σελφ σερβις - Έξοδος καθαρής λιτότητας

Κυριακή, 21 Οκτωβρίου 2018

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οικονομία

Έξοδος καθαρής λιτότητας

24 Ιουλίου 2018 | 09:34 Γράφει ο Αλέξανδρος  Πεστιμαλτζόγλου Topics: Αγορά

Ο τελευταίος μνημονιακός πολυνόμος, που ψηφίστηκε πρόσφατα από τη Βουλή, περιλαμβάνει αλλαγές φορολογικού χαρακτήρα, που, μαζί με τις αόριστες διατυπώσεις περί μείωσης των φορολογικών βαρών, «στοχεύουν», σύμφωνα με τους εισηγητές του, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, τη μείωση της ανεργίας, την αύξηση της κατανάλωσης των νοικοκυριών και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Φυσικά, οι εν λόγω μεταβλητές εξαρτώνται από το ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ και την εξέλιξη των δημοσιονομικών δεδομένων σταθερότητας κατά τις μνημονιακές και μετα-μνημονιακές δεσμεύσεις της χώρας…

Oι αλλαγές που εισάγει ο πολυνόμος εντάσσονται στο πλαίσιο του υπάρχοντος φορολογικού συστήματος, που οι υψηλοί φορολογικοί συντελεστές του (22%, 29%, 37% και 45%), οι προσανατολισμοί του, η πολυπλοκότητα και η αστάθειά του το καθιστούν, τουλάχιστον μέχρι σήμερα και κατά γενική ομολογία, αναποτελεσματικό ως προς την παροχή κινήτρων στην εργασία και τη μείωση των οικονομικών ανισοτήτων, αλλά και την ενίσχυση των επενδύσεων και της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Όπως επισημαίνεται στην τελευταία έρευνα του ΙΟΒΕ και της Διανέοσις, στην Ελλάδα ισχύει το «ημι-διπλό σύστημα φορολογίας», τα βασικά χαρακτηριστικά του οποίου σχετίζονται με τους διαφορετικούς ονομαστικούς συντελεστές για διαφορετικές πηγές εισοδήματος και τη φορολόγηση των εισοδημάτων από μεν το κεφάλαιο με χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή από δε τα μισθωτά και συνταξιουχικά εισοδήματα με υψηλότερους.

Οι συνέπειες για νοικοκυριά, φυσικά και νομικά πρόσωπα
Με τις αλλαγές που εισάγονται (θα εφαρμοστούν το 2020) όλα τα εισοδήματα από μισθούς και συντάξεις μέχρι 21.500 ευρώ θα επιβαρυνθούν έως 470 ευρώ ετησίως –για τα υψηλότερα εισοδήματα θα υπάρξει, πάντως, ελάφρυνση φόρου. Όπως εκτιμάται, η μείωση του αφορολόγητου θα κοστίσει περίπου 2 δισ. ευρώ. Φυσικά, πρόκειται για λεφτά που θα λείψουν από την αγορά. Κατά συνέπεια ο στόχος της βελτίωσης της θέσης των νοικοκυριών και της ανάκαμψης της ζήτησης μετατίθεται στο μέλλον, αν όχι στις ελληνικές καλένδες. Εξάλλου, το μέτρο της έκπτωσης κατά 50% των εργοδοτικών εισφορών δεν θα έχει σημαντική επίδραση στα ποσοστά της ανεργίας και τη μορφή των εργασιακών σχέσεων, δεδομένων των προϋποθέσεων που πρέπει να πληρούν οι επιχειρήσεις-εργοδότες και κυρίως της διεύρυνσης/επέκτασης των μορφών ελαστικής απασχόλησης. Επίσης, είναι κοινή παραδοχή πως στο υπάρχον φορολογικό σύστημα των νομικών προσώπων η μεταβολή των συντελεστών είναι συχνή. Μετά το 2000 οι συντελεστές από 40% έφτασαν στο 20% (2011-2012), ενώ το 2016 ανέβηκαν στο 29%. Οι συχνές αλλαγές καθιστούν αβέβαιο το φορολογικό περιβάλλον, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την κερδοφορία των επιχειρήσεων και τον επενδυτικό προγραμματισμό τους. Αν και ο πολυνόμος τους παρέχει κίνητρα –κυρίως μέσω εκπτώσεων–, αυτά απαιτούν πολλές προϋποθέσεις, προκύπτουν ως αποτέλεσμα πολλών παραμέτρων και τελικά δεν εξασφαλίζουν μείωση ή σταθερότητα των συντελεστών φορολόγησης.

Αναμόρφωση ή «μία από τα ίδια»;
Τα μέτρα του πολυνόμου κινούνται στην ίδια κατεύθυνση με όλες τις μνημονιακές φορολογικές παρεμβάσεις, με πρωτεύοντα στόχο την αύξηση των φορολογικών εσόδων. Σε σχέση με τις άλλες χώρες της ΕΕ-28, η Ελλάδα το 2004 και 2006 εμφάνισε μεγάλη υστέρηση φορολογικών εσόδων της τάξης των 6,4 ποσοστιαίων μονάδων. Βέβαια, η αύξηση των φορολογικών συντελεστών τα τελευταία χρόνια επιτάχυνε τη σύγκλιση των εσόδων, τα οποία πλησιάζουν πλέον το 40% του ΑΕΠ, όπως στην ΕΕ-28. Όμως, η διανεμητική λειτουργία του φορολογικού συστήματος ούτε πέτυχε ούτε θα πετύχει με τις τελευταίες παρεμβάσεις. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με στοιχεία του 2015, η ανισότητα εισοδήματος στην Ελλάδα είναι μεγαλύτερη της ΕΕ-28, ενώ η συμβολή της φορολογίας στη μείωση της ανισότητας είναι χαμηλότερη της ΕΕ (3,6% έναντι 4,1%). Σημαντική επίδραση στην αναδιανομή κατέχουν οι παροχές που συνδέονται με το εισόδημα (3,3 μονάδες στην ΕΕ έναντι 1,7 στην Ελλάδα), κάτι που δεν εξασφαλίζει ο πολυνόμος ικανοποιητικά, αφού οι παροχές είναι πολύ περιορισμένες (π.χ. έκπτωση φόρου). Περισσότερες είναι οι παροχές που δεν συνδέονται με το εισόδημα, αλλά είναι δευτερεύουσας σημασίας και αφορούν σε μικρό αριθμό φορολογούμενων (π..χ. τους φορολογούμενους Έλληνες εργαζόμενους στο εξωτερικό). Η δομή του ελληνικού συστήματος (φόροι εισοδήματος και εισφορές) και η αδυναμία του στην αναδιανομή ανεβάζει τον κίνδυνο φτώχειας των νοικοκυριών κατά 7,7 μονάδες έναντι 5 στην ΕΕ. Η απουσία από τον πολυνόμο φορολογικών ελαφρύνσεων για ανέργους και επιδομάτων για αυτοαπασχολούμενους και μισθωτούς επαυξάνουν τον κίνδυνο φτώχειας. Ενδεικτικά, η προσπάθεια ενός φυσικού προσώπου να ανακάμψει από την πτώχευση ή τα χρέη του προς το Δημόσιο αντί να ενισχύεται από τον πολυνόμο, αποδυναμώνεται με την υποχρέωση καταβολής εγγύησης.

Στο φορολογικό σκέλος του πολυνόμου η πρόβλεψη μέτρων αποτροπής ή καταπολέμησης της φοροδιαφυγής φανερώνει σημαντικές ελλείψεις. Η τάση φοροδιαφυγής επιτείνεται μάλλον από τους υψηλούς συντελεστές, την πολυπλοκότητα των φορολογικών ρυθμίσεων, την ασάφεια των νόμων, την αδυναμία ή έλλειψη θέλησης της κεντρικής διοίκησης να την πατάξει αποτελεσματικά, αλλά και την αίσθηση του φορολογούμενου ότι, εξαιτίας των χαμηλών έως ανύπαρκτων παροχών κοινωνικής αναπαραγωγής, δικαιούται να φοροδιαφεύγει. Η αυστηροποίηση της νομοθεσίας για το ΦΠΑ, που προβλέπεται στον πολυνόμο, σαφώς δεν αρκεί. Εντέλει η έλλειψη απλότητας και σταθερότητας του φορολογικού συστήματος δεν φαίνεται ακόμα μια φορά να αξιολογήθηκε ως παράγοντας αποτυχίας των προηγούμενων προσπαθειών φορολογικής μεταρρύθμισης… Θα ήταν χρήσιμο τα εγχειρήματα αναμόρφωσης του φορολογικού συστήματος να επικεντρώνονται μάλλον στην προοδευτική μείωση των συντελεστών, κυρίως για τα φυσικά πρόσωπα, και στην άμβλυνση των αντιθέσεων των εισοδηματικών κατηγοριών. Δυστυχώς τα υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα σε πολλές χώρες της ΕΕ και κυρίως στην Ελλάδα οδήγησαν σε αντίστροφες λογικές, λογικές υπερφορολόγησης, άρα μακροχρόνιας λιτότητας –στην Ελλάδα ως το 2060;! Οι παρεμβάσεις του τελευταίου μνημονιακού πολυνόμου είναι ενταγμένες σε αυτή τη λογική, για αυτό θα είναι αναποτελεσματικές.

Κύριες παρεμβάσεις του τελευταίου μνημονιακού πολυνόμου

  • Παροχή κινήτρων για την απασχόληση, με την πρόβλεψη οι εργοδοτικές εισφορές για τη δημιουργία νέων θέσεων εξαρτημένης εργασίας πλήρους απασχόλησης να εκπίπτουν κατά 50% από τα ακαθάριστα έσοδα των φυσικών και νομικών προσώπων που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, εφόσον αυξάνουν τον αριθμό των απασχολουμένων και τη μισθολογική τους δαπάνη ως προς το προηγούμενο έτος.
  • Υπαγωγή όσων κάνουν πρώτη φορά έναρξη εργασιών στο καθεστώς απαλλαγής από τον ΦΠΑ, που ισχύει για επιχειρήσεις τζίρου έως 10.000 ευρώ για ένα ή δύο έτη. Όσοι αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα πρώτη φορά, δικαιούνται μείωση προκαταβολής φόρου 50%.
  • Υποχρέωση των φυσικών ή νομικών προσώπων που πρόκειται να ασκήσουν επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά την τελευταία πενταετία είτε πτώχευσαν είτε είχαν ληξιπρόθεσμη οφειλή στο Δημόσιο άνω των 100.000 ευρώ, να καταβάλλουν εγγύηση στο Δημόσιο ανάλογη των οφειλών τους.
  • Διεύρυνση κινήτρων με τη μορφή αυξημένων συντελεστών απόσβεσης για επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις, σχετικές με την εξοικονόμηση νερού ή την ενεργειακή αναβάθμισή τους.
  • Αυστηροποίηση νομοθεσίας για το ΦΠΑ αναφορικά με τη δυνατότητα των συγγενικών ή συνδεδεμένων επιχειρήσεων να υποτιμολογούν τις μεταξύ τους συναλλαγές.
  • Απαλλαγή από την εισφορά αλληλεγγύης του τεκμαρτού εισοδήματος, που προκύπτει από τη δωρεάν παραχώρηση της χρήσης ακινήτων έως 200τμ σε γονείς, τέκνα ή το Δημόσιο.
  • Διεύρυνση του πόθεν έσχες για τη δαπάνη για ασφαλιστικά επενδυτικά συμβόλαια.
  • Χαλάρωση του καθεστώτος υπαγωγής στους ελληνικούς φορολογικούς συντελεστές των Ελλήνων εργαζομένων στο εξωτερικό.
  • Νομοθέτηση έκπτωσης φόρου, που οδηγεί σε αφορολόγητο όριο 1.900-2.100 ευρώ, σε περιστασιακά απασχολούμενους, αν δεν είναι επιτηδευματίες, το εισόδημά τους δεν ξεπερνάει τις 6.000 ευρώ και το τεκμαρτό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει τα 9.500 ευρώ.
  • Μείωση του αφορολόγητου ποσού εισοδήματος από 1ης Ιανουαρίου 2020 (ίσως και νωρίτερα) στα 5.686 ή έως τα 6.250 ευρώ ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων των φορολογούμενων.
  • Με ξεχωριστή νομοτεχνική παρέμβαση στο άρθρο 114 προβλέπεται η αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών, με επιβάρυνση σε 21 φόρους και τέλη ακινήτων περιλαμβανομένου του ΕΝΦΙΑ, με σκοπό να καλυφθεί ως το 2020 η απόσταση μεταξύ αντικειμενικών και εμπορικών αξιών.

σελφ σερβις (T. 485)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2018 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION