σελφ σερβις - Βόρεια Ελλάδα; Η κρίση γονάτισε παραγωγικές κι εμπορικές επιχειρήσεις

Δευτέρα, 23 Απριλίου 2018

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λιανεμπόριο

Βόρεια Ελλάδα; Η κρίση γονάτισε παραγωγικές κι εμπορικές επιχειρήσεις

12 Δεκεμβρίου 2017 | 09:34 Γράφει ο Δημήτρης  Διαμαντίδης Topics: Βιομηχανία

Αναγκαστική αναδιάρθρωση του παραγωγικού, βιομηχανικού και εμπορικού ιστού της Βόρειας Ελλάδας επέφερε η κρίση των τελευταίων ετών, ενόσω ακόμη συνεχίζεται. Το αποτέλεσμα ήταν ότι χάθηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ επενδύσεων, ενώ τα «λουκέτα» έχουν αλλάξει τη μορφή της μεταποίησης στη Μακεδονία και τη Θράκη, οι οποίες, τουλάχιστον μέχρι την έναρξη της κρίσης διέθεταν έναν αξιόλογο βιομηχανικό ιστό.

H κρίση έπληξε συθέμελα τον παραγωγικό ιστό της Μακεδονίας και της Θράκης, οδηγώντας στο «λουκέτο» πολλές βιομηχανικές επιχειρήσεις ή αναστέλλοντας την υλοποίηση προγραμματισμένων επενδύσεων, εξαιτίας κυρίως της έλλειψης ρευστότητας. Για παράδειγμα, στον σχετικά ανθεκτικό στην κρίση κλάδο της μεταποίησης τροφίμων-ποτών σχεδόν η μία στις τρεις βορειοελλαδικές επιχειρήσεις σήμερα δουλεύει με ζημιές. Στο «λουκέτο» οδηγήθηκαν και βορειοελλαδικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ, όπως η Αρβανιτίδης και η διάδοχός της Αφοί Καρυπίδη, η Βασίλαγας κι η Λάρισα, ενώ ευρεία αναδιάρθρωση έχουν υποστεί τα περισσότερα λιανεμπορικά δίκτυα στην περιοχή. Σε αναστολή δραστηριοτήτων υποχρεώθηκαν και λιανεμπορικές αλυσίδες ξένων συμφερόντων, που έδρευαν στην Θεσσαλονίκη. Οι hard discounters Aldi και Plus στάθηκε αδύνατο να σταθούν στρατηγικά υπό συνθήκες ύφεσης στην εγχώρια πραγματικότητα της κρίσης, οπότε κατέγραψαν ζημιές πριν αποχωρήσουν από την ελληνική αγορά –ειδικά οι ζημιές της πρώτης εκτιμάται ότι έφτασαν το μισό δισεκατομμύριο ευρώ.

Συνολικά τις 50.000 έχουν υπερβεί οι επιχειρήσεις, που διαγράφηκαν από τα μητρώα των 18 επιμελητηρίων της Μακεδονίας και της Θράκης στα χρόνια της κρίσης. Οι επιχειρήσεις που έκλεισαν ήταν σε σημαντικό βαθμό παραγωγικές, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που λειτουργούσαν 10-15 χρόνια, απασχολώντας τρεις-τέσσερις εργαζόμενους η καθεμιά. Αυτές που άνοιξαν, αντίθετα, είναι κυρίως καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, που λειτουργούν με έναν ή δύο εργαζόμενους, πράγμα που αποκαλύπτει σε τελική ανάλυση την ποιότητα του (αντι-)«παραγωγικού μοντέλου» που στήνεται στην εποχή των μνημονίων, στη θέση εκείνου που κατέρρευσε…

Απογοητευτική η πραγματικότητα
Εκτός από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, λόγω της κρίσης, οι επιχειρήσεις πανελλαδικά, ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα δέχονται την πρόσθετη πίεση των χαμηλών φορολογικών συντελεστών των άλλων χωρών των Βαλκανίων, πράγμα που ωθεί πολλούς Έλληνες επιχειρηματίες σε «μετανάστευση επιχειρηματικών δομών».

Για την καταγραφή της πραγματικής κατάστασης της βιομηχανίας σήμερα στη Βόρεια Ελλάδα ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος (ΣΒΒΕ) συνεργάστηκε με την ΕΤΒΑ-ΒΙΠΕ, ώστε να αποτυπωθεί με ακρίβεια η εικόνα της μεταποίησης στις είκοσι περιφερειακές ενότητες του βορειοελλαδικού τόξου.

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της έρευνας (δεν έχει ακόμη περατωθεί), η οποία αφορά στην υπάρχουσα κατάσταση των μεταποιητικών ΑΕ και ΕΠΕ σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα, τα ποσοστά των «λουκέτων» που μπήκαν σε επιχειρήσεις, οι οποίες υπήρχαν το 2000 ή ιδρύθηκαν στο μεσοδιάστημα των δεκαεπτά ετών έως τις ημέρες μας, είναι πραγματικά απογοητευτικά: Στον Έβρο έκλεισε το 63% των μεταποιητικών ΑΕ και ΕΠΕ, ενώ στο Κιλκίς έχουν μείνει λιγότερες από το 50% των επιχειρήσεων –η μοναδική αυτοδιοικούμενη βιομηχανική περιοχή της Βόρειας Ελλάδας φθίνει καθημερινά. Επίσης, στη Ροδόπη έκλεισε το 34% των επιχειρήσεων, στα Γιάννενα το 22%, στην Καστοριά το 21%, χωρίς να συνυπολογίζονται τα εργαστήρια γούνας της περιοχής, τα οποία είτε έκλεισαν είτε βρίσκονται σε δυσχερή οικονομική και λειτουργική κατάσταση. Τέλος, στη μεγαλύτερη βιομηχανική περιοχή της χώρας μας, στη ΒΙ.ΠΕ της Σίνδου, λειτουργεί περίπου το 70% των επιχειρήσεων σε σχέση με τον αριθμό τους πριν την έναρξη της κρίσης. Το ύψος των επενδεδυμένων κεφαλαίων που χάθηκαν είναι τεράστιο, όπως και οι χιλιάδες θέσεις εργασίας που απολέσθησαν ειδικά την τελευταία επταετία.

Τα στοιχεία αυτά κατά τον ΣΒΒΕ είναι η πιο τρανή απόδειξη ότι πλέον δεν μπορεί η δήθεν βιομηχανική πολιτική της χώρας, ν’ αρχίζει και να τελειώνει με την προκήρυξη των συγχρηματοδοτούμενων δράσεων από το ΕΣΠΑ… Αντίθετα, με μια μετρήσιμη στρατηγική βιομηχανικής ανάπτυξης μπορεί το 8,9% της συνεισφοράς της μεταποίησης στο ΑΕΠ της χώρας σήμερα, να πάει στο 12% σε τρία-τέσσερα χρόνια αργότερα. Αλλά σ’ ένα τέτοιο πλαίσιο απαιτούνται, πρώτον, το κατάλληλο επιχειρηματικό περιβάλλον, δεύτερον, στοχευμένες κλαδικές πολιτικές, τρίτον, πρόσβαση σε χρηματοδότηση και, τέταρτον, ανάπτυξη της καινοτομίας και μεταφορά της τεχνογνωσίας. Αυτά είναι μερικά από τα ζητούμενα συστατικά μίας νέας βιομηχανικής πολιτικής, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της παραγωγής διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων.

H κρίση έπληξε συθέμελα τον παραγωγικό ιστό της Μακεδονίας και της Θράκης, οδηγώντας στο «λουκέτο» πολλές βιομηχανικές επιχειρήσεις ή αναστέλλοντας την υλοποίηση προγραμματισμένων επενδύσεων, εξαιτίας κυρίως της έλλειψης ρευστότητας. Για παράδειγμα, στον σχετικά ανθεκτικό στην κρίση κλάδο της μεταποίησης τροφίμων-ποτών σχεδόν η μία στις τρεις βορειοελλαδικές επιχειρήσεις σήμερα δουλεύει με ζημιές. Στο «λουκέτο» οδηγήθηκαν και βορειοελλαδικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ, όπως η Αρβανιτίδης και η διάδοχός της Αφοί Καρυπίδη, η Βασίλαγας κι η Λάρισα, ενώ ευρεία αναδιάρθρωση έχουν υποστεί τα περισσότερα λιανεμπορικά δίκτυα στην περιοχή. Σε αναστολή δραστηριοτήτων υποχρεώθηκαν και λιανεμπορικές αλυσίδες ξένων συμφερόντων, που έδρευαν στην Θεσσαλονίκη. Οι hard discounters Aldi και Plus στάθηκε αδύνατο να σταθούν στρατηγικά υπό συνθήκες ύφεσης στην εγχώρια πραγματικότητα της κρίσης, οπότε κατέγραψαν ζημιές πριν αποχωρήσουν από την ελληνική αγορά –ειδικά οι ζημιές της πρώτης εκτιμάται ότι έφτασαν το μισό δισεκατομμύριο ευρώ.

Συνολικά τις 50.000 έχουν υπερβεί οι επιχειρήσεις, που διαγράφηκαν από τα μητρώα των 18 επιμελητηρίων της Μακεδονίας και της Θράκης στα χρόνια της κρίσης. Οι επιχειρήσεις που έκλεισαν ήταν σε σημαντικό βαθμό παραγωγικές, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που λειτουργούσαν 10-15 χρόνια, απασχολώντας τρεις-τέσσερις εργαζόμενους η καθεμιά. Αυτές που άνοιξαν, αντίθετα, είναι κυρίως καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, που λειτουργούν με έναν ή δύο εργαζόμενους, πράγμα που αποκαλύπτει σε τελική ανάλυση την ποιότητα του (αντι-)«παραγωγικού μοντέλου» που στήνεται στην εποχή των μνημονίων, στη θέση εκείνου που κατέρρευσε…

Απογοητευτική η πραγματικότητα
Εκτός από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, λόγω της κρίσης, οι επιχειρήσεις πανελλαδικά, ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα δέχονται την πρόσθετη πίεση των χαμηλών φορολογικών συντελεστών των άλλων χωρών των Βαλκανίων, πράγμα που ωθεί πολλούς Έλληνες επιχειρηματίες σε «μετανάστευση επιχειρηματικών δομών».

Για την καταγραφή της πραγματικής κατάστασης της βιομηχανίας σήμερα στη Βόρεια Ελλάδα ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος (ΣΒΒΕ) συνεργάστηκε με την ΕΤΒΑ-ΒΙΠΕ, ώστε να αποτυπωθεί με ακρίβεια η εικόνα της μεταποίησης στις είκοσι περιφερειακές ενότητες του βορειοελλαδικού τόξου.

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της έρευνας (δεν έχει ακόμη περατωθεί), η οποία αφορά στην υπάρχουσα κατάσταση των μεταποιητικών ΑΕ και ΕΠΕ σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα, τα ποσοστά των «λουκέτων» που μπήκαν σε επιχειρήσεις, οι οποίες υπήρχαν το 2000 ή ιδρύθηκαν στο μεσοδιάστημα των δεκαεπτά ετών έως τις ημέρες μας, είναι πραγματικά απογοητευτικά: Στον Έβρο έκλεισε το 63% των μεταποιητικών ΑΕ και ΕΠΕ, ενώ στο Κιλκίς έχουν μείνει λιγότερες από το 50% των επιχειρήσεων –η μοναδική αυτοδιοικούμενη βιομηχανική περιοχή της Βόρειας Ελλάδας φθίνει καθημερινά. Επίσης, στη Ροδόπη έκλεισε το 34% των επιχειρήσεων, στα Γιάννενα το 22%, στην Καστοριά το 21%, χωρίς να συνυπολογίζονται τα εργαστήρια γούνας της περιοχής, τα οποία είτε έκλεισαν είτε βρίσκονται σε δυσχερή οικονομική και λειτουργική κατάσταση. Τέλος, στη μεγαλύτερη βιομηχανική περιοχή της χώρας μας, στη ΒΙ.ΠΕ της Σίνδου, λειτουργεί περίπου το 70% των επιχειρήσεων σε σχέση με τον αριθμό τους πριν την έναρξη της κρίσης. Το ύψος των επενδεδυμένων κεφαλαίων που χάθηκαν είναι τεράστιο, όπως και οι χιλιάδες θέσεις εργασίας που απολέσθησαν ειδικά την τελευταία επταετία.

Τα στοιχεία αυτά κατά τον ΣΒΒΕ είναι η πιο τρανή απόδειξη ότι πλέον δεν μπορεί η δήθεν βιομηχανική πολιτική της χώρας, ν’ αρχίζει και να τελειώνει με την προκήρυξη των συγχρηματοδοτούμενων δράσεων από το ΕΣΠΑ… Αντίθετα, με μια μετρήσιμη στρατηγική βιομηχανικής ανάπτυξης μπορεί το 8,9% της συνεισφοράς της μεταποίησης στο ΑΕΠ της χώρας σήμερα, να πάει στο 12% σε τρία-τέσσερα χρόνια αργότερα. Αλλά σ’ ένα τέτοιο πλαίσιο απαιτούνται, πρώτον, το κατάλληλο επιχειρηματικό περιβάλλον, δεύτερον, στοχευμένες κλαδικές πολιτικές, τρίτον, πρόσβαση σε χρηματοδότηση και, τέταρτον, ανάπτυξη της καινοτομίας και μεταφορά της τεχνογνωσίας. Αυτά είναι μερικά από τα ζητούμενα συστατικά μίας νέας βιομηχανικής πολιτικής, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της παραγωγής διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων.


Βορειοελλαδικό προβάδισμα στην εξωστρέφεια
Προς το παρόν αισιοδοξία προκύπτει κυρίως από το γεγονός ότι η Βόρεια Ελλάδα διαθέτει ένα προβάδισμα στην εξωστρέφεια και την προώθηση των εξαγωγών της σε σύγκριση με την υπόλοιπη χώρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία έρευνας της Ipsos Opinion (δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί για να ανακοινωθεί επίσημα), όντως οι βορειολλαδικές επιχειρήσεις υπερτερούν στις εξαγωγές. Στη Βόρεια Ελλάδα πάνω από το 59% των επιχειρήσεων εξάγουν σε περισσότερες από 20 χώρες έναντι 47% του δείγματος για το σύνολο της επικράτειας. Κατά το 25% διαθέτουν παραγωγικές μονάδες στο εξωτερικό έναντι 20% των επιχειρήσεων γενικά της επικράτειας, ενώ κατά το 91% εξάγουν στα Βαλκάνια έναντι 89% του συνολικού δείγματος.

Ωστόσο, όπως εκτιπιμάται, η ενίσχυση των εξαγωγικών επιδόσεων των ελληνικών επιχειρήσεων απαιτείται να διέλθει προωθούμενη από τα προϊόντα χαμηλότερης αξίας σε υψηλότερης και από τα commodities σε ανταγωνιστικά διεθνώς τελικά προϊόντα.

Η έρευνα έδειξε ακόμη ότι παρότι το 83% των επιχειρήσεων συνολικά στη χώρα αύξησε τις εξαγωγές του την τελευταία δεκαετία, δηλαδή εν μέσω κρίσης, και κατά το 93% αυτών οι διοικήσεις τους εκτιμούν ότι θα διευρύνουν τις εξαγωγές τους στα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια, η εξωστρέφειά τους έχει μικρό «βάθος». Συγκεκριμένα μόνο κατά το 19% κάνουν τζίρο, ο οποίος σε ποσοστό άνω του 80% προέρχεται από εξαγωγές, ενώ για επτά στις δέκα επιχειρήσεις το αντίστοιχο ποσοστό είναι μικρότερο του 50% και για τρεις στις δέκα χαμηλότερο του 10%.

Η κρίση πάντως ώθησε αρκετές επιχειρήσεις στις εξαγωγές: Σχεδόν η 1 στις 3 επιχειρήσεις του δείγματος της εν λόγω έρευνας ξεκίνησαν τις εξαγωγές τους την τελευταία δεκαετία. Όμως, λιγότερες από 1 στις 10 τις ξεκίνησαν την τελευταία πενταετία.

Ως πιο σημαντικά εμπόδια στην ανάπτυξη των εξαγωγών τους περιγράφονται οι χαμηλές τιμές του ανταγωνισμού, οι γραφειοκρατικές διαδικασίες στην Ελλάδα, η υψηλή φορολογία, οι γραφειοκρατικές διαδικασίες στις χώρες προορισμού, η έλλειψη στελεχών και εσωτερικών δομών και τα προβλήματα αυτοχρηματοδότησης και ρευστότητας.

Καταρχήν συμπερασματα
Σύμφωνα με τα καταρχήν συμπεράσματα της έρευνας,

  • τα μικρά μεγέθη των επιχειρήσεων αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα στην ανάπτυξη και την εξωστρέφειά τους (δυσκολία μεγέθυνσης, έλλειψη τυποποίησης, έλλειψη μηχανισμού πωλήσεων).
  • Η αναγκαιότητα των συγχωνεύσεων και συμπράξεων μεταξύ των υφιστάμενων επιχειρήσεων είναι προφανής.
  • Σε πολλές περιπτώσεις χρειάζεται αλλαγή επιχειρηματικής και εταιρικής κουλτούρας, καθώς και μοντέλου διοίκησης.
  • Πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην καινοτομία και την ανανέωση των τεχνολογιών, προκειμένου οι επιχειρήσεις να διαφοροποιηθούν από τον ανταγωνισμό τους.

    Από την πλευρά της η πολιτεία, όπως εκτιμάται, χρειάζεται να επικεντρωθεί στον ευρύτερο και καλύτερο συντονισμό των εμπλεκομένων φορέων (One-stop-shop), την προώθηση του εθνικού brand, την άρση των αντικινήτρων και την ένταξη των εξαγωγών ως αυτοτελές μάθημα σε προογράμματα σπουδών στα ΑΕΙ και ΤΕΙ.

    Η έρευνα της Ipsos Opinion έγινε με τηλεφωνικές συνεντεύξεις, βάσει δομημένων ερωτηματολογίων σε 149 επιχειρήσεις.

  • σελφ σερβις (T. 477)
    « 1 2 »
    ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

    Δείτε ακόμη...

    Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

    Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

    Τα πιο δημοφιλή Topics

    Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

    Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

    ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
    ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

    Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

     
    ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

    Topics

    Αγορά

    Τεχνολογία

    Τρόφιμα/Ποτά

    Ενέργεια/Περιβάλλον

    Μεταφορές/Logistics

    Εκπαίδευση

    Υγεία/Ομορφιά

    Ευρωπαϊκή Ένωση

    ©2018 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778

    ATCOM PRODUCTION