σελφ σερβις - Πόσο άλλαξε η κρίση το καταναλωτικό πρότυπο ανά περιφέρεια

Σάββατο, 25 Νοεμβρίου 2017

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οικονομία

Πόσο άλλαξε η κρίση το καταναλωτικό πρότυπο ανά περιφέρεια

1 Μαρτίου 2016 | 12:46 Γράφει ο Θανάσης  Κόκκινος Topics: Καταναλωτής,Οικονομία,Τρόφιμα/Ποτά

Το «καλάθι της νοικοκυράς» ως τροφοδότης της ελληνικής οικονομίας στο σύνολό της και του λιανικού εμπορίου ειδικότερα έχασε πάνω από το 1/3 της χωρητικότητάς του την εξαετία 2008-2014, ενώ αναμένεται να διευρυνθούν περαιτέρω οι απώλειες –θα ξέρουμε πόσο, όταν δημοσιοποιηθούν τα αποτελέσματα της περσινής έρευνας οικογενειακών προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών το 2014 διαμορφώθηκε στα 1.460,52 ευρώ, ενώ το 2008, που είχε φτάσει στο υψηλότερο σημείο στην ιστορία της χώρας ήταν ίση με 2.120,46 ευρώ σε τρέχουσες τιμές και με 2.262,47 ευρώ σε σταθερές τιμές. Δηλαδή: Σε τρέχουσες τιμές ο μέσος οικογενειακός προϋπολογισμός την εξαετία της ύφεσης μειώθηκε κατά 31,1% ή 659,88 ευρώ μηνιαίως, ενώ σε σταθερές τιμές η χασούρα έφτασε το 35,4% ή τα 801,95 ευρώ μηνιαίως.

Αν λάβουμε υπόψη, ότι τα ελληνικά νοικοκυριά, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, είναι λίγο περισσότερα από 4,1 εκατομμύρια, προκύπτει ότι το 2014 δαπανούσαν μηνιαίως περίπου 2,7 δισ. ευρώ λιγότερα από το 2008 σε τρέχουσες τιμές, ενώ σε σταθερές τιμές οι δαπάνες ανέρχονται σε περίπου 3,3 δισ. ευρώ. Συνεπώς, σε ετήσια βάση το σύνολο της ελληνικής αγοράς έχει στερηθεί περίπου 32,8 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές και περίπου 39,8 δισ. ευρώ σε σταθερές τιμές. Επίσης, επειδή κάτι παραπάνω από το 35% των οικογενειακών προϋπολογισμών αφορά σε αγορές ειδών λιανεμπορίου, η συμμετοχή των λιανικών επιχειρήσεων στις απώλειες ανέρχεται ετησίως σε περίπου 11,5 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές και σε 13,9 δισ. ευρώ σε σταθερές. Πρέπει να επισημανθεί ότι τα νοικοκυριά δεν μειώνουν ισομερώς τις δαπάνες τους για όλες τις κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στο «καλάθι».

Τα πρωτεία στις περικοπές έχουν οι δαπάνες για αγορές ειδών και υπηρεσιών που δεν θεωρούνται ζωτικής σημασίας, που μπορούν να αναβληθούν ή και να περικοπούν οριστικά. Έτσι, στην κορυφή της λίστας με τις περικοπές βρίσκονται τα διαρκή αγαθά (έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές, εξοπλισμός κατοικίας), στα οποία η μέση δαπάνη των νοικοκυριών μειώθηκε κατά 51,3% στη διάρκεια της τελευταίας εξαετίας. Ακολουθεί η ένδυση & υπόδηση (-50,8%) και την τριάδα συμπληρώνουν τα ξενοδοχεία και η μαζική εστίαση (-37,6%). Στον αντίποδα βρίσκεται η διατροφή με μέση μείωση 13,7% και ακολουθούν οινοπνευματώδη ποτά και καπνός με 14% και η εκπαίδευση με 21,6%.

Αλλαγές ανά περιφέρεια
Η Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών του 2014 περιέχει αναλυτικά στοιχεία για τις 13 διοικητικές περιφέρειες της χώρας, κάτι που είχε γίνει για τελευταία φορά το 2004, δηλαδή πριν μια δεκαετία. Με βάση τα στοιχεία αυτά μπορούν να εξαχθούν συμπεράσματα για το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων της ελληνικής περιφέρειας, για τις διαφοροποιήσεις των καταναλωτικών προτύπων από περιοχή σε περιοχή, για τις ιδιαίτερες προτιμήσεις των καταναλωτών, για τις αλλαγές που συντελέστηκαν μέσα στην δεκαετία. Αυτές οι αλλαγές είναι ιδιαίτερα μεγάλες. Η περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου είναι αυτή με το μεγαλύτερο «καλάθι», το οποίο ανέρχεται σε 1.807 ευρώ και είναι 24% μεγαλύτερο από το μέσο «καλάθι» στο σύνολο της χώρας. Στον αντίποδα βρίσκεται η περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, με μόλις 1.203 ευρώ. Το «καλάθι» του Νοτίου Αιγαίου είναι κατά 50% μεγαλύτερο από αυτό της Στερεάς Ελλάδας.

Η Αττική είναι η περιφέρεια με το δεύτερο μεγαλύτερο «καλάθι», 1.555 ευρώ, και ακολουθεί η περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας με 1.508 ευρώ. Σε 6 από τις 13 περιφέρειες το «καλάθι της νοικοκυράς» είναι μικρότερο των 1.300 ευρώ, όταν το μέσο «καλάθι» στο σύνολο της χώρας ανέρχεται σε 1.460 ευρώ. Τα ελληνικά νοικοκυριά το 2014 δαπανούσαν κατά μέσο όρο το 20,5% του προϋπολογισμού τους για αγορά ειδών διατροφής. Το 2008 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 16,4%, που είναι και το χαμηλότερο στην ιστορία της χώρας, αλλά έκτοτε ακολουθεί ανοδική πορεία, ως αποτέλεσμα της ύφεσης και της πτώσης του βιοτικού μας επιπέδου.

Σε απόλυτους αριθμούς το 2008 η μέση μηνιαία δαπάνη για είδη διατροφής ανερχόταν σε 347 ευρώ, για να φτάσει το 2011 στα 355 ευρώ. Ακολούθησε μια ραγδαία μείωση της δαπάνης την επόμενη τριετία και το 2014, για πρώτη φορά την τελευταία δεκαετία, έπεσε κάτω από τα 300 ευρώ. Η Δυτική Ελλάδα εμφανίζεται να κατέχει τα πρωτεία στις δαπάνες για αγορά ειδών διατροφής και μάλιστα με μεγάλη διαφορά από τους επόμενους. Τα νοικοκυριά της περιφέρειας αυτής ξοδεύουν 351,5 ευρώ το μήνα κατά μέσο όρο για είδη διατροφής (το 23,3% του συνόλου του προϋπολογισμού τους) και ακολουθούν το Νότιο Αιγαίο με 333,5 ευρώ και η Αττική με 315 ευρώ. Στον... πάτο του καλαθιού βρίσκεται η Στερεά Ελλάδα με 231 ευρώ.

Πάντως, ειδικά με τα τρόφιμα, τα φαινόμενα καμιά φορά απατούν, διότι στις αγροτικές περιοχές ένα σημαντικό μέρος των ειδών διατροφής προέρχεται από ίδια παραγωγή, κάτι που δεν συμβαίνει στις περιφέρειες όπου υπάρχουν μεγάλα αστικά κέντρα. Έτσι, λοιπόν, μη λαμβάνοντας υπόψη τις κατηγορίες «διάφορα τρόφιμα», «ζάχαρη, ζαχαρώδη κλπ» και «μη οινοπνευματώδη ποτά», όπου η ίδια παραγωγή είναι από ανύπαρκτη μέχρι αμελητέα, προκύπτουν τα εξής στοιχεία που αλλάζουν σημαντικά τα καταναλωτικά πρότυπα αρκετών περιφερειών της χώρας: Για τα είδη διατροφής που απομένουν τα ελληνικά νοικοκυριά ξοδεύουν κατά μέσο όρο τον μήνα 265 ευρώ, στα οποία θα πρέπει να προστεθούν άλλα 31 ευρώ, που εκτιμάται ότι είναι η αξία των ειδών που παράγουν τα ίδια τα νοικοκυριά. Δηλαδή, το 10,4% του «καλαθιού» των ειδών διατροφής προέρχεται από άλλες πηγές εκτός της αγοράς.

Στην Αττική και στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, η ίδια παραγωγή καλύπτει μόλις το 4% και το 5,9% του «καλαθιού», καθώς οι κάτοικοι της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης είναι πολύ δύσκολο να έχουν άλλες πηγές τροφοδοσίας εκτός από τα σημεία λιανικής πώλησης. Αντίθετα, στην Κρήτη οι καταναλωτές αγοράζουν μόνο το 72,2% των τροφίμων που καταναλώνουν, ενώ παράγουν οι ίδιοι το υπόλοιπο 27,8%, που εκτιμάται ότι αντιστοιχεί σε 96,5 ευρώ. Για παράδειγμα, η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών της Κρήτης για λάδι ανέρχεται σε 9,2 ευρώ (η χαμηλότερη στην Ελλάδα), αλλά συμπληρώνουν την κατανάλωση με δικό τους λάδι αξίας 20,8 ευρώ, ανεβάζοντας τελικά τη συνολική αξία σε 30 ευρώ, που είναι η υψηλότερη στη χώρα. Επίσης, υψηλή ίδια παραγωγή έχουν: η Δυτική Ελλάδα 52,9 ευρώ (περίπου τα μισά κρέας και γαλακτοκομικά), η Ήπειρος 50 ευρώ (τα 32 κρέας και γαλακτοκομικά) και η Στερεά Ελλάδα 46 ευρώ κλπ.

520 ευρώ ανά νοικοκυριό τον μήνα
Τα ελληνικά νοικοκυριά πληρώνουν κατά μέσο όρο τον μήνα περίπου 520 ευρώ στις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, για την αγορά τροφίμων, οινοπνευματωδών ποτών και καπνού, ειδών καθαριότητας και προσωπικής υγιεινής και ειδών ένδυσης και υπόδησης (300 ευρώ για είδη διατροφής και 220 ευρώ για τα υπόλοιπα). Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 35,6% του οικογενειακού προϋπολογισμού. Σε αξία η υψηλότερη μέση δαπάνη εντοπίζεται και σε αυτή την περίπτωση στη Δυτική Ελλάδα, όπου το τίμημα που φαίνεται να καταβάλουν οι οικογένειες της περιοχής στις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου ανέρχεται στα 645 ευρώ μηνιαίως. Ακολουθούν η περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου με 600 ευρώ και η Αττική με 522 ευρώ. Στον αντίποδα βρίσκονται τα Ιόνια Νησιά με 406 ευρώ και η Στερεά Ελλάδα με 417,5 ευρώ.

Σε ποσοστά, εμφανίζεται και πάλι να πρωτοπορεί η Δυτική Ελλάδα με 42,7%, με ακόλουθους σε αυτή την περίπτωση το Βόρειο Αιγαίο με 38,7% και την Πελοπόννησο με 38,5%. Το 2004 τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούσαν το μήνα κατά μέσο όρο 306,4 ευρώ για αγορά ειδών διατροφής, ποσό που αντιστοιχούσε στο 17,1% του οικογενειακού προϋπολογισμού. Μια δεκαετία αργότερα, το 2014, η αντίστοιχη δαπάνη είχε μειωθεί οριακά κάτω από τα 300 ευρώ, αλλά το μερίδιό της στον οικογενειακό προϋπολογισμό είχε αυξηθεί σε 20,5%, ως αποτέλεσμα της ακόμη μεγαλύτερης μείωσης που υπέστη το «καλάθι».

Το Νότιο Αιγαίο κατείχε το 2004 τα πρωτεία στις δαπάνες για είδη διατροφής (366 ευρώ το μήνα) και ακολουθούσαν η Αττική με 331 ευρώ και τα Ιόνια Νησιά με 312 ευρώ. Το 2014 αναρριχήθηκε στην κορυφή η Δυτική Ελλάδα με 351,5 ευρώ, ενώ υποχώρησε στη δεύτερη θέση το Νότιο Αιγαίο με 333,5 ευρώ και στην τρίτη η Αττική με 315 ευρώ. Από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ προκύπτει ότι σε 9 από τις 13 περιφέρειες μειώθηκε η μέση μηνιαία οικογενειακή δαπάνη για είδη διατροφής. Η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε στα Ιόνια Νησιά (-70 ευρώ) και ακολουθούν η Στερεά Ελλάδα με -62 ευρώ και το Νότιο Αιγαίου με -32,5 ευρώ. Στη Δυτική Ελλάδα καταγράφηκε αύξηση της σχετικής δαπάνης κατά 72,5 ευρώ, ενώ το ίδιο συνέβη και στο Βόρειο Αιγαίο (45 ευρώ) στην Ήπειρο (42 ευρώ) και στην Κρήτη (10 ευρώ).

Σε ό,τι αφορά τις ποσοστιαίες μεταβολές, χαμένες είναι μόνο δύο περιφέρειες: η Στερεά Ελλάδα -1,2 ποσοστιαίες μονάδες και το Νότιο Αιγαίο -0,8 ποσοστιαίες μονάδες. Στις υπόλοιπες 11 περιφέρειες το μερίδιο των ειδών διατροφής στο «καλάθι της νοικοκυράς» αυξήθηκε από 2,2 ποσοστιαίες μονάδες στην Κρήτη και στη Θεσσαλία έως 5,6 ποσοστιαίες μονάδες στο Βόρειο Αιγαίο.

σελφ σερβις (T. 458)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Αγορά

Τεχνολογία

Τρόφιμα/Ποτά

Ενέργεια/Περιβάλλον

Μεταφορές/Logistics

Εκπαίδευση

Υγεία/Ομορφιά

Ευρωπαϊκή Ένωση

©2017 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

ATCOM PRODUCTION