σελφ σερβις - Προoϋπολογισμός 2020: Στη δίνη διεθνών και εγχώριων ανασχετικών παραγόντων

Πέμπτη, 12 Δεκεμβρίου 2019

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οικονομία

Προoϋπολογισμός 2020: Στη δίνη διεθνών και εγχώριων ανασχετικών παραγόντων

26 Νοεμβρίου 2019 | 09:53 Γράφει ο Αλέξανδρος  Πεστιμαλτζόγλου Topics: Αγορά

Το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού για το 2020, που κατατέθηκε στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, εγκεκριμένο από την ΕΕ, προτάσσει μια δημοσιονομική στρατηγική με πρόνοιες για την αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης του ΑΕΠ, τη μείωση της υπερφορολόγησης, την ενίσχυση των επενδύσεων και των διαθέσιμων εισοδημάτων και τη στήριξη των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Το ότι η εν λόγω στρατηγική εγγυάται, ταυτόχρονα, την παραγωγή πρωτογενούς πλεονάσματος της Γενικής Κυβέρνησης ίσου με 3,5% του ΑΕΠ, συνιστά αντίφαση, δεδομένης της πανθομολογούμενα ανασταλτικής επίδρασης αυτού του δημοσιονομικού στόχου στην οικονομική μεγέθυνση.

Oι προβλέψεις για το 2020 βασίζονται στην ανάλυση των μακροοικονομικών δεδομένων τόσο της παγκόσμιας όσο και της ελληνικής οικονομίας, αντικατοπτρίζοντας τη δυναμική των προηγούμενων ετών. Ειδικότερα, σύμφωνα με το ΔΝΤ, ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας το 2020 θα επιταχυνθεί κατά 3,5% έναντι 3,2% το 2019, ενώ η ανάλογη πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι ότι θα επιταχυνθούν οι ρυθμοί οικονομικής μεγέθυνσης στην ευρωζώνη κατά 1,4% και στην ΕΕ κατά 1,6% έναντι 1,2% και 1,4% αντίστοιχα φέτος. Πάντως, τα τελευταία στοιχεία για το οικονομικό κλίμα το δεύτερο εξάμηνο του 2019, κυρίως στη βιομηχανία, δείχνουν εξασθένηση αντί των αρχικών προβλέψεων, επιβάλλοντας την αναθεώρηση των εκτιμήσεων προς τα κάτω.

Βέβαια, η έκβαση των πραγμάτων της παγκόσμιας οικονομίας και κατ’ επέκταση της ελληνικής είναι συνισταμένη πλήθους παραγόντων, συχνά αντικρουόμενων. Από τη μια πλευρά, ανασχετικοί παράγοντες είναι οι εμπορικές εντάσεις ΗΠΑ-ΕΕ, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, η τουρκική εισβολή στη Συρία και η επικινδυνότητά της για την ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής, οι επιπτώσεις του Brexit, η επιβράδυνση της γερμανικής οικονομίας, οι δυσκολίες ρευστότητας στις ΗΠΑ, αλλά και οι εσωτερικές μας μακροοικονομικές ανισορροπίες, όπως η αρνητική επενδυτική θέση της Ελλάδας, το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων, το υψηλό ποσοστό ανεργίας και οι χαμηλοί ρυθμοί δυνητικής μεγέθυνσης και παραγωγικότητας. Από την άλλη, ο συμβιβασμός που διαφαίνεται στον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ-Κίνας, μετά τις μεταξύ τους διαπραγματεύσεις, το υποστηρικτικό κλίμα στις χρηματοπιστωτικές αγορές, η εξασθένιση δυσμενών επιδράσεων στην ευρωζώνη, η αποφυγή κατάρρευσης οικονομιών μεγάλου ειδικού βάρους στις αγορές του πετρελαίου (Ιράν, Βενεζουέλα), αλλά και το βελτιούμενο οικονομικό κλίμα στη χώρα μας το δεύτερο εξάμηνο του έτους και η ελευθερία εξειδίκευσης των οικονομικών πολιτικών, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών στόχων, αποτελούν με τη σειρά τους παράγοντες ανάπτυξης.

Εργαλεία ανάπτυξης: Φορολογία κι επενδύσεις
Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού αναφέρεται πως το ΑΕΠ το 2020 προϋπολογίζεται ότι θα αυξηθεί κατά 3,8% σε τρέχουσες τιμές ή 2,8% σε σταθερές, βάσει της δυναμικής των συνιστωσών της εγχώριας ζήτησης (κατανάλωσης και επενδύσεων) του δεύτερου εξαμήνου του 2019. Βασικός τροφοδότης της κατανάλωσης θα είναι η αναδιαμόρφωση της φορολογίας φυσικών και νομικών προσώπων. Ήδη η έναρξη των φοροελαφρύνσεων έγινε εντός του 2019 με τη ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων φορολογικών οφειλών σε 120 δόσεις, τη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 22% μεσοσταθμικά και τη μείωση του ΦΠΑ σε είδη διατροφής, εστίαση και ηλεκτρική ενέργεια. Βεβαίως, τα έσοδα από τον ΕΝΦΙΑ θα φτάσουν τα 2.740 εκατ. ευρώ, μειωμένα μόλις κατά 30 εκατ. ευρώ, ενώ παρά τη μείωση του ΦΠΑ στις προαναφερόμενες κατηγορίες αγαθών τα έσοδά του φέτος θα είναι αυξημένα κατά 492 εκατ. ευρώ –συνολικά από φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών εκτιμάται πως θα εισπραχθούν έσοδα ύψους 27.767 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 189 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Από τον φόρο εισοδήματος του 2019 τα έσοδα εκτιμάται πως θα ανέλθουν στα 16.554 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 333 εκατ. ευρώ (152 εκατ. από φυσικά πρόσωπα, 21 εκατ. από νομικά πρόσωπα, 159 εκατ. ευρώ από λοιπές κατηγορίες). Επιπλέον, στο αρχικό σενάριο έχουν συμπεριληφθεί μειώσεις 138 εκατ. ευρώ από τον φόρο εισοδήματος επιχειρήσεων ως έκτακτη «ένεση».

Το 2020 προβλέπεται ότι οι φόροι θα ανέλθουν σε 27.764 εκατ. ευρώ, μειωμένοι κατά 3 εκατ. ευρώ έναντι του 2019, ο φόρος εισοδήματος θα αυξηθεί κατά 488 εκατ. ευρώ, ενώ τα λοιπά έσοδα θα μειωθούν κατά 524 εκατ. ευρώ, λόγω της μείωσης εσόδων από μερίσματα, επιστροφές ίδιων πόρων από ΕΕ και προσαρμογές στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Σύμφωνα με το προσχέδιο, οι αναπτυξιακές και κοινωνικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν μείωση του ΦΠΑ στα είδη βρεφικής ηλικίας και στα κράνη ασφαλείας, μείωση του συντελεστή στο 9% και αύξηση του αφορολόγητου ορίου για κάθε παιδί, μείωση του φόρου των νομικών προσώπων από 28% σε 24%, μείωση των μερισμάτων από 10% σε 5%, αναστολή του ΦΠΑ για τρία έτη στις νέες οικοδομές και εκπτώσεις αναβάθμισης κατοικιών. Οι εν λόγω μειώσεις επιβαρύνουν τα έσοδα του κράτους με 404 εκατ. ευρώ για τα φυσικά πρόσωπα, ενώ για τις επιχειρήσεις και την οικοδομική δραστηριότητα με 661 εκατ. ευρώ. Ένα μεγάλο μέρος αυτών (642 εκατ. ευρώ) θα καλυφθεί από την πάταξη της φοροδιαφυγής και τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, μέσω της προώθησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών (αυξημένος συντελεστής 30%). Βέβαια, σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής, η αποτελεσματικότητα τέτοιων μέτρων δεν μπορεί να θεωρείται εξασφαλισμένη, καθώς η πάταξη της φοροδιαφυγής έχει αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολη, ενόσω η αύξηση των εσόδων από τον συντελεστή του 30% συναρτάται με τα προσφερόμενα κίνητρα, τη συμπεριφορά των φορολογούμενων και την αυστηρότητα εφαρμογής του.

Έλλειμμα επενδύσεων
Σύμφωνα με τους συντάκτες του προσχεδίου, ο πιο σημαντικός παράγοντας (βαρύτητας 1,6 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ) για την ανάπτυξη του ΑΕΠ το 2020 είναι οι επενδύσεις. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις για το 2019, ο ρυθμός αύξησης του Ακαθάριστου Σχηματισμού Παγίου Κεφαλαίου κινήθηκε πολύ χαμηλά το πρώτο εξάμηνο του έτους (0,7% έναντι στόχου 11,9%), αλλά αναμένεται υπό προϋποθέσεις (δηλ. χαμηλά επιτόκια, άρση ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων, φοροελάφρυνση των επιχειρήσεων) να ανακάμψει σημαντικά το δεύτερο εξάμηνο και να ανέλθει στο 8,8%. Σημειώνουμε ότι οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, που πριν την κρίση αντιστοιχούσαν στο 20% του ΑΕΠ, το πρώτο εξάμηνο του 2019 ανήλθαν στο 11,6% και το δεύτερο αναμένεται ότι θα φτάσουν στο 12,3%. Το 2020, λοιπόν, προβλέπεται ότι θα ανέλθουν στο 13,1% του ΑΕΠ. Ως προϋποθέσεις επιτάχυνσής τους τίθενται η επίσπευση των ιδιωτικοποιήσεων, η αξιοποίηση των δημοσίων επενδύσεων και η βελτίωση του οικονομικού κλίματος. Βέβαια, η επιτυχής προώθηση του κυβερνητικού στόχου για ανάπτυξη μακροπρόθεσμα μιας παραγωγικής βάσης της οικονομίας μας με επιχειρήσεις προσαρμοσμένες στον διεθνή ανταγωνισμό, εξαγωγικού προσανατολισμού, έντασης τεχνολογίας, υψηλής παραγωγικότητας κ.λπ., πρέπει να χτιστεί πάνω σε εσωτερικές δυνατότητες. Κι είναι αλήθεια πως τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη της οικονομίας έχει υποχωρήσει.

Έτσι, στον αντίποδα των ανέκαθεν «ζωντανών» Καθαρών Ξένων Επενδύσεων στη χώρα (3.071 εκατ. ευρώ το 2008, 3.085 εκατ. ευρώ το 2017 και 3.364 εκατ. ευρώ το 2018), ο Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου υπολείπεται και ατροφεί (από 60.540 εκατ. ευρώ το 2007 στα 20.614 εκατ. ευρώ το 2018). Γι’ αυτό η έμφαση πρέπει να δοθεί στις επενδύσεις στην οικοδομή, στις επιχειρήσεις και φυσικά στις δημόσιες επενδύσεις. Η κατάρρευση του τομέα της κατοικίας (1.235 εκατ. ευρώ το 2018 έναντι 25.270 εκατ. ευρώ το 2007!) είναι ποτέ δυνατόν να καταπολεμηθεί με τη μείωση του ΦΠΑ και των εκπτώσεων στις παρεμβάσεις ενεργειακής και αισθητικής αναβάθμισης των σπιτιών; Αντίστοιχα οι δημόσιες επενδύσεις, που τα τελευταία χρόνια «ξελαφρώνονται» χάριν επίτευξης των υπερπλεονασμάτων, επείγει να αναβαθμιστούν. Στο προσχέδιο για το 2020 προβλέπεται η διάθεση πόρων ύψους 6.750 εκατ. ευρώ (6.000 εκατ. ευρώ από την ΕΕ και 750 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους) έναντι 6.150 εκατ. ευρώ φέτος, με έμφαση στα μεγάλα έργα (οδικά, μετρό κ.ά.) για την προώθηση της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας.

Εν κατακλείδι, το προσχέδιο του προϋπολογισμού είναι αισιόδοξο αναφορικά με τον στόχο της ανάπτυξης, αν και συμβατό με το αντιαναπτυξιακό πρωτογενές πλεόνασμα του 3,5% του ΑΕΠ και, πάντως, βασισμένο σε προϋποθέσεις ευεπίφορες στην αστάθεια.

σελφ σερβις (T. 499)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2019 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION