σελφ σερβις - Γαλακτοβιομηχανία: «Αδιάβαστος» ο ΟΟΣΑ στη μελέτη του!

Τρίτη, 17 Σεπτεμβρίου 2019

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Βιομηχανία

Γαλακτοβιομηχανία: «Αδιάβαστος» ο ΟΟΣΑ στη μελέτη του!

4 Μαρτίου 2014 | 11:01 Γράφει ο Δημήτρης  Διαμαντίδης Topics: Βιομηχανία

Φουντώνει ο «γαλακτοπόλεμος» μετά τις προτάσεις του ΟΟΣΑ να καταργηθεί το όριο των πέντε ημερών για τον χαρακτηρισμό του παστεριωμένου γάλακτος ως «φρέσκου», ενώ προέκυψε και εισαγγελική παρέμβαση για τις ανατιμήσεις σε προϊόντα φρέσκου γάλακτος, που έκαναν ορισμένες γαλακτοβιομηχανίες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει, πάντως, η ενδελεχής ανάλυση των προτάσεων του ΟΟΣΑ εκ μέρους της ελληνικής γαλακτοβιομηχανίας, η οποία «πιάνει» τον διεθνή οργανισμό επιεικώς «αδιάβαστο»...

Αρχικά η κριτική των βιομηχανιών εστιάζεται στο ότι ο ίδιος ο ΟΟΣΑ στην μελέτη του παραδέχεται πως, εάν υιοθετηθούν οι προτάσεις του για το φρέσκο γάλα, τότε ο έντονος ανταγωνισμός θα δυσκολέψει πολύ τη λειτουργία των Ελλήνων μικρών παραγωγών-κτηνοτρόφων. Έτσι, οι εκμεταλλεύσεις τους, είτε θα εξαγοραστούν για να μην κλείσουν είτε οι κτηνοτρόφοι θα δημιουργήσουν συνεταιρισμούς, που θα τους επιτρέψουν να επιτύχουν οικονομίες κλίμακος.

Όμως, κατά τον ΟΟΣΑ, δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί το μέγεθος αυτής της ανισοκατανομής, καθώς εξαρτάται από το πόσο μέρος της τοπικής παραγωγής θα υποκατασταθεί από εισαγωγές. Στο βαθμό που είναι αντιληπτό ακόμη και κατά τον ΟΟΣΑ πως άγνωστος αριθμός παραγωγών-κτηνοτρόφων θα αντιμετωπίσει ζωτικό πρόβλημα από τις προωθούμενες αλλαγές, προς επίρρωση ακριβώς του δυνητικού μεγέθους του προβλήματος, οι γαλακτοβιομηχανίες παραθέτουν τα δεδομένα της εγχώριας αγοράς-παραγωγής του αγελαδινού γάλακτος:

  • Η ετήσια παραγωγή υποχωρεί με ετήσιους ρυθμούς 3%-5% τα τελευταία χρόνια και έχει συρρικνωθεί στους 600.000 τόνους, όταν η εθνική ποσόστωση είναι 850.000 τόνοι.
  • Ο αριθμός των Ελλήνων κτηνοτρόφων, που απασχολούνται επαγγελματικά με την παραγωγή γάλακτος, έχει μειωθεί δραματικά την τελευταία δεκαετία και από 11.000 άτομα το 2001, σήμερα είναι μόλις 3.050...

Οι παροχές και προμήθειες των σούπερ μάρκετ
Οι μεγαλύτερες, όμως, αντιδράσεις των γαλακτοβιομηχανιών αφορούν στην αποτύπωση και ανάλυση του κόστους του παστεριωμένου γάλακτος. Στο ζήτημα αυτό ο ΟΟΣΑ επιχειρεί μία περιγραφή (breakdown cost analysis), η οποία είναι η εξής:

  • 35% της λιανικής τιμής είναι το κόστος για την προμήθεια της πρώτης ύλης από τον παραγωγό-κτηνοτρόφο
  • 24% είναι το περιθώριο κέρδους της βιομηχανίας
  • 11% είναι το περιθώριο κέρδους του λιανεμπορίου (των σούπερ μάρκετ)
  • 17% είναι όλα τα κόστη logistics του προϊόντος (χωρίς ΦΠΑ), ενώ
  • το 5% του τελευταίου αυτού ποσοστιαίου μεγέθους αφορά στο κόστος των επιστροφών ληγμένων προϊόντων.

«Λάθος!», λένε γαλακτοβιομηχανίες, εντοπίζοντας ένα μεγάλο κενό στην παραπάνω ανάλυση, το οποίο μεταβάλλει εξ ολοκλήρου τα κόστη. Αυτό, φυσικά, δεν είναι άλλο από τις παροχές και τις προμήθειες που χορηγούν οι γαλακτοβιομηχανίες στα σούπερ μάρκετ, καθώς οι σχετικές επιβαρύνσεις είναι αναγκαστικά ενσωματωμένες στην τελική λιανική τιμή του γάλακτος! Τα πιστωτικά τιμολόγια με τις παροχές και τις εκπτώσεις, που κόβουν οι γαλακτοβιομηχανίες στις αλυσίδες λιανικής, δεν εμφανίζονται πουθενά στην κοστολογική ανάλυση του ΟΟΣΑ. Ακόμη, δεν υπάρχουν ούτε τα τιμολόγια παροχής υπηρεσιών, που αφορούν υπηρεσίες τοποθέτησης και προώθησης του προϊόντος στο ράφι ή στο ψυγείο των σούπερ μάρκετ. Τα τελευταία, μάλιστα, επιβαρύνονται με ΦΠΑ 23% (ο ΦΠΑ του γάλατος είναι 13%).

Ενδεικτικό είναι το ότι σε μία υποθετική λιανική τιμή φρέσκου γάλακτος 1,23 ευρώ, τα 0,85 ευρώ είναι η καθαρή τιμή (net price) του προϊόντος, ενώ τα υπόλοιπα αφορούν τις παροχές και τις προμήθειες που δίνονται στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Με άλλα λόγια, όπως υποστηρίζουν οι γαλακτοβιομηχανίες, ποσοστό έως και 30% της λιανικής τιμής του φρέσκου γάλακτος αφορά ατο σύνολο των παροχών και των πάσης φύσεως προμηθειών, που καρπώνεται η οργανωμένη λιανική. Επί της ουσίας, οι γαλακτοβιομηχανίες ισχυρίζονται πως το περιθώριο κέρδους τους δεν είναι σε καμία περίπτωση 24%, όπως εισηγείται ο ΟΟΣΑ, αλλά κατά πολύ χαμηλότερο έως και αρνητικό.

Αντίθετα, τα σούπερ μάρκετ καρπώνονται τελικά με διάφορους τρόπους πολύ περισσότερα του 11%, που είναι το περιθώριο λιανεμπορικού κέρδους, όπως το προσδιορίζει ο ΟΟΣΑ. Αξίζει να σημειωθεί πως, εδώ και αρκετά χρόνια, είναι τοις πάσι γνωστό ότι από μόνο του το φρέσκο λευκό παστεριωμένο γάλα είναι μία ζημιογόνα δραστηριότητα για τη γαλακτοβιομηχανία και τις απώλειές της από αυτό τις αντισταθμίζει από τη διάθεση των υπόλοιπων γαλακτοκομικών προϊόντων που παράγει –κυρίως από το γιαούρτι, ακολούθως από τα τυροκομικά προϊόντα κοκ.

Στο πλαίσιο αυτό, η κριτική των γαλακτοβιομηχανιών απέναντι στις προτάσεις του ΟΟΣΑ συμπυκνώνεται στα εξής συμπεράσματα- επιχειρήματα:

  • Η άρση των 5 ημερών και το επακόλουθο άνοιγμα σε εισαγωγές πρώτης ύλης και τελικών προϊόντων, θα επιφέρει αναπόφευκτη συρρίκνωση της ελληνικής γαλακτοπαραγωγής.
  • Η πραγματική και ουσιαστική μείωση στην τελική τιμή του παστεριωμένου γάλακτος δεν μπορεί να προέλθει από τη συρρίκνωση των επιστροφών των ληγμένων προϊόντων, αλλά από τον εξορθολογισμό των παροχών στα σούπερ μάρκετ.
  • Το γάλα υψηλής παστερίωσης, παρά τις χαμηλές επιστροφές, διατηρεί υψηλότερη τιμή λιανικής πώλησης, χωρίς να έχει σημαντική διαφορά ως προς το κόστος παραγωγής, όταν πρόκειται για ελληνική πρώτη ύλη. Η τιμή του θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο μείωσης.
  • Ο όρος «φρέσκο» πρέπει να παραμείνει για το παστεριωμένο γάλα, καθώς το διακρίνει ως προϊόν προστιθέμενης αξίας, που ο Έλληνας καταναλωτής αναγνωρίζει και αναζητά.

Το ζήτημα της τιμής παραγωγού
Σήμερα η μέση τιμή του αγελαδινού γάλακτος βρίσκεται σε αρκετά υψηλά επίπεδα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ειδικότερα, το 2012-2013 στη χώρα μας έφτασε μέχρι και τα 0,455 ευρώ το κιλό, δηλαδή σ’ ένα από τα πιο υψηλά σημεία της καμπύλης τιμών στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας. Ωστόσο, οι υψηλές τιμές επικρατούν και σ’ άλλες ευρωπαϊκές χώρες, που παράγουν εξίσου ποιοτική πρώτη ύλη. Οι κύριες αιτίες της αυξημένης τιμής του νωπού γάλακτος στην Ελλάδα, εφόσον αναλυθεί εμπεριστατωμένα το πρόβλημα, γίνεται προφανές ότι σε μεγάλο βαθμό οφείλονται σε εξωγενείς παράγοντες, αδιάφορους προς το περιθώριο κέρδους που θέλει ή καρπώνεται ο κτηνοτρόφος.

Το ακριβό κόστος ζωοτροφών, οι υψηλές τιμές ενέργειας (καύσιμα και ΔΕΗ), η αύξηση της φορολογίας και το δυσθεώρητο (σε σχέση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες) κόστος δανεισμού, επηρεάζουν καταλυτικά τη λειτουργία των υφιστάμενων εγκαταστάσεων παραγωγής αγελαδινού γάλακτος, αλλά και την επενδυτική πρόθεση για τη δημιουργία νέων τέτοιων υποδομών. Εάν στα προαναφερόμενα προστεθούν οι σημαντικά μικρότερες εκτάσεις εκτροφής και σταυλικών εγκαταστάσεων, που περιορίζουν τις οικονομίες κλίμακας των εγχώριων παραγωγών, τότε γίνεται πλέον προφανές γιατί το κόστος της πρώτης ύλης κυμαίνεται στα γνωστά επίπεδα.

Εξάλλου, στο ζήτημα της νομικής κατοχύρωσης η αναγραφή της ονομασίας «φρέσκο» στα παστεριωμένα γάλατα διάρκειας 5 ημερών δεν παραβιάζει καμία Ενωσιακή νομοθεσία. Ο προσδιορισμός εναπόκειται στην ευχέρεια του κάθε κράτους-μέλους, όπως επίσης και ο καθορισμός των ημερών για τις οποίες μπορεί το γάλα χαμηλής παστερίωσης να φέρει τον προσδιορισμό «φρέσκο». Είναι χαρακτηριστικό το ότι «φρέσκο» γάλα πωλείται και σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, όπως η γειτονική Ιταλία. Στην ελληνική νομοθεσία, το Π.Δ. 113/1999 ορίζει τις εξής κατηγορίες:

  • Παστεριωμένο γάλα (θέρμανση σε 72 βαθμούς Κελσίου για 15 δευτερόλεπτα ή ισοδύναμος συνδυασμός), διάρκεια ζωής μάξιμουμ 5 ημέρες, επιτρέπεται η αναγραφή της ένδειξης «φρέσκο» επί της συσκευασίας.
  • Υψηλής παστερίωσης (85 βαθμοί Κελσίου-127 βαθμοί Κελσίου), η διάρκεια ζωής καθορίζεται από τον κατασκευαστή και δεν επιτρέπεται η αναγραφή της ένδειξης «φρέσκο».
  • Στον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 853/2004, Τμήμα ΙΧ, σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις για τη θερμική επεξεργασία του γάλακτος (Κεφάλαιο ΙΙ, παρ. ΙΙ), αναφέρονται οι κατηγορίες: α) Παστεριωμένο (ίδιος ορισμός όπως και παραπάνω), χωρίς να καθορίζεται η επιτρεπόμενη διάρκεια ζωής και χωρίς να αναφέρεται ο όρος «φρέσκο» και β) UHT υψηλής παστερίωσης με επεξεργασία σε άκρως υψηλή θερμοκρασία (>135 βαθμοί Κελσίου).

σελφ σερβις (T. 436)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2019 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION