σελφ σερβις - Ανισορροπίες που ζητούν λύσεις

Πέμπτη, 15 Νοεμβρίου 2018

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οικονομία

Ανισορροπίες που ζητούν λύσεις

22 Οκτωβρίου 2018 | 09:58 Γράφει ο Αλέξανδρος  Πεστιμαλτζόγλου Topics: Αγορά

Η μεταμνημονιακή περίοδος που ξεκίνησε τον τελευταίο καλοκαιρινό μήνα του 2018 μπήκε ήδη στο πρώτο της φθινόπωρο. Η οικονομική ανάκαμψη συνεχίζεται, αν και η αλλαγή της εποχής συνέπεσε με μια συγκυριακή(;) αλλαγή του οικονομικού κλίματος επί τα χείρω. Πάντως, τουλάχιστον με τα μέχρι τώρα διαθέσιμα στοιχεία, οι μακροοικονομικές συνθήκες βαίνουν βελτιούμενες.

Tο ΑΕΠ σε όρους όγκου παρουσίασε αύξηση 0,2% το δεύτερο τρίμηνο φέτος σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο, ενώ σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο του 2017 αυξήθηκε κατά 1,8%. Η ιδιωτική κατανάλωση εμφάνισε τα πρώτα θετικά σημάδια αντίδρασης, μετά την άνοδο το 2017, και ανέβηκε 1% ετησίως το δεύτερο τρίμηνο του 2018. Οι εξαγωγές συνέχισαν την ανοδική τους τροχιά φτάνοντας το 18,8% του ΑΕΠ το δεύτερο τρίμηνο του 2018 έναντι 18,5% το πρώτο τρίμηνο. Παράλληλα, οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 4,9% ετησίως το δεύτερο τρίμηνο από 9,1% του πρώτο τρίμηνο (η μείωση στις συνολικές επενδύσεις 5,4% οφείλεται στις αυξημένες παραγγελίες πλοίων την ίδια περίοδο το 2017). Για να γίνουν, όμως, επενδύσεις χρειάζεται και αποταμίευση. Αν και η αποταμίευση των νοικοκυριών είναι αρνητική (-8,3 δισ. ευρώ), η συνολική, δηλαδή μαζί με τη Γενική Κυβέρνηση (πλεονάσματα) και τις επιχειρήσεις (κέρδη), είναι θετική και ανέρχεται στα 20 δισ. ευρώ. Επίσης, οι τουριστικές αφίξεις φέτος αυξήθηκαν κατά 19,1% ετησίως και τα έσοδα κατά 19,8%, προσθέτοντας 0,9% στην αύξηση του ΑΕΠ το πρώτο εξάμηνο του έτους. Αντίστοιχα, οι δείκτες με προβλεπτική ικανότητα προμηνύουν περαιτέρω βελτίωση το τρίτο τρίμηνο του έτους, άρα και το δεύτερο εξάμηνο. Όσο για το ποσοστό ανεργίας, τον Ιούνιο φέτος κατήλθε στο 19,1% έναντι 21,3% τον αντίστοιχο μήνα του 2017. Τέλος, στον τραπεζικό τομέα τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μειώθηκαν σε 88,6 δισ. ευρώ το δεύτερο τρίμηνο φέτος έναντι 92,4 δισ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο, αν και τούτο οφείλεται στην πώληση δανείων από τις τράπεζες συνολικής αξίας άνω των 1,6 δισ. ευρώ.

Έντονες ανησυχίες
Παρ’ όλα αυτά για το δεύτερο εξάμηνο του 2018 εκδηλώνεται έντονη ανησυχία, αφού στη χώρα διαπιστώνεται μειωμένη ζήτηση των εμπορικών εταίρων και αυξημένη ανησυχία των διεθνών επενδυτών και των θεσμών, πράγμα που ανακλά στη μεγάλη πτώση του δείκτη οικονομικού κλίματος στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο συγκριτικά με τον Αύγουστο κατά 3,9 μονάδες, από τις 105,2 στις 101,3. Όπως δείχνουν μάλιστα τα αναλυτικά στοιχεία της Κομισιόν, πτώση καταγράφηκε σε σχεδόν όλους τους επιμέρους δείκτες: στη βιομηχανία (κατά 6 μονάδες) εξαιτίας της μείωσης των προσδοκιών για την παραγωγή και τις παραγγελίες, στις υπηρεσίες, στο λιανεμπόριο και στις κατασκευές (κατά 9,4), ενώ μόνο ο δείκτης καταναλωτών εμφάνισε ελαφρώς βελτίωση. Οι καταναλωτές στηρίζουν τις ελπίδες τους στην προοπτική της οικονομίας και στην εύρεση καλύτερων και πιο αποδοτικών θέσεων εργασίας. Βέβαια, η πραγματική κατάστασή τους χειροτερεύει συνεχώς, ενώ δείχνουν να αγνοούν την πρόβλεψη βιομηχάνων και κατασκευαστών περί μείωσης των θέσεων εργασίας που δίνουν τους επόμενους μήνες ή πως το ποσοστό των μακροχρόνια άνεργων εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξωφρενικό ποσοστό, 72,1% το δεύτερο τρίμηνο του 2018. Η ασυμμετρία πληροφόρησης επιβεβαιώνεται και από άλλα πεδία. Για παράδειγμα, ενώ η ΔΕΗ καταρτίζει επιχειρηματικά πλάνα με σκοπό την τραπεζική χρηματοδότηση, με μείωση προσωπικού κατά 4.000 άτομα και αυξήσεις τιμολογίων, η κοινωνία φαίνεται πως τα αγνοεί αυτά ή δεν τα παίρνει στα σοβαρά.

Ποικιλία αναγνώσεων, τα δύο μεγάλα ερωτήματα
Τα προαναφερόμενα αντιφατικά δεδομένα είναι βάση ποικίλων αναγνώσεων, όχι κατ’ ανάγκη αντικρουόμενων. Για την ΕΕ τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, όπως η γήρανση του πληθυσμού (η Ελλάδα είναι η δεύτερη πιο γερασμένη χώρα της ΕΕ), η υπογεννητικότητα, η χαμηλή παραγωγικότητα της εργασίας, ο καταμερισμός της επιχειρηματικής δραστηριότητας και η καθήλωση των μισθών αποτελούν τροχοπέδη στην όποια αναιμική ή ισχυρή ανάκαμψη πάει να σταθεροποιηθεί. Ο ΣΕΒ θεωρεί ως εμπόδια στην ανάκαμψη της οικονομίας τον ανεπαρκή μετασχηματισμό του παραγωγικού προτύπου της χώρας και καλεί τους κυβερνώντες σε επιτάχυνση των επενδύσεων, σε λιγότερο κράτος με αυξημένη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, σε ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας και διατήρηση και εμβάθυνση των εργασιακών μεταρρυθμίσεων των μνημονιακών νόμων. Η ΕΣΕΕ προτάσσει τις αλλαγές στο φορολογικό σύστημα και τον εξορθολογισμό των ασφαλιστικών εισφορών των ελευθέρων επαγγελματιών, προκειμένου να δοθεί μια ανάσα στις μεσαίες και τις μικρές επιχειρήσεις και τους αυτοαπασχολούμενους. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει το ζήτημα της αύξησης του κατώτερου μισθού, προκειμένου να αντιμετωπιστούν ανισορροπίες στην αγοραστική δύναμη των ανθρώπων και στην παραγωγική τους ικανότητα ως εργαζομένων. Επιπλέον, η έρευνα αποτύπωσης του οικονομικού κλίματος στις μικρές επιχειρήσεις τον Ιούλιο του 2018 της ΓΣΕΒΕΕ καταλήγει στο συμπέρασμα πως, ενώ η έξοδος της χώρας από τα μνημόνια είναι αναμφίβολα μια θετική εξέλιξη, βρίσκει την οικονομία κατά 25% συρρικνωμένη και με διπλάσια ανεργία σε σχέση με το 2010, καθώς και με σημαντικά διαρθρωτικά προβλήματα (υψηλή φορολογία, οφειλές κ.ά.), που σχετίζονται με τη μη συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο μέρισμα της ανάπτυξης. Είναι χαρακτηριστικό πως ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων και των επαγγελματιών έχει μειωθεί στα 225,8 δισ. ευρώ από 328,5 δισ. το 2008.

Με φόντο όλα αυτά το Υπουργείο Οικονομικών καλείται να βρει τις απαντήσεις στα ερωτήματα που γεννούν οι εξελίξεις και οι προβλέψεις των βασικών οικονομικών μεγεθών. Η ορθή εκτίμηση του εισοδήματος και των δαπανών, αποτυπωμένη στον προϋπολογισμό του 2019, γίνεται βάσει των στόχων του δημοσιονομικού αποτελέσματος και τα συνολικά όρια δαπανών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ) 2019-2022. Δύο είναι τα μεγάλα ερωτήματα που σχετίζονται με τις επισημάνσεις των θεσμικών οργάνων των επιχειρήσεων, αλλά και των εργαζομένων και συνταξιούχων. Το πρώτο σχετίζεται με τη δυνατότητα εφαρμογής των φορολογικών ελαφρύνσεων το 2019 και το 2020 και το δεύτερο με τη δυνατότητα μη εφαρμογής της μείωσης των συντάξεων, όπως προβλέπεται στον προϋπολογισμού της Γενικής Κυβέρνησης για το οικονομικό έτος 2019.

Σπαζοκεφαλιά για γερούς λύτες
Με βάση το ΜΠΔΣ η εμπράγματη βάση ή, αλλιώς, η υπόσταση της μεγέθυνσης του ΑΕΠ και η αποκρυστάλλωσή της σε μέτρα οικονομικής ελάφρυνσης των πολιτών και των επιχειρήσεων είναι τα πρωτογενή πλεονάσματα και η δημοσιονομική υπεραπόδοση. Κατά το ΜΠΔΣ, λοιπόν, και χωρίς τη λήψη νέων δημοσιονομικών μέτρων τα πρωτογενή πλεονάσματα θα διαμορφωθούν ως εξής: 6,5 δισ. ευρώ το 2018, 7,5 δισ. το 2019, 8,2 δισ. το 2020, 9,3 δισ. το 2021 και 11 δισ. το 2022. Αντίστοιχα, η υπεραπόδοση που σχεδιάζεται να επιστραφεί σταδιακά στην οικονομία, θα είναι της τάξης των 107 εκατ. το 2018, 868 εκατ. το 2019, 1.280 εκατ. το 2020, 2.105 εκατ. το 2021 και 3.582 εκατ. το 2022. Βέβαια, η δημιουργία του δημοσιονομικού χώρου από το 2019 έως το 2022 πρέπει να περιέχει όλα τα συμφωνημένα μεγέθη στο ΜΠΔΣ, περιλαμβανομένων των προϋπολογισμένων μειώσεων στις συντάξεις το 2019 (συντάξεις 25,4 δισ. ευρώ από 28,9 δισ. ευρώ) και στο αφορολόγητο το 2020.

Κατά συνέπεια οι εξαγγελίες της πολιτικής ηγεσίας στη ΔΕΘ, όπου αναλήφθηκαν συγκεκριμένες δεσμεύσεις ή εξισορροπητικές παρεμβάσεις ή αντίμετρα, που θα επιδράσουν στον τρόπο που αντιλαμβάνονται οι επαγγελματίες και οι πολίτες την έξοδο από τα μνημόνια, πρέπει να εμπεριέχονται στο σχέδιο δημοσιονομικής προσαρμογής, με ή χωρίς τη μείωση των συντάξεων, και να είναι απολύτως κοστολογημένες. Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών, η αναμόρφωση της εισφοράς αλληλεγγύης (368 εκατ. ευρώ) και η μείωση του βασικού συντελεστή φορολογίας από 22% σε 21% (450 εκατ. ευρώ) μπορεί να καλυφθούν από το απόθεμα του 2019, ενώ η μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων από 29% στο 26% (500 εκατ. ευρώ) μπορεί να καλυφθεί στο πακέτο του 2020. Όμως, με την αυστηρή επιδίωξη των πρωτογενών πλεονασμάτων η αγορά στερείται δημόσιες δαπάνες, ιδιαίτερα σημαντικές για την τόνωση της ζήτησης, υπονομεύεται η καταναλωτική δυνατότητα και η αποταμίευση των νοικοκυριών (μόνο από τις συντάξεις, αν τελικά μειωθούν, θα χαθούν 3,5 δισ. ευρώ), ενώ υπονομεύεται η επιδίωξη επενδύσεων από τις επιχειρήσεις, ώστε υποσκάπτονται αυτές οι ίδιες οι προϋποθέσεις της ανάπτυξης...

σελφ σερβις (T. 487)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2018 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION