σελφ σερβις - ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ: Η ιδιομορφία της τουριστικής ανάπτυξης στη Χαλκιδική

Τρίτη, 16 Οκτωβρίου 2018

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λιανεμπόριο

ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ: Η ιδιομορφία της τουριστικής ανάπτυξης στη Χαλκιδική

19 Σεπτεμβρίου 2018 | 12:07 Γράφει ο Δημήτρης  Διαμαντίδης Topics: Αγορά,Τουρισμός

«Ξέφρενη» δραστηριότητα τέσσερις με πέντε μήνες το χρόνο και «χειμέρια νάρκη» όλους τους υπόλοιπους. Αυτό είναι το εμπορικά ιδιόμορφο χαρακτηριστικό του τουριστικού φιλέτου της Βόρειας Ελλάδας, δηλαδή της Χαλκιδικής. Τα σούπερ μάρκετ της Χαλκιδικής, όπως και το σύνολο των καταστημάτων που δραστηριοποιούνται στην αγορά της, ζουν αυτή την κατάσταση ως απόρροια της σχετικά μικρής διάρκειας της τουριστικής περιόδου, τουλάχιστον σε σύγκριση με άλλες περιοχές της νότιας Ελλάδας και κυρίως με τη νησιωτική χώρα.

H χρονική ανισοκατανομή δεν είναι το μοναδικό στοιχείο, που καθιστά αξιοπρόσεκτη την εμπορική κίνηση στην αγορά της Χαλκιδικής. Στη συντριπτική πλειονότητά τους τα εμπορικά καταστήματα πάσης φύσεως είναι εγκατεστημένα στην Κασσάνδρα, λιγότερα στην Σιθωνία και κατά πολύ λιγότερα στο τρίτο «πόδι» της χερσονήσσου, στις περιοχές πριν από τον Άθω. Η έναρξη της θερινής σεζόν πυροδοτεί κάθε χρόνο τη μεγάλη «έκρηξη» στην αγορά της Χαλκιδικής, καθώς ανοίγουν ταυτόχρονα όλα τα εμπορικά καταστήματά της, που παραμένουν με κατεβασμένα τα ρολά περίπου από τα μέσα του Οκτωβρίου μέχρι το Μάρτιο ή τον Απρίλιο. Κατά κανόνα πρόκειται για μεμονωμένα καταστήματα, είτε υγειονομικού ενδιαφέροντος είτε πώλησης ειδών ένδυσης και υπόδησης, κοσμημάτων, εποχιακών ειδών κ.ά. Τα σούπερ μάρκετ των αλυσίδων παραμένουν κατά κανόνα ανοιχτά όλο το χρόνο, αλλά υπερτριπλασιάζουν τον κύκλο εργασιών τους στη διάρκεια του καλοκαιριού. Όπως είναι φυσικό, η τοπική αγορά στο σύνολό της και τα σούπερ μάρκετ ειδικότερα ποντάρουν πολλά στις νέες τουριστικές επενδύσεις στην Χαλκιδική, κυρίως σε όσες αποβλέπουν στην παράταση της τουριστικής σεζόν. Αυτό, ωστόσο, προϋποθέτει την «ωρίμαση» της τουριστικής αγοράς, πράγμα που απέχει από τα ισχύοντα σήμερα, όπως θα φανεί στη συνέχεια, όσο απέχει, άλλωστε, η εφαρμογή μιας σχετικής εθνικής στρατηγικής ανάπτυξης. Γι’ αυτούς τους λόγους το ενδιαφέρον του τοπικού εμπορίου είναι επίμονα στραμμένο στην έλευση τουριστών που δεν φιλοξενούνται στις μεγάλες ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις των «πέντε αστέρων», όπου κυριαρχεί το σύστημα all-inclusive, αλλά στην πληθώρα των καταλυμάτων που ενοικιάζονται μέσω του Airbnb ή άλλων διαδικτυακών ή μη οδών.

Τα πλήθη συρρέουν
Τα πλήθη των Σέρβων, των Σλαβομακεδόνων, των Βουλγάρων και λιγότερο των Αλβανών τουριστών, που κατακλύζουν αυτές τις περιοχές, προτιμούν να ενοικιάζουν τέτοια καταλύματα για τις διακοπές τους, οι οποίες κατά κανόνα δεν είναι πολυήμερες. Καταφθάνουν οδικώς κατά εκατοντάδες χιλιάδες από τα βόρεια σύνορα της χώρας, προκειμένου να διαμείνουν όχι μόνο στα πολλά προσφερόμενα για ενοικίαση εξοχικά σπίτια των Ελλήνων, αλλά ακόμη και σε προσφερόμενα δωμάτια μόνιμων κατοικιών τους, όπως, άλλωστε, και στα κάμπινγκ της περιοχής. Η οικονομική κρίση και η χρόνια υψηλή ανεργία στη Βόρεια Ελλάδα έχουν ευνοήσει τη διαθεσιμότητα της τουριστικής στέγης, δεδομένου ότι η έντονη ζήτησή της τα τελευταία χρόνια λειτουργεί ως πηγή εισοδήματος για πολλά ελληνικά νοικοκυριά, που είχαν επενδύσει στην ιδιοκατοίκηση από την εποχή της σχετικής ευημερίας. Εξάλλου, κάθε άλλο εκτός από σπάνιες οι περιπτώσεις ελληνικών κατοικιών στην ευρύτερη περιοχή της Χαλκιδικής, που έχουν περάσει κι εξακολουθούν να περνούν στην κυριότητα αλλοδαπών ιδιοκτητών. Κατά κανόνα οι Βαλκάνιοι τουρίστες καταφθάνουν στη Χαλκιδική ή την Πιερία με φορτωμένα τα αυτοκίνητά τους, σε αρκετές περιπτώσεις ακόμη και με καύσιμα. Επειδή για τους περισσότερους απ’ αυτούς η ελληνική αγορά της μαζικής εστίασης είναι απλησίαστη, τα πορτ μπαγκάζ των οχημάτων τους είναι γεμάτα από είδη μπακαλικής, που θα καταναλωθούν κατ’ οίκον. Όταν αυτά θα τελειώσουν, θα αναπληρωθούν με αγορές από τα τοπικά σούπερ μάρκετ. Επί της ουσίας το μόνο που αγοράζουν οι Βαλκάνιοι παραθεριστές από την τοπική αγορά είναι τα είδη καθημερινής ανάγκης και η στέγασή τους. Πρόκειται για ανθρώπους που κατά πλειονότητα ανήκουν στα μεσαία στρώματα των κοινωνιών τους, που εισοδηματικά προσεγγίζουν το επίπεδο ενός διευρυμένου πλέον τμήματος της ελληνικής κοινωνίας (με στατιστικούς όρους αναλογεί τουλάχιστον στο ένα τρίτο του πληθυσμού της χώρας), οι μετέχοντες του οποίου στα δραματικά χρόνια της κρίσης έχουν «ξεχάσει» την ανέμελη ζωή της αγοράς τουριστικών υπηρεσιών προς πλήρη κάλυψη των αναγκών τους, τουλάχιστον για δυο-τρεις εβδομάδες το χρόνο, οπότε αναπτύσσουν ανάλογες συμπεριφορές με τους Βορειοβαλκάνιους παραθεριστές.

H χρονική ανισοκατανομή δεν είναι το μοναδικό στοιχείο, που καθιστά αξιοπρόσεκτη την εμπορική κίνηση στην αγορά της Χαλκιδικής. Στη συντριπτική πλειονότητά τους τα εμπορικά καταστήματα πάσης φύσεως είναι εγκατεστημένα στην Κασσάνδρα, λιγότερα στην Σιθωνία και κατά πολύ λιγότερα στο τρίτο «πόδι» της χερσονήσσου, στις περιοχές πριν από τον Άθω. Η έναρξη της θερινής σεζόν πυροδοτεί κάθε χρόνο τη μεγάλη «έκρηξη» στην αγορά της Χαλκιδικής, καθώς ανοίγουν ταυτόχρονα όλα τα εμπορικά καταστήματά της, που παραμένουν με κατεβασμένα τα ρολά περίπου από τα μέσα του Οκτωβρίου μέχρι το Μάρτιο ή τον Απρίλιο. Κατά κανόνα πρόκειται για μεμονωμένα καταστήματα, είτε υγειονομικού ενδιαφέροντος είτε πώλησης ειδών ένδυσης και υπόδησης, κοσμημάτων, εποχιακών ειδών κ.ά. Τα σούπερ μάρκετ των αλυσίδων παραμένουν κατά κανόνα ανοιχτά όλο το χρόνο, αλλά υπερτριπλασιάζουν τον κύκλο εργασιών τους στη διάρκεια του καλοκαιριού. Όπως είναι φυσικό, η τοπική αγορά στο σύνολό της και τα σούπερ μάρκετ ειδικότερα ποντάρουν πολλά στις νέες τουριστικές επενδύσεις στην Χαλκιδική, κυρίως σε όσες αποβλέπουν στην παράταση της τουριστικής σεζόν. Αυτό, ωστόσο, προϋποθέτει την «ωρίμαση» της τουριστικής αγοράς, πράγμα που απέχει από τα ισχύοντα σήμερα, όπως θα φανεί στη συνέχεια, όσο απέχει, άλλωστε, η εφαρμογή μιας σχετικής εθνικής στρατηγικής ανάπτυξης. Γι’ αυτούς τους λόγους το ενδιαφέρον του τοπικού εμπορίου είναι επίμονα στραμμένο στην έλευση τουριστών που δεν φιλοξενούνται στις μεγάλες ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις των «πέντε αστέρων», όπου κυριαρχεί το σύστημα all-inclusive, αλλά στην πληθώρα των καταλυμάτων που ενοικιάζονται μέσω του Airbnb ή άλλων διαδικτυακών ή μη οδών.

Τα πλήθη συρρέουν
Τα πλήθη των Σέρβων, των Σλαβομακεδόνων, των Βουλγάρων και λιγότερο των Αλβανών τουριστών, που κατακλύζουν αυτές τις περιοχές, προτιμούν να ενοικιάζουν τέτοια καταλύματα για τις διακοπές τους, οι οποίες κατά κανόνα δεν είναι πολυήμερες. Καταφθάνουν οδικώς κατά εκατοντάδες χιλιάδες από τα βόρεια σύνορα της χώρας, προκειμένου να διαμείνουν όχι μόνο στα πολλά προσφερόμενα για ενοικίαση εξοχικά σπίτια των Ελλήνων, αλλά ακόμη και σε προσφερόμενα δωμάτια μόνιμων κατοικιών τους, όπως, άλλωστε, και στα κάμπινγκ της περιοχής. Η οικονομική κρίση και η χρόνια υψηλή ανεργία στη Βόρεια Ελλάδα έχουν ευνοήσει τη διαθεσιμότητα της τουριστικής στέγης, δεδομένου ότι η έντονη ζήτησή της τα τελευταία χρόνια λειτουργεί ως πηγή εισοδήματος για πολλά ελληνικά νοικοκυριά, που είχαν επενδύσει στην ιδιοκατοίκηση από την εποχή της σχετικής ευημερίας. Εξάλλου, κάθε άλλο εκτός από σπάνιες οι περιπτώσεις ελληνικών κατοικιών στην ευρύτερη περιοχή της Χαλκιδικής, που έχουν περάσει κι εξακολουθούν να περνούν στην κυριότητα αλλοδαπών ιδιοκτητών. Κατά κανόνα οι Βαλκάνιοι τουρίστες καταφθάνουν στη Χαλκιδική ή την Πιερία με φορτωμένα τα αυτοκίνητά τους, σε αρκετές περιπτώσεις ακόμη και με καύσιμα. Επειδή για τους περισσότερους απ’ αυτούς η ελληνική αγορά της μαζικής εστίασης είναι απλησίαστη, τα πορτ μπαγκάζ των οχημάτων τους είναι γεμάτα από είδη μπακαλικής, που θα καταναλωθούν κατ’ οίκον. Όταν αυτά θα τελειώσουν, θα αναπληρωθούν με αγορές από τα τοπικά σούπερ μάρκετ. Επί της ουσίας το μόνο που αγοράζουν οι Βαλκάνιοι παραθεριστές από την τοπική αγορά είναι τα είδη καθημερινής ανάγκης και η στέγασή τους. Πρόκειται για ανθρώπους που κατά πλειονότητα ανήκουν στα μεσαία στρώματα των κοινωνιών τους, που εισοδηματικά προσεγγίζουν το επίπεδο ενός διευρυμένου πλέον τμήματος της ελληνικής κοινωνίας (με στατιστικούς όρους αναλογεί τουλάχιστον στο ένα τρίτο του πληθυσμού της χώρας), οι μετέχοντες του οποίου στα δραματικά χρόνια της κρίσης έχουν «ξεχάσει» την ανέμελη ζωή της αγοράς τουριστικών υπηρεσιών προς πλήρη κάλυψη των αναγκών τους, τουλάχιστον για δυο-τρεις εβδομάδες το χρόνο, οπότε αναπτύσσουν ανάλογες συμπεριφορές με τους Βορειοβαλκάνιους παραθεριστές.


Η «παραξενοδοχειακή βιομηχανία»
Εκτός από τις ενοικιάσεις μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb, υπάρχουν σήμερα ολόκληρες περιοχές της Χαλκιδικής, της Πιερίας, της Καβάλας, αλλά και της Θάσου, όπου εξελίσσεται το φαινόμενο της απευθείας μαζικής ενοικίασης θερινών κατοικιών κάθε είδους από αλλοδαπούς τους καλοκαιρινούς μήνες. Οι μαζικές ενοικιάσεις μικρών ή μεγαλύτερων εξοχικών διαμερισμάτων και κατοικιών από τους τουρίστες τα προηγούμενα χρόνια, οι οποίες συνεχίστηκαν φέτος με αύξουσα τάση, έχουν δημιουργήσει μία προσοδοφόρα, αθέατη και αποτελεσματική εποχιακή «παραξενοδοχειακή βιομηχανία». Ευνοημένα από τη σχετική τάση ανάπτυξης είναι ασφαλώς τα σούπερ μάρκετ και τα πρατήρια καυσίμων, αλλά και πολλά καταστήματα πώλησης επίπλων, ηλεκτρικών ειδών και οικιακού εξοπλισμού. Η αύξηση του τζίρου των τελευταίων, που καταγράφεται ως σημαντική, σχετίζεται φυσικά με την ικανοποίηση των αναγκών δομικής επάρκειας των όποιων εγκαταστάσεων φιλοξενίας των τουριστών, περιλαμβανομένων όσων έχουν ενταχθεί στο μοντέλο της βραχυχρόνιας μίσθωσης του Airbnb. Ειδικά στην Χαλκιδική τα ακίνητα που διατίθενται, στο πλαίσιο της «παραξενοδοχειακής» δραστηριότητας, υπολογίζεται ότι υπερβαίνουν τα 6.000, εκ των οποίων περίπου τα 4.500 αφορούν το μοντέλο του Airbnb. Το τρίμηνο της θερινής σεζόν σταθερά τα τελευταία δύο χρόνια έχουμε περισσότερες από πέντε εκατομμύρια αφίξεις οδικώς στην Κεντρική Μακεδονία. Οι περισσότερες από αυτές έχουν προορισμό τη Χαλκιδική, την οποία προτιμούν για τις διακοπές τους ιδιαίτερα όχι μόνο οι Βαλκάνιοι γείτονες, αλλά και πολλοί Ανατολικοευρωπαίοι, όπως και Τούρκοι.

Το κομφούζιο
Όλοι αυτοί οι επισκέπτες δημιουργούν ένα απίστευτο κομφούζιο στους δρόμους της Κασσάνδρας και δευτερευόντως της Σιθωνίας, που επιτείνεται από το «μποτιλιάρισμα τροφοδοσίας» γύρω από τα σούπερ μάρκετ, τα αρτοποιεία κ.ά., τα οποία για ευνόητους λόγους είναι εγκατεστημένα πάνω στον οδικό άξονα, εξυπηρετώντας από πολύ νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδυ την κατά πλειονότητα ξενόγλωσση πελατεία τους. Είναι αξιοσημείωτο ότι μολονότι όλα τους σχεδόν εδρεύουν σε κομβικές θέσεις του οδικού δικτύου ή σε προβεβλημένες θέσεις στα χωριά και τους οικισμούς της Χαλκιδικής, τα περισσότερα δεν διαθέτουν επαρκείς χώρους στάθμευσης, με όσα συνεπάγεται τούτο από άποψη συμφόρησης στο οδικό δίκτυο. Την πρωτοκαθεδρία στην Χαλκιδική, με κριτήριο το πλήθος των καταστημάτων των πολύ μεγάλων λιανεμπορικών αλυσίδων (βάσει του κύκλου εργασιών τους) διατηρεί η Μασούτης, στον τομέα τόσο της λιανικής όσο και της οργανωμένης χονδρικής και στα τρία «πόδια» της χερσονήσου. Παρούσες στη Χαλκιδική είναι ακόμα η Lidl, η ΑΒ Βασιλόπουλος, καθώς και οι αλυσίδες Ελληνικά Market, Πρόοδος και Ήλιος. Εκτός από αυτές, η ευρύτερη περιοχή διαθέτει και αναρίθμητα μικρότερα δίκτυα ή μεμονωμένα καταστήματα, τα οποία λειτουργούν είτε όλο το χρόνο είτε μέχρι ένα εξάμηνο. Εξάλλου, δίπλα στα σούπερ μάρκετ έχουν αναπτυχθεί τοπικές αλυσίδες αρτοζαχαροπλαστείων, που καλύπτουν πλείστες διατροφικές ανάγκες των τουριστών σχεδόν όλο το 24ωρο, όπως η Γαβανάς και η Λεμονής, που διαθέτουν παραγωγικές μονάδες άρτου, αρτοποιημάτων και γλυκών. Επίσης, πέραν των cash & carry δραστηριοποιείται τα τελευταία χρόνια ένα πλήθος χονδρεμπορικών δραστηριοτήτων, που εξυπηρετεί τις ποικίλες ανάγκες της πολύμορφης τουριστικής αγοράς. Σε κάθε περίπτωση το εγχείρημα της οικονομικής συγκέντρωσης των εμπορικών δραστηριοτήτων στην περιοχή αποτελεί γρίφο στρατηγικής, εφόσον το αποτρέπει ο έντονα εποχικός χαρακτήρας της ανάπτυξης στο πλαίσιό της, που καθιστά τις σχετικές επενδύσεις ασύμφορες.

σελφ σερβις (T. 486)
« 1 2 »
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2018 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION