδη διατροφής ανακλώνται σε αλλαγές στη μηνιαία κατανάλωση ποσοτήτων τους. Συγκριτικά με το 2017 πέρυσι διαπιστώθηκε μείωση της μέσης μηνιαίας κατανάλωσης σε γάλα (3,3%), ελαιόλαδο (2,6%), τσιγάρα (2,6%), οινοπνευματώδη ποτά (2,5%) και ψωμί-είδη αρτοποιίας (1,3%). Αύξηση παρατηρείται σε τυρί (3,7%), κρέας (2,6%), γιαούρτι (1,6%), φρούτα νωπά, συντηρημένα και ξηρούς καρπούς (1,3%), ψάρια (0,9%), ζυμαρικά (0,8%), ρύζι (0,7%) και λαχανικά νωπά, συντηρημένα και όσπρια (0,1%). Αμετάβλητη παρέμεινε η μέση μηνιαία κατανάλωση αυγών. Οι εν λόγω αλλαγές δείχνουν μια οριακή καλυτέρευση των διατροφικών συνθηκών ως προς το 2017, αφού αυξάνει, έστω οριακά, η κατανάλωση κρέατος, ψαριών και φρούτων. Ωστόσο, η κατανάλωση φτηνών αμυλούχων τροφίμων δεν υποχωρεί, παραμένοντας σταθερά σε υψηλά επίπεδα. Εντύπωση προκαλεί η μείωση κατά 3,3% των ποσοτήτων γάλατος σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα. Ενδιαφέροντα στοιχεία για τη διεξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με το επίπεδο και την πορεία της ενεργειακής φτώχειας, που παρουσιάστηκε στη χώρα την τελευταία δεκαετία, είναι η αύξηση της μέσης μηνιαίας ποσότητας φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας στην κύρια κατοικία κατά 7,6% και 0,6% αντίστοιχα. Την ίδια στιγμή η μέση μηνιαία ποσότητα στερεών καυσίμων (καυσόξυλα, πελλέτες, πυρήνας κ.λπ.), υγρών καυσίμων και υγραερίου μειώθηκε αντίστοιχα κατά 8,9%, 5% και 3,5%.


Τα πρότυπα κατανάλωσης
Η ΕΟΠ 2018 παρέχει στοιχεία για τα διαφορετικά πρότυπα κατανάλωσης , ανάλογα με τον τύπο του κάθε νοικοκυριού. Πριν όμως αναφερθούν οι διαφορές, σημειώνουμε πως η μεγαλύτερη δαπάνη σε όλους τους τύπους νοικοκυριών αφορά τα είδη διατροφής. Τα νοικοκυριά του ενός ατόμου ηλικίας άνω των 65 ετών δαπανούν κατά μέσο όρο το 44,2% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών της χώρας. Αναλυτικότερα, τα μόλις 637,03 ευρώ που τελικά δαπανούν οι ηλικιωμένοι που ζουν μόνοι τους, κατανέμονται κατά 25,8% σε είδη διατροφής, 19,7% στη στέγαση, ενώ σημαντικό ποσοστό των δαπανών τους, 13,2%, αναλώνεται στην κατηγορία της υγείας. Αντίθετα, μικρό μερίδιο των δαπανών των ηλικιωμένων κατευθύνονται στην αναψυχή. Επιπλέον, ένα νοικοκυριό αποτελούμενο από ένα ζευγάρι με ένα παιδί έως 16 ετών δαπανά κατά μέσο όρο το 138,7% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών, ενώ αντίστοιχα ένα ζευγάρι με δύο παιδιά έως 16 ετών το 150,5% ή, αλλιώς, 2.169,37 ευρώ. Το εν λόγω νοικοκυριό δαπανά το 17,4% του μέσου μηνιαίου προϋπολογισμού του σε είδη διατροφής, το 14,7% στις μεταφορές, το 13,2% στη στέγαση, το 6,8% στην εκπαίδευση και το διόλου ευκαταφρόνητο 3,4%, δηλαδή 73,75 ευρώ, στις επικοινωνίες. Η κατηγορία του νοικοκυριού, με βάση τη θέση του υπεύθυνού του στην παραγωγική διαδικασία, το οποίο δαπανά τα περισσότερα χρήματα, είναι του αυτοαπασχολούμενου με μισθωτούς. Συγκεκριμένα, η μέση μηνιαία δαπάνη του φτάνει τα 3.103,42 ευρώ. Αντίθετα, τις χαμηλότερες μηνιαίες δαπάνες κάνει το νοικοκυριό με υπεύθυνο οικονομικά μη ενεργό ή άνεργο, αφού δαπανά μόλις το 74,6% της μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών της χώρας ή 1.074,45 ευρώ. Σημειωτέον ότι συγκριτικά με το 2017 το προαναφερόμενο επίπεδο δαπανών είναι μειωμένο κατά 0,6%, πράγμα που δείχνει πως η θέση των ανέργων χειροτερεύει. Στα ενδιαφέροντα στοιχεία της ΕΟΠ 2018 περιλαμβάνεται η διαπίστωση πως τα νοικοκυριά με υπεύθυνο ηλικίας 45-54 ετών δαπανούν κατά μέσο όρο τα περισσότερα, δηλαδή το 131,6% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών της χώρας, ενώ τα νοικοκυριά με υπεύθυνο άνω των 75 ετών δαπανούν το 59,6%. Επίσης, τα νοικοκυριά των αστικών περιοχών δαπανούν κατά μέσο όρο 1.504,77 ευρώ μηνιαίως, ενώ των αγροτικών περιοχών 20,9% λιγότερα, δηλαδή 1.190,91 ευρώ. Αντίστοιχα εικόνα αυξημένης δαπάνης παρουσιάζει η τουριστικά πλούσια Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με 116,2% της μέσης μηνιαίας δαπάνης έναντι 75,4% της φτωχής Στερεάς Ελλάδας.

Οι συνθήκες διαβίωσης
Μικροδιαφορές σε σχέση με το 2017 διαπιστώνονται στα αποτελέσματα της ΕΟΠ 2018 αναφορικά με το επίπεδο διαβίωσης των νοικοκυριών, αφού οι ποσοστιαίες μεταβολές στην κατοχή ανέσεων στην κύρια κατοικία τους είναι οριακές. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως 38.906 νοικοκυριά «έχασαν» το 2018 τη δεύτερη κατοικία τους, αριθμός πολύ μεγάλος, αν αναλογιστεί κανείς πως μεταξύ 2008 και 2017 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 80.795. Μια πιθανή ερμηνεία τη δίνει η αδυναμία των νοικοκυριών να ανταποκριθούν στην υπερφορολόγηση των ακινήτων (και όχι μόνο) και η συνακόλουθη δραματική αύξηση των πλειστηριασμών των κατοικιών εξαιτίας των «κόκκινων» δανείων. Επιπλέον δηλωτικό στοιχείο των δυσκολιών διαβίωσης της πλειονότητας των νοικοκυριών της χώρας, μετά την πολυετή κρίση, είναι η συνεχιζόμενη μείωση του ποσοστού αυτών, που χρησιμοποιούν κεντρική θέρμανση, από ένα 76% το 2008 στο 41,3% το 2017 και σε 40,1% το 2018. Σε σχέση με το 2017, πέρυσι παρατηρήθηκε σημαντική αλλαγή στις επιλογές χρήσης μορφών ενέργειας, αφού η χρήση του φυσικού αερίου αυξήθηκε κατά 7,6%, ενώ μειώθηκε η χρήση υγρών και στερεών καυσίμων κατά 5% και 8,9% αντίστοιχα. Τα δεδομένα που ολοκληρώνουν την εικόνα των συνθηκών διαβίωσης των νοικοκυριών το 2018, αφορούν την αδυναμία κάλυψης βασικών αναγκών και σχετίζονται με την αντιμετώπιση έκτακτων πλην αναγκαίων δαπανών, στις οποίες αδυνατεί να ανταποκριθεί το 51,4% των νοικοκυριών, την αδυναμία διατροφής κάθε δεύτερη ημέρα με κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας, αντιστοίχως το 11,8% των νοικοκυριών, την αδυναμία πληρωμής μιας εβδομάδας ετησίως διακοπών, αντιστοίχως το 50,7%, την αδυναμία αποπληρωμής δανείων από το 46,8% και τις δυσκολίες ανταπόκρισης στην πληρωμή πάγιων λογαριασμών, αντιστοίχως το 32,9%. Συνολικά το 2018 το ποσοστό της υλικής στέρησης εκτιμάται σε 16,7%, δηλαδή, μειώθηκε κατά 4,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2017.

Η ανισότητα
Για δέκατη συνεχή φορά η ΕΟΠ 2018 αναδεικνύει την ανισότητα ως εγγενές στοιχείο της οικονομικής δομής της χώρας. Αν και οριακά βελτιωμένο σε σχέση με το 2017, το μερίδιο της μέσης ισοδύναμης δαπάνης του πλουσιοτέρου 20% του πληθυσμού εξακολουθεί να είναι 5,1 φορές μεγαλύτερο από το μερίδιο του φτωχότερου 20% του πληθυσμού. Το μέγεθος της ανισότητας αποτυπώνεται, αν συγκριθούν οι ποσοστιαίες κατανομές των δαπανών κατά κατηγορία αγαθών και υπηρεσιών ανά κατηγορία πληθυσμού (φτωχοί / μη φτωχοί). Συγκεκριμένα, τα φτωχά νοικοκυριά, δηλαδή το 17,4% του πληθυσμού της χώρας (18,2% το 2016 και 18,1% το 2017) με δαπάνη μικρότερη του 60% της διάμεσης μηνιαίας δαπάνης, δαπανούν το 34,6% για είδη διατροφής έναντι 19,2% των μη φτωχών, το 21,4% για στέγαση έναντι αντίστοιχα 14,5%, το 5,3% στις μεταφορές έναντι 12,9%, το 1,8% σε αναψυχή- πολιτιστικές δράσεις έναντι 4,8% κ.λπ. Συγκεντρωτικά, ο φτωχός πληθυσμός δαπανά το 56% του μηνιαίου προϋπολογισμού του για σίτιση και στέγαση, ενώ ο μη φτωχός δαπανά για τις ίδιες ανάγκες το 33,7%. Επιπλέον, οι μη φτωχοί δαπανούν το 15,6% της μηνιαίας δαπάνης τους για αναψυχή, πολιτισμό και σε ξενοδοχεία, ενώ το φτωχό τμήμα του πληθυσμού δαπανά για τα ίδια αγαθά μόλις το 8,1%.

Σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη
Με βάση την ΕΟΠ 2018, στην Ελλάδα, την Ιταλία και τη Σερβία το σχετικά μεγαλύτερο μερίδιο των δαπανών του μέσου προϋπολογισμού των νοικοκυριών αφορά τα είδη διατροφής. Στη Γερμανία, τη Φινλανδία και την Ισπανία εμφανίζονται ως υψηλότερες οι δαπάνες για τη στέγαση, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο υψηλότερες είναι οι δαπάνες στα διάφορα αγαθά και τις μεταφορές. Στην Ελλάδα οι δαπάνες για την εκπαίδευση αφορούν το 3,2% του μέσου προϋπολογισμού των νοικοκυριών έναντι 0,2% στη Φινλανδία. Στην Ελλάδα και την Ιταλία καταγράφεται η υψηλότερη ιδιωτική δαπάνη για την υγεία, σε ποσοστά αντίστοιχα 7,5% και 6,1% του μέσου προϋπολογισμού των νοικοκυριών.

σελφ σερβις (T. 498)
« 1 2 »
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2019 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION