σελφ σερβις - Εξαγωγές τροφίμων - ποτών: Δυνατότητες για ισχυρότερη ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια

Πέμπτη, 17 Ιανουαρίου 2019

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Βιομηχανία

Εξαγωγές τροφίμων - ποτών: Δυνατότητες για ισχυρότερη ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια

15 Ιανουαρίου 2019 | 09:28 Γράφει ο Αλέξανδρος  Πεστιμαλτζόγλου Topics: Εξαγωγές,Τρόφιμα/Ποτά

Ο μεγαλύτερος βιομηχανικός κλάδος στην Ελλάδα είναι των τροφίμων-ποτών, αφού σε αυτόν αναλογεί περίπου το 36% της συνολικής απασχόλησης, το 29% των συνολικών εσόδων και το 28% της αξίας παραγωγής της μεταποίησης (στοιχεία 2016). Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, του ΙΟΒΕ και της Pwc το 2016 (έρευνες Ιουνίου 2018) η ελληνική βιομηχανία τροφίμων-ποτών περιλάμβανε 15.799 επιχειρήσεις, ήτοι το 26,4% του συνόλου των επιχειρήσεων της εγχώριας μεταποίησης, με κύκλο εργασιών 15,1 δισ. ευρώ, απασχολώντας περί τις 111.000 εργαζόμενους.

H μέση ετήσια αύξηση των εσόδων του κλάδου στο διάστημα 2009-2016 ήταν 1,86%, η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία του 3,1 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές 4,2 δισ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές του ήταν 3,8 δισ. ευρώ. Ο κλάδος παρουσιάζει μεγάλη συγκέντρωση, αφού το 1% των εταιρειών του παράγει το 63% των εσόδων. Κατά το διάστημα 2009-2016 η παραγωγή των τροφίμων (σε αντίθεση με των ποτών) αυξήθηκε κυρίως εξαιτίας των εξαγωγών, που αναλογούσαν στο 37% της συνολικής παραγωγής.

Οι εξαγωγές του κλάδου
Σύμφωνα με την Eurostat, αλλά και την έρευνα του ΙΟΒΕ, που εκπονήθηκε το 2017 για λογαριασμό του ΣΕΒΤ, ο κλάδος παρουσίαζε διαρκές εμπορικό έλλειμμα από το 2010 μέχρι το 2016. Ειδικότερα, το 2010 το έλλειμμα ήταν 2,4 δισ. ευρώ, το 2015 μειώθηκε στα 1,4 δισ., αλλά το 2016 ανήλθε στα 1,6 δισ. ευρώ. Η αύξηση του ελλείμματος το 2016 ως προς το 2015 οφείλεται στο διπλασιασμό του ρυθμού ανόδου των εισαγωγών μεταποιημένων τροφίμων-ποτών ως προς τις εξαγωγές –κατά 6,5% έναντι 3,1% αντίστοιχα. Ωστόσο, η συνεχής ενίσχυση των εξαγωγικών προσπαθειών φαίνεται από την εξέλιξη του λόγου εξαγωγών-εισαγωγών. Ενδεικτικά, το 2016 σε σχέση με το 2010 ο λόγος, αυξανόμενος κατά 20%, έφθασε το 66%, οι εξαγωγές αναπτύχθηκαν κατά 46% (από τα 2,08 δισ. ευρώ στα 3,05 δισ.) έναντι ανάπτυξης 3% των εισαγωγών (από τα 4,5 δισ. ευρώ στα 4,65 δισ.). Αντίστοιχη εικόνα παρουσίασε το σύνολο των τροφίμων-ποτών-καπνού, δηλαδή όλη η παραγωγική αλυσίδα αξίας μαζί με την αγροτική παραγωγή, οπότε το έλλειμμα το 2016 μειώθηκε κατά 8,1% σε σχέση με το 2015, αφού η άνοδος των εξαγωγών έφτασε το 9,7% έναντι ανόδου 6,3% των εισαγωγών. Ακολούθως το 2016 οι εξαγωγές των μεταποιημένων τροφίμων-ποτών αποτέλεσαν το 61% του συνόλου των εξαγώγιμων τροφίμων και ποτών (από 65% το 2015) και το 12% του συνόλου των εξαγωγών της μεταποίησης (από 11% το 2015).

Στους βασικούς κλάδους τροφίμων-ποτών πλεονασματικό εμπορικό ισοζύγιο το 2016 παρουσίασαν τα επεξεργασμένα φρούτα-λαχανικά (281 εκατ. ευρώ) και τα έλαια-λίπη (381 εκατ. ευρώ). Αντίθετα, έλλειμμα παρουσίασαν ο υποκλάδος του επεξεργασμένου κρέατος (979 εκατ. ευρώ) και διάφοροι άλλοι υποκλάδοι, όπως τα άλλα είδη διατροφής, τα γαλακτοκομικά προϊόντα , οι ζωοτροφές και τα επεξεργασμένα ψάρια. Ως ποσοστό συμμετοχής κάθε κλάδου στο σύνολο του εμπορίου των μεταποιημένων τροφίμων και ποτών για το 2016, το μεγαλύτερο ποσοστό εξαγωγών το κατέλαβαν τα επεξεργασμένα φρούτα και λαχανικά (24%), τα έλαια και τα λίπη (21%), τα γαλακτοκομικά (19%) και τα άλλα είδη διατροφής (7%).

Οι περισσότερες εξαγωγές μεταποιημένων τροφίμων-ποτών το 2016 έγιναν στην Ιταλία (18% επί του συνόλου των εξαγωγών), τη Γερμανία (16%), τις ΗΠΑ (8%), το ΗΒ (8%) και στην Κύπρο (6%). Σε ό,τι αφορά τον πρωτογενή τομέα παραγωγής τροφίμων, η χώρα που υποδέχθηκε τις περισσότερες ελληνικές εξαγωγές μη μεταποιημένων τροφίμων ήταν και πάλι η Ιταλία (22%). Ακολούθησε η Γερμανία (11%) και οι Ισπανία, Ρουμανία και ΗΒ (από 6%). Τέλος, το 75% των συνολικών εξαγωγών ελληνικών μεταποιημένων τροφίμων κατευθύνθηκαν σε χώρες της ΕΕ και το 25% σε τρίτες χώρες.

Η διετία 2017-2018
Βάσει των στοιχείων που δημοσίευσε η ΕΛΣΤΑΤ τον Φεβρουάριο φέτος για τις εμπορευματικές συναλλαγές του 2017, το εμπορικό ισοζύγιο, που περιλαμβάνει τους κλάδους τροφίμων και ζώντων ζώων, ποτών-καπνού, λαδιών και λιπών ζωικής ή φυτικής προέλευσης παρουσίασε έλλειμμα της τάξης των 963,3 εκατ. ευρώ. Συγκεκριμένα, οι εισαγωγές τους έφτασαν τα 6,6 δισ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές τους άγγιξαν τα 5,6 δισ. ευρώ. Στους κλάδους αυτούς το μερίδιο των εξαγωγών προς τις αντίστοιχες εισαγωγές το 2017 έφτασε το 85,41%. Επιπλέον οι εξαγωγές τους ανήλθαν στο 19,56% του συνόλου των εξαγώγιμων αγαθών της χώρας. Σημειώνεται ότι το 76% των εξαγώγιμων προϊόντων των εν λόγω κλάδων κατευθύνθηκε σε χώρες της ΕΕ και το υπόλοιπο σε τρίτες χώρες. Σχετικά με τις μεγάλες κατηγορίες προϊόντων, το 2017 συγκριτικά με το 2016 οι εξαγωγές του κλάδου τροφίμων και ζώντων ζώων εμφάνισαν αύξηση 1,99%, του κλάδου ποτών-καπνού μείωση 2,9% και των ελαίων-λιπών μείωση 15,25%. Συνολικά στις τρείς κατηγορίες οι εξαγωγές παρέμειναν σχετικά σταθερές, αφού κατέγραψαν οριακή μείωση 0,69%. Η ΕΛΣΤΑΤ παρουσίασε τον Νοέμβριο φέτος τα προσωρινά στοιχεία για την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2018. Σύμφωνα με αυτά, οι εισαγωγές στους προαναφερόμενους κλάδους ξεπέρασαν τα 4,9 δισ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές τα 4,5 δισ., με το έλλειμμα να έχει διαμορφωθεί στα 462,2 εκατ. ευρώ. Ο λόγος των εξαγωγών προς τις εισαγωγές βρίσκεται στο 90,73%, ενώ οι εν λόγω κλαδικές εξαγωγές αποτελούν το 18,35% του συνόλου των εξαγώγιμων αγαθών της χώρας. Οι χώρες της ΕΕ καταλαμβάνουν το 77% των εξαγωγών ενώ οι τρίτες χώρες το 23%. Σχετικά με τις μεγάλες κατηγορίες προϊόντων, τον Σεπτέμβριο φέτος συγκριτικά με τον αντίστοιχο μήνα του 2017 οι εξαγωγές του κλάδου τροφίμων και ζώντων ζώων παρουσίασαν πτώση 8,2%, ενώ οι κλάδοι ποτών-καπνού και ελαίων-λιπών αύξηση 23,2% και 57% αντίστοιχα. Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου φέτος αύξηση εμφάνισαν οι κλάδοι τροφίμων και ζώων ζωντανών και ελαίων-λιπών κατά7,69% και 35,9% αντίστοιχα, ενώ μείωση εμφάνισε ο κλάδος ποτών-καπνού κατά 1,8%.

Η δυναμική των εξαγωγών
Η συνοπτική παρουσίαση των στοιχείων που προηγήθηκε, αναδεικνύει τη δυναμική των εξαγωγών ελληνικών τροφίμων-ποτών και την ανάγκη εφαρμογής στρατηγικών ανάπτυξης του συγκεκριμένου κλάδου. Σύμφωνα με έρευνα της Pwc (Ιούνιος 2018), αναφορικά με τις επικείμενες αλλαγές στη εγχώρια βιομηχανία τροφίμων-ποτών, ο κλάδος χαρακτηρίζεται από εξαγωγική δραστηριότητα «δύο ταχυτήτων», με έντονα εξωστρεφείς και εσωστρεφείς υποκλάδους, καθώς στο 40% των υποκλάδων αντιστοιχεί το 60% των εξαγωγών. Την περίοδο 2012-2015 ο κλάδος αύξησε τις εξαγωγές κατά 26% κυρίως χάρις στη συμβολή του υποκλάδου των ελαίων και των γαλακτοκομικών.

Ειδικότερα, βάσει των εξαγωγικών δραστηριοτήτων το 2015 εξωστρεφείς αναδεικνύονται οι υποκλάδοι των ελαίων, φρούτων-λαχανικών, αλιευμάτων και ξηρών καρπών. Αντίθετα, ως εσωστρεφείς κρίνονται οι υποκλάδοι των νερών-αναψυκτικών, των πουλερικών και των χοιρινών. Συγκρατημένη εξαγωγική ένταση παρουσιάζουν οι υποκλάδοι των γαλακτοκομικών και της αρτοποιίας. Αξιοσημείωτο είναι πως οι εν λόγω υποκλάδοι, μαζί με καθαρά εσωστρεφείς υποκλάδους, συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής.

Στα συμπεράσματα της έρευνας διατυπώνεται η θέση πως στον κλάδο κυριαρχούν μόνιμα οι εσωστρεφείς εταιρείες, ενώ η εξωστρεφής διάσταση είναι χαμηλού δυναμικού. Επιπλέον, προβάλλεται η θέση ότι η αύξηση της ανταγωνιστικότητας στον κλάδο σχετίζεται ισχυρά με τις εξαγωγές και πως η εξαγωγική δυναμική στους εσωστρεφείς υποκλάδους υπολείπεται κατά πολύ εκείνης των εξωστρεφών υποκλάδων. Εν κατακλείδι, σύμφωνα πάντα με την έρευνα, το πρόβλημα της μειωμένης ανταγωνιστικότητας και κατ’ επέκταση η μειωμένη εξωστρέφεια στο σύνολο του κλάδου των τροφίμων-ποτών οφείλεται σε δομικές αδυναμίες, όπως το μικρό εταιρικό μέγεθος κι οι αστοχίες αγοράς. Η στρατηγική ανάπτυξης του κλάδου, κατά την Pwc, δεν μπορεί παρά να προϋποθέτει την ακόμα μεγαλύτερη του 63% συγκέντρωση της παραγωγής σε μεγάλες εταιρείες, τη μείωση του κόστους, τη διαφοροποίηση των προϊόντων, την επένδυση σε καινοτόμες τεχνολογίες παραγωγής και συσκευασίας και το ισχυρότερο μάρκετινγκ.

Συμπερασματικά η ελληνική βιομηχανία τροφίμων-ποτών αποτελεί μεν έναν από τους μεγαλύτερους βιομηχανικούς κλάδους και με διευρυνόμενο εξαγωγικό προσανατολισμό, αλλά υπό προϋποθέσεις θα μπορούσε προοπτικά να γίνει ακόμα πιο δυναμικός, ανταγωνιστικός κι εξωστρεφής, με θεμελιώδη ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη του τόπου.

    Στη μεταποίηση τροφίμων-ποτών ο λόγος εξαγωγών/εισαγωγών αυξήθηκε σημαντικά το 2015, φτάνοντας το 68% έναντι 46% το 2010 και 53% το 2014, πράγμα που αποτυπώνει την ενδυνάμωση των εξαγωγικών προσπαθειών στον εν λόγω τομέα. Επίσης, στο σύνολο των τροφίμων-ποτών-καπνού, περιλαμβανομένης της αγροτικής παραγωγής, το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου μειώθηκε συγκριτικά με το 2014 κατά 14%, γεγονός που οφείλεται στην άνοδο των εξαγωγών σε σχέση με τις εισαγωγές. Τέλος, στο σύνολο του διεθνούς εμπορίου της χώρας το έλλειμμα ανήλθε το 2015 στα 17,8 δισ. ευρώ έναντι 20,8 δισ. ευρώ το 2014. Η εν λόγω αλλαγή οφείλεται στη μεγαλύτερη μείωση των εισαγωγών τροφίμων κατά 9,1%, σε σχέση με τις εξαγωγές, που μειώθηκαν μόνο κατά 5,2%.

σελφ σερβις (T. 489)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2019 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION